Nẻo về nguồn cội

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Với 74 lễ hội được duy trì tổ chức, đời sống văn hóa tinh thần của người dân ở các buôn làng trên cao nguyên Đắk Lắk càng thêm thắm thiết, nồng nàn.

Cộng đồng các dân tộc nơi đây có được không gian kết nối, trao truyền các giá trị văn hóa. Miên man với các sinh hoạt cộng đồng tưng bừng, độc đáo trong lễ hội cũng là lối để tìm về nguồn cội.

49 dân tộc chọn Đắk Lắk làm nơi sinh cơ, lập nghiệp. Cuộc sống đủ đầy, mỗi lễ hội truyền thống của dân tộc được tổ chức quy mô hơn nhưng vẫn giữ nét nguyên bản, như một nẻo tìm về với nguồn cội, tỏ lòng tôn kính với tổ tiên. Còn với thế hệ trẻ được sinh ra, lớn lên trên mảnh đất này, lễ hội như một miền ký ức đẹp đẽ, nguồn cảm hứng bất tận để hình thành nên tinh thần tích cực, hướng về những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Mỗi người tìm về lễ hội với những cách cảm khác nhau, song vẫn gắn bó đậm sâu thông qua hoạt động chung của cộng đồng, cộng cảm và cố kết trong không gian thấm đượm ân tình.

neo-ve-nguon-coidd.jpg
Biểu diễn văn nghệ truyền thống tại Lễ hội mừng cơm mới ở xã Ea Hồ (huyện Krông Năng).

Như ở buôn M’Ngoan (xã Ea Hồ, huyện Krông Năng), lễ hội mừng cơm mới của người Êđê là một điểm nhấn khắc họa đời sống tinh thần, đưa họ trở về với truyền thống, giá trị đặc trưng riêng có trong bản sắc tộc người. Sau mùa thu hoạch lúa cuối cùng trong năm, dân làng mở hội để vui mừng chung hưởng thành quả của một chu kỳ sản xuất chính của năm.

Có tham dự lễ hội mới cảm nhận rõ sự tinh tế như “trật tự” đã có sẵn mà không cần thỏa thuận từ trước của dân làng, họ cùng nhau góp công, góp “của” để mở hội. Lễ vật dâng cúng, mở hội là những sản vật sẵn có của nhà nông, đơn giản nhưng chứa đựng lòng thành và sự tôn kính với các vị thần linh, tổ tiên. Đàn ông trong buôn đảm nhận công việc nặng nhọc: chặt tre, đốn củi, dựng cây nêu; phụ nữ lo dọn dẹp ngõ xóm buôn làng sạch sẽ, chuẩn bị những bộ trang phục, nấu món ăn truyền thống của dân tộc mình; lớp trẻ trong buôn tất bật chuẩn bị các tiết mục văn nghệ… Để có “vật chất” chung vui ngày hội, dân làng ai có gì góp nấy, nhà chung vui bằng ché rượu cần, người mang đến lễ hội con gà, gùi gạo mới vừa gặt trên nương, có nhà thì góp bó rau rừng, quả bí…

Nếu phần lễ thiêng liêng, huyền bí với các nghi thức “tế lễ”, thì phần hội lại có sức hấp dẫn riêng khi hòa vào không khí náo nhiệt của các trò chơi dân gian, các hội thi kéo co, thi ẩm thực, dân vũ… bao trùm lên đó là không khí vui tươi, phấn khởi. Bà H’Rô Ma Mlô, Bí thư Đảng ủy xã Ea Hồ cho biết, địa phương có 19 dân tộc cùng chung sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm gần 68% dân số. Trước dòng chảy của thời gian nhưng nhiều sinh hoạt văn hóa truyền thống vẫn được bà con các dân tộc nơi đây lưu giữ như: lễ mừng cơm mới, cúng bến nước, cúng sức khỏe. Xã cũng nỗ lực hỗ trợ, định hướng để người dân tổ chức lễ hội gắn với các hoạt động văn hóa, văn nghệ, tạo nên không khí sôi nổi, góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân và bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống, tri thức dân gian trong cộng đồng.

2neove.jpg
Người dân hào hứng tham gia phần hội tại lễ mừng cơm mới của đồng bào Thái ở xã Ea Kuếh (huyện Cư M'gar).

