Những ngày cận Tết, dọc tuyến đường tránh QL 1 và các con đường liên thôn, liên phường của các địa phương này, dễ bắt gặp cảnh người dân tập kết, trưng bày mai ken dày hai bên vỉa hè.
Giữa không gian ấy, những cây mai dáng long uốn lượn, dáng trực mộc mạc - biểu tượng của làng mai truyền thống - tạo nên bức tranh xuân vừa cổ điển vừa tinh tế.
Trên cành, búp xanh kết chặt, lác đác đã trổ những đóa mai vàng rực rỡ dưới nắng, cho thấy nỗ lực bền bỉ của người trồng mai trong việc vực dậy vườn cây sau các đợt thiên tai vào cuối năm 2025.
Thế nhưng, trái ngược với sắc mai rộn ràng là không khí mua bán đìu hiu. Mai nhiều nhưng thương lái lại thưa vắng. Những năm trước, đến thời điểm này, xe tải mang biển số các tỉnh phía Bắc nối đuôi nhau đổ về làng mai, tấp nập chở hàng đi khắp nơi. Năm nay, dù đã đến 19 tháng Chạp nhưng các tuyến đường vẫn hiu hắt, vắng bóng xe mua hoa.
Rảo qua nhiều ruộng mai tại tổ dân phố Bình An (phường An Nhơn Bắc), hầu như không thấy xe tải dừng lại. Mãi đến ngã ba Bình An mới bắt gặp một chiếc xe mang biển số tỉnh Hưng Yên đang đậu ven đường. Năm người đàn ông, gương mặt sạm nắng sau những ngày miệt mài chăm mai, lặng lẽ khiêng từng chậu lên thùng xe.
Chủ số mai này là anh Nguyễn Quốc Sỹ. Đây là mai giảo năm cánh, dáng long, búp kết đều, hoa bắt đầu hé nở. Sau thiên tai, cả vườn hơn 2.000 cây chỉ chọn lọc được khoảng 300 cây đạt tiêu chuẩn đưa ra thị trường, với niên độ từ 4-14 năm tuổi.
Anh Sỹ chia sẻ: “Đến nay tôi vẫn chưa bán được cây nào. Thương lái ngoài Bắc năm nay ít vào, sốt ruột quá nên tôi đành thuê xe chở ra Hà Nội, mong bán được phần nào. Mai dáng long 4-6 năm tuổi hiện bán tại vườn chỉ khoảng 450-650 nghìn đồng/cây; cây từ 12-14 năm tuổi cũng chỉ ở mức 5-6 triệu đồng/cây.
Nếu chở ra Hà Nội, mỗi cây phải “cõng” thêm từ 500 nghìn đến 1 triệu đồng chi phí vận chuyển, bốc xếp, thuê bãi. Chi phí đội lên nhiều, nhưng nếu không chở đi thì cũng chẳng biết bán cho ai”.
Không khí ảm đạm ấy cũng bao trùm làng mai Háo Đức (phường An Nhơn Đông). Mai được tập kết dọc các tuyến đường, trong vườn vẫn còn rất nhiều, song người dừng lại hỏi mua chỉ đếm trên đầu ngón tay.
Trong số khoảng 500 cây chuẩn bị bán Tết, đến ngày 18 tháng Chạp, anh Cao Văn Minh chỉ bán được vỏn vẹn 10 cây, chủ yếu là mai 5 năm tuổi với giá khoảng 250 nghìn đồng/cây. Không có khách, anh phải nhờ người cháu chở vài chục chậu vào Phan Thiết (tỉnh Lâm Đồng) tìm thêm đầu ra.
Gắn bó hơn 20 năm với nghề trồng mai, anh Minh cho biết chưa khi nào chứng kiến một mùa mai Tết buồn đến vậy. “Giá trị cây mai giờ giảm nhiều, không còn là chỗ dựa sinh kế như trước. Chi phí đầu tư ngày càng cao, trong khi giá bán liên tục giảm” - anh buồn bã nói.
Theo UBND phường An Nhơn Bắc, địa phương hiện có khoảng 164 ha đất trồng mai, với hơn 3 triệu cây. Tết này, người dân dự kiến đưa ra thị trường khoảng 1,2 triệu cây thương phẩm, song ước tính chỉ tiêu thụ được khoảng 120-130 nghìn cây, giảm 25% so với năm trước.
Ông Đinh Thanh Trình - Phó Chủ tịch UBND phường - cho hay: “Tổng doanh thu từ mai Tết ước đạt khoảng 30 tỷ đồng, khá thấp so với quy mô hiện có”.
Tại phường An Nhơn Đông, toàn phường có 131 ha đất trồng mai, trong đó diện tích mai thương phẩm chiếm khoảng 96 ha với hơn 800 nghìn cây. Tính đến ngày 19 tháng Chạp, người trồng mai ở địa phương mới chỉ bán được hơn 16.500 chậu, doanh thu rất thấp, chỉ hơn 8,2 tỷ đồng.
Theo ông Phan Long Hùng - Phó Chủ tịch UBND phường An Nhơn Đông, thị trường mai Tết năm nay trầm lắng do nhiều nguyên nhân: Thiên tai liên tiếp trong năm 2025 khiến đời sống, kinh tế người dân gặp khó; cùng với đó là tác động của dịch bệnh, đặc biệt là dịch tả heo châu Phi ảnh hưởng lớn đến thu nhập và sức mua của người dân.
Năm nay mai nở đẹp, nhưng thị trường tiêu thụ quá chậm, giá thấp, chủ yếu chỉ bán được các loại mai mini, mai nhỏ từ 3-5 năm tuổi”.