Tại Gia Lai, phát huy kinh nghiệm từ các cơ sở giáo dục chuyên biệt, tăng cường hỗ trợ chuyên môn và phát triển mạng lưới trợ giúp là những yêu cầu đặt ra nhằm nâng cao chất lượng giáo dục hòa nhập.
Bảo đảm chất lượng giáo dục hòa nhập
Ngày 30-10 vừa qua, tại Trường THCS Trần Phú (phường Hội Phú), Bộ GD&ĐT tổ chức hoạt động truyền thông, tọa đàm về giáo dục hòa nhập với sự tham gia của hơn 200 cán bộ quản lý, giáo viên, phụ huynh và học sinh các trường: THCS Trần Phú, THCS Nguyễn Viết Xuân, Tiểu học Ngô Mây và Tiểu học Lê Hồng Phong (cùng phường Hội Phú).
Bên cạnh giao lưu, trải nghiệm, tọa đàm tập trung trao đổi những khó khăn về kiến thức, kỹ năng của giáo viên, cơ sở vật chất, học liệu và chính sách hỗ trợ học sinh khuyết tật.
Những vấn đề đặt ra cho thấy, bảo đảm cơ hội đến trường cần đi đôi với nâng cao chất lượng học tập. Trong lớp học phổ thông, giáo viên vừa phải đáp ứng yêu cầu chung của chương trình, vừa điều chỉnh nội dung, phương pháp phù hợp với khả năng từng học sinh khuyết tật.
Cô Nguyễn Thị Nguyệt Cầm - giáo viên Trường THCS Trần Phú - chia sẻ, khó khăn trong giảng dạy không chỉ là truyền đạt kiến thức mà còn ở cách giúp học sinh khuyết tật tham gia các hoạt động chung. Được bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng giáo dục hòa nhập sẽ giúp giáo viên chủ động hơn trong hỗ trợ học sinh.
Ở góc độ quản lý, ông Nguyễn Công Hoan - Hiệu trưởng Trường THCS Trần Phú - cho rằng, giáo dục hòa nhập cần sự phối hợp giữa giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn và gia đình. Những khó khăn về học liệu, kỹ năng chuyên biệt của giáo viên và điều kiện hỗ trợ theo từng dạng khuyết tật cũng cần được quan tâm tháo gỡ.
Trong khi đó, kinh nghiệm từ các cơ sở giáo dục chuyên biệt cho thấy những yêu cầu riêng trong hỗ trợ học sinh khuyết tật. Trường Chuyên biệt Hy Vọng Quy Nhơn (phường Quy Nhơn) hiện có 156 học sinh, gồm các em khiếm thính, khiếm thị và khuyết tật trí tuệ.
Theo bà Trần Thị Thúy Nga - Hiệu trưởng nhà trường, giáo dục chuyên biệt đòi hỏi phải đánh giá khả năng, nhu cầu của từng học sinh để xây dựng kế hoạch giáo dục cá nhân, xác định mục tiêu và tổ chức hoạt động phù hợp. Bên cạnh chương trình học, nhà trường chú trọng rèn luyện kỹ năng cần thiết, giúp học sinh từng bước nâng cao khả năng tự lập.
Cô Phương Ái Vân - giáo viên Trường Chuyên biệt Hy Vọng Quy Nhơn - chia sẻ, ngay trong cùng 1 lớp, khả năng tiếp thu và mức độ hỗ trợ cần thiết của mỗi em cũng khác nhau.
Vì vậy, giáo viên phải linh hoạt điều chỉnh cách hướng dẫn, dành thời gian quan sát, ghi nhận sự tiến bộ của từng học sinh và phối hợp với phụ huynh để củng cố những kỹ năng đã học.
Tăng cường mạng lưới hỗ trợ
Từ những khó khăn được nêu tại tọa đàm, việc bồi dưỡng giáo viên trực tiếp giảng dạy học sinh khuyết tật cần gắn với thực tế lớp học, nhất là kỹ năng xây dựng kế hoạch giáo dục cá nhân, lựa chọn học liệu và điều chỉnh phương pháp phù hợp.
TS. Tạ Ngọc Trí - Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo giáo dục trẻ khuyết tật và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn (Bộ GD&ĐT) nhấn mạnh, ý nghĩa của giáo dục hòa nhập trong bảo đảm quyền học tập bình đẳng, tạo cơ hội để mỗi học sinh phát triển phù hợp với khả năng.
Điều này đòi hỏi sự quan tâm không chỉ ở việc tiếp nhận học sinh đến trường mà còn ở điều kiện học tập, sự hỗ trợ của giáo viên và môi trường giáo dục tôn trọng sự khác biệt.
Cũng tại tọa đàm, TS. Đào Thị Thu Thủy - Giám đốc Chương trình ngành Giáo dục đặc biệt (Trường Đại học Thủ đô Hà Nội) chia sẻ những vấn đề liên quan đến giáo dục hòa nhập và trẻ có nhu cầu đặc biệt.
Qua các nghiên cứu, bà đề cập đến khó khăn về năng lực giáo viên, điều kiện cơ sở vật chất, sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng; đồng thời đặt ra yêu cầu tăng cường hệ thống hỗ trợ giáo dục hòa nhập. Đây là những vấn đề có ý nghĩa thực tiễn trong nâng cao chất lượng giáo dục học sinh khuyết tật tại các cơ sở giáo dục.
Đối với Gia Lai, phát triển mạng lưới cơ sở hỗ trợ giáo dục hòa nhập có ý nghĩa thiết thực, nhất là tại khu vực phía Tây tỉnh, nơi chưa có trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập.
Theo Chương trình hành động số 01-CTr/TU ngày 23-10-2025 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, giai đoạn 2026-2030, tỉnh dự kiến triển khai Đề án củng cố, phát triển Trường Chuyên biệt Hy Vọng Quy Nhơn và xây dựng mới Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập tại địa bàn Pleiku.
Đề án được kỳ vọng sẽ bổ sung nguồn lực hỗ trợ chuyên môn cho giáo viên, tư vấn cho gia đình và đáp ứng tốt hơn nhu cầu giáo dục trẻ khuyết tật ở khu vực phía Tây tỉnh.
Cùng với việc cụ thể hóa đề án, thời gian tới, công tác giáo dục hòa nhập của tỉnh cần tiếp tục chú trọng bồi dưỡng giáo viên, tăng cường kết nối chuyên môn giữa trường phổ thông và cơ sở giáo dục chuyên biệt, tạo điều kiện để học sinh khuyết tật được học tập và phát triển phù hợp với khả năng.