Còn buôn H’ring (xã Ea H’đing, huyện Cư M’gar), lễ hội mừng lúa mới diễn ra vào ngày 1/1 hằng năm không khác gì ngày tết đúng nghĩa với đồng bào Xê Đăng như một phần tất yếu không thể thiếu trong cuộc sống người dân. Đây là một trong 14 lễ hội dân gian truyền thống được khôi phục tổ chức trên địa bàn huyện. Trong đó, có nhiều lễ hội được duy trì thường xuyên như: lễ cầu mưa, cúng lúa mới, lễ hội lồng tồng...

Qua nhiều năm tổ chức, các lễ hội đã đi vào miền ký ức đẹp đẽ của người dân, để họ hiểu hơn về bản sắc văn hóa, thỏa sức sáng tạo nghệ thuật và gia tăng ý thức trách nhiệm của cá nhân với cộng đồng, dân tộc. Mỗi năm, việc tổ chức lễ hội lớn hay nhỏ tùy thuộc vào kết quả thu hoạch mùa màng của dân làng. Nhưng đặc biệt, tiếng cồng chiêng, điệu múa, vòng xoang thì không thể thiếu. Cồng chiêng như phương tiện đặc biệt để con người giao tế với thần linh, giao hòa với đất trời và cộng đồng. Người Tây Nguyên rất yêu âm nhạc, thích hát ca. Vì thế, trong không gian huyền bí của lễ hội, âm thanh của cồng chiêng nhịp nhàng hòa lẫn tiếng cười rộn rã, dân làng, du khách cùng tổ chức lễ tạ ơn, rồi vui hội, ăn uống, hát hò, nhảy múa, xoay theo vòng xoang cho đến khi tàn cuộc. Năm nào có đông khách cùng dự hội, cùng ăn chung lễ được xem là niềm vinh dự. Đây cũng là dịp để khắc sâu thêm tình yêu với buôn làng, quê hương.

Các tộc người Tây Nguyên có lối sống cố kết cộng đồng rất bền vững. Nét đẹp mang đậm tính truyền thống và giá trị nhân văn sâu sắc của lễ hội càng có dịp lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng, tạo nên sức mạnh đoàn kết của dòng tộc và buôn làng.

Theo Đỗ Lan (baodaklak.vn)

Có thể bạn quan tâm

Xuân về làng gốm 500 năm tuổi

Xuân về làng gốm 500 năm tuổi

Từng đoàn khách dập dìu men theo con đường nhỏ dẫn vào làng gốm Thanh Hà (phường Hội An Tây, TP. Đà Nẵng). Ngôi làng nhỏ gần 500 năm tuổi bên dòng Thu Bồn, nơi các thế hệ truyền nhau gìn giữ làng nghề nổi danh xứ Quảng.

Dựng cơ đồ bạc tỷ trên cát trắng

Dựng cơ đồ bạc tỷ trên cát trắng

(GLO)- Trên vùng đất cát trắng bạc màu, “khỉ ho cò gáy”, nông dân Nguyễn Xuân Ánh (SN 1972, thôn Thuận Phong, xã Hội Sơn) đã bền bỉ dựng nên một trang trại tổng hợp gần 10 ha, bình quân lợi nhuận 500 - 700 triệu đồng/năm.

Bình yên sau những ngày lạc lối

Trở về con đường sáng sau những ngày lạc lối

(GLO)- Thời gian qua, lực lượng Công an tỉnh Gia Lai đã kiên trì bám cơ sở, cùng cấp ủy, chính quyền địa phương, người có uy tín cảm hóa, thức tỉnh những đối tượng từng nghe theo tổ chức phản động FULRO. Nhờ đó, nhiều người đã từ bỏ những việc làm sai trái, quay về với con đường sáng và vòng tay yêu thương của buôn làng.

Tết này, người dân vùng bão lũ có nhà mới

Tết này, người dân vùng bão lũ có nhà mới

(GLO)- Càng gần đến Tết Nguyên đán, những căn nhà mới của người dân vùng bão lũ càng hiện rõ hình hài. Khi những mái ấm được dựng lên từ mồ hôi, công sức của bộ đội và sự chung tay của cộng đồng, mùa xuân cũng kịp về sớm hơn với những gia đình lam lũ từng chịu nhiều mất mát do thiên tai.

Bo bo vào mùa đẫy hạt

Bo bo vào mùa đẫy hạt

(GLO)- Cuối năm, trên những nương rẫy vùng cao xã Krong (tỉnh Gia Lai), bo bo (còn có tên gọi khác là cao lương, lúa miến, mộc mạch) bước vào thời điểm chín rộ, hạt căng tròn, báo hiệu mùa thu hoạch đã đến.

