Hàng loạt các đường cất/hạ cánh đường lăn có kết cấu bê tông nhựa đã hết niên hạn sử dụng, việc sửa chữa chỉ tạm thời xử lý được các hư hỏng bên trên, chưa xử lý triệt để được các hư hỏng bên dưới các lớp kết cấu, ảnh hưởng đến khai thác và có nguy cơ uy hiếp an toàn hoạt động bay.
Thường xuyên xuất hiện hư hỏng
Tại báo cáo tổng kết 5 năm tình hình thực hiện Đề án giao, quản lý, sử dụng và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng hàng không do Nhà nước đầu tư, quản lý, ông Trần Anh Vũ, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) cho biết giai đoạn 2021-2025 có 353 hạng mục sửa chữa định kỳ với tổng kinh phí dự kiến là 4.218,1 tỷ đồng (bao gồm sửa chữa đường cất/hạ cánh Vinh và Liên Khương).
Trong quá trình thực hiện các hạng mục này, ACV và các đơn vị đã giải quyết kịp thời các hư hỏng tài sản kết cấu hạ tầng hàng không tại các cảng, góp phần bảo đảm an ninh, an toàn hoạt động bay; cơ chế phối hợp giữa doanh nghiệp Nhà nước và cơ quan quản lý Nhà nước ngày một tốt hơn, góp phần đảm bảo đẩy nhanh tiến độ; công tác bảo dưỡng thường xuyên, sửa chữa định kỳ và đột xuất đã giúp duy trì tình trạng khai thác liên tục của các cảng hàng không.
Tuy nhiên, ông Vũ cũng nhìn nhận hiện nay, tại một số cảng có đường cất/hạ cánh, đường lăn có kết cấu bêtông nhựa đã hết niên hạn sử dụng (Buôn Ma Thuột, Thọ Xuân, Phù Cát...) thường xuyên xuất hiện các hư hỏng như bong bật, rạn nứt... ảnh hưởng đến an toàn khai thác. Qua quá trình khai thác, sử dụng đã xuất hiện các hư hỏng, ảnh hưởng đến khai thác và có nguy cơ uy hiếp an toàn hoạt động bay.
Bên cạnh đó, các hệ thống, thiết bị đảm bảo hoạt động bay cũng đã đưa vào khai thác từ nhiều năm trước, quá niên hạn sử dụng, hiện đang trong tình trạng xuống cấp, thường xuyên hư hỏng, đặc biệt các hệ thống, thiết bị đã sử dụng từ 20 năm trở lên hiện nay các hãng sản xuất không còn sản xuất vật tư thay thế dẫn đến nhiều khó khăn trong việc sửa chữa, duy trì điều kiện an toàn khai thác phục vụ bay; đặc biệt trong mùa mưa bão, hệ thống thiết bị thường xuyên gặp sự cố, gây mất an toàn hoạt động bay.
Để đảm bảo an toàn khai thác trong những năm qua, ACV đã chủ động báo cáo Bộ Xây dựng, Cục Hàng không Việt Nam đưa vào kế hoạch bảo trì hàng năm và thực hiện các đợt sửa chữa định kỳ các hạng mục này. Tuy nhiên, việc sửa chữa chỉ tạm thời xử lý được các hư hỏng bên trên, chưa xử lý triệt để được các hư hỏng bên dưới các lớp kết cấu.
Mặt khác, do phải đảm bảo khai thác không thể đóng cửa đường cất/hạ cánh để cải tạo triệt để, chỉ thực hiện hàng đêm với thời gian từ 6-7 tiếng. Vì vậy, thời gian từ lúc kết thúc ca thi công đến khi đưa đường cất/hạ cánh vào khai thác chỉ từ 1-2h tiếng, đồng thời khai thác ngay sẽ ảnh hưởng đến việc hình thành cường độ của các lớp kết cấu sữa chữa dẫn đến các vị trí hư hỏng vẫn tiếp tục hư hỏng (đặc biệt tại các khu vực xung yếu dừng chờ cất/hạ cánh và quay đầu) làm giảm tuổi thọ công trình và giảm thời gian cần sữa chữa định kỳ từ 5 năm có thể xuống còn khoảng 2-3 năm tùy thuộc vào điều kiện khai thác.
Mặc dù thường xuyên đôn đốc các cảng hàng không đẩy nhanh tiến độ thực hiện công tác bảo trì, sửa chữa tài sản, tuy nhiên, lãnh đạo ACV thừa nhận tiến độ các dự án vẫn chậm so với kế hoạch đề ra bởi nguyên nhân thời gian chuẩn bị đầu tư cho các hạng mục sửa chữa tại khu bay còn chậm, nhất là bước khảo sát, lập báo cáo kinh tế kỹ thuật thường kéo dài 3-4 tháng; quá trình triển khai bảo trì hạ tầng hàng không do Nhà nước quản lý từ bước phê duyệt danh mục chuẩn bị đầu tư đến khi được Bộ Xây dựng phê duyệt kế hoạch sửa chữa cũng còn mất nhiều thời gian; chưa cập nhật định mức đơn giá…
Cần thiết sớm đầu tư, nâng cấp
Trên cơ sở đó, ACV kiến nghị Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính xem xét báo cáo Chính phủ sớm ban hành Nghị định quy định việc quản lý, sử dụng và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng hàng không để tổng công ty có cơ sở tiếp tục triển khai thực hiện quản lý, sử dụng và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng hàng không do Nhà nước đầu tư, quản lý theo đúng quy định.
“Trong khi ngân sách Nhà nước chưa thể bố trí vốn trung hạn để đầu tư theo quy hoạch và khắc phục sự xuống cấp của kết cấu hạ tầng hàng không thì việc sử dụng nguồn vốn thu giá cất/hạ cánh để khắc phục các khó khăn về đầu tư là chưa thực hiện được do chi không đúng nguồn vốn và doanh nghiệp khai thác cảng ACV tuy có nguồn lực để đầu tư nhưng cũng chưa thể thực hiện được phần nào ảnh hưởng đến chất lượng khai thác tài sản kết cấu hạ tầng hàng không,” lãnh đạo ACV thừa nhận.
Để đảm bảo an ninh, an toàn và ngày càng nâng cao chất lượng khai thác tại cảng hàng không, ACV đã phối hợp với đơn vị tư vấn rà soát các danh mục công trình cần thiết sớm được đầu tư, nâng cấp tại 12 cảng hàng không có giá trị tổng mức đầu tư 8.639-13.596 tỷ đồng.
Ngoài ra, ACV kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Thủ tướng Chính phủ để thực hiện phương án giao doanh nghiệp quản lý, sử dụng, khai thác tài sản kết cấu hạ tầng hàng không theo phương thức tính thành phần vốn Nhà nước tại doanh nghiệp để ACV chủ động trong công tác đầu tư cải tạo, nâng cấp tại các cảng hàng không, sân bay.
Theo Việt Hùng (Vietnam+)