Pơtao Apui: Vua Lửa của người Jrai

Pơtao Apui: Vua Lửa của người Jrai

(GLO)- Ở khu vực phía Tây tỉnh, trên vùng đất Chư A Thai, truyền thuyết về Pơtao Apui - Vua Lửa của người Jrai đến nay vẫn còn vang vọng. Điều này không chỉ lưu giữ một di sản độc đáo của Tây Nguyên, mà đang trở thành không gian văn hóa - du lịch.

Ký ức lúa nương thiêng

Ký ức lúa nương thiêng

(GLO)- Trên những triền núi ở xã Vân Canh (tỉnh Gia Lai), đồng bào người Chăm H’roi và Bahnar vẫn gieo trồng lúa nương. Với họ, đây không chỉ là vụ mùa mà quan trọng hơn là cách gìn giữ ký ức của cha ông, hương vị thiêng quý của núi rừng.

Tìm lại mình từ bóng tối

Tìm lại mình từ bóng tối

Những cơn “phê” chớp nhoáng, những phút ngông cuồng tuổi trẻ, nông nổi đã đẩy nhiều thanh niên ở Quảng Ngãi lao vào vòng xoáy ma túy. Khi tỉnh lại, trước mắt họ chỉ còn là gia đình tan tác, sức khỏe tàn phá và tương lai bị bóng tối nghiện ngập nuốt chửng.

Vào rốn lũ cứu người

Vào rốn lũ cứu người

Giữa lúc thiên nhiên thử thách, họ đã chọn hành động; giữa hiểm nguy, họ chọn dấn thân và giữa bao nỗi lo, họ mang đến hy vọng. Những chàng trai từ Đà Lạt, Phan Thiết đã vượt hàng trăm kilomet giữa mưa lũ, sạt lở để đến với người dân vùng lũ Khánh Hòa, Phú Yên (cũ).

Trở về nẻo thiện

Trở về nẻo thiện

Hiểu được không nơi nào bằng, yên bình như buôn làng, những già làng, người có uy tín ở Gia Lai kiên trì đêm ngày vận động, giải thích cho người dân không nghe theo lời dụ dỗ của “Tin lành Đê Ga”.

Căn nhà của bà Đào bị đổ sập hoàn toàn trước cơn lũ dữ.

Những phận người ở rốn lũ Tuy Phước

(GLO)- Chỉ trong vòng nửa tháng, người dân vùng rốn lũ Tuy Phước phải gồng mình gánh chịu 2 đợt bão lũ lịch sử. Bên cạnh những căn nhà trơ trọi sau lũ, những phận người trắng tay vẫn cố gắng gượng dậy, với hy vọng được dựng lại mái ấm và cuộc sống yên bình.

Chuyện cổ tích của buôn làng

Chuyện cổ tích của buôn làng

(GLO)- Ở làng Tươl Ktu (xã Đak Đoa), khi nhắc đến vợ chồng bác sĩ Nay Blum - H’Nơn, người dân nơi đây luôn kể về họ như kể lại những câu chuyện cổ tích. Với họ, đôi vợ chồng bác sĩ ấy là quà của Yang tặng cho làng Tươh Ktu.

Dư vang Plei Me

Dư vang Plei Me

(GLO)- 60 năm đã trôi qua kể từ chiến thắng Plei Me lịch sử (tháng 11-1965), nhưng dư vang của trận đầu thắng Mỹ trên chiến trường Tây Nguyên vẫn còn vẹn nguyên trong ký ức của những cựu binh già. 

Một góc trung tâm xã Kon Chiêng.

Đánh thức Kon Chiêng

(GLO)- Từ quốc lộ 19 rẽ vào tỉnh lộ 666 khoảng 40 km thì đến xã Kon Chiêng. Hai bên đường là những triền mía xanh mát, thấp thoáng những mái nhà sàn trong không gian xanh thẳm của núi rừng, gợi về một Kon Chiêng đang vươn mình đổi thay.

Những chiếc bè nuôi thủy sản của ngư dân bị sóng đánh vỡ tan, trôi dạt ven biển.

Xác xơ làng chài sau cơn bão dữ...

(GLO)-Sau cơn bão dữ Kalmaegi (bão số 13), những làng chài vốn yên bình, đầy sinh khí bỗng chốc trở nên xác xơ, trơ trọi và ngổn ngang chỉ sau vài giờ bão quét qua. Cảnh quan rồi sẽ dần hồi phục, nhưng những mất mát, tổn thất vẫn sẽ đè trĩu trên đôi vai người dân ven biển rất lâu nữa...

null