Theo Điều 14 của Quy chế ban hành kèm Thông tư, đối tượng dự tuyển trình độ tiến sĩ được chia thành 2 nhóm. Nhóm thứ nhất là người đã tốt nghiệp hoặc đủ điều kiện công nhận tốt nghiệp trình độ thạc sĩ.
Nhóm thứ hai là người đã tốt nghiệp hoặc đủ điều kiện công nhận tốt nghiệp trình độ đại học hạng giỏi trở lên, bao gồm cả chương trình đào tạo chuyên sâu.
Đáng chú ý, quy định mới bổ sung trường hợp người tốt nghiệp đại học hạng khá cũng được phép dự tuyển tiến sĩ, với điều kiện đáp ứng thêm yêu cầu về công trình nghiên cứu khoa học hoặc kinh nghiệm công tác theo quy định của chương trình đào tạo.
Như vậy, so với quy chế trước đây ban hành kèm Thông tư số 18/2021/TT-BGDĐT, cánh cửa vào chương trình đào tạo tiến sĩ được mở rộng hơn. Người có bằng đại học loại khá, nếu có năng lực nghiên cứu hoặc kinh nghiệm chuyên môn đáp ứng yêu cầu, sẽ không nhất thiết phải trải qua bậc đào tạo thạc sĩ trước khi đăng ký dự tuyển tiến sĩ.
Người dự tuyển vẫn phải đáp ứng các điều kiện đầu vào do cơ sở đào tạo quy định, đồng thời những điều kiện này không được thấp hơn chuẩn chương trình đào tạo ở trình độ, lĩnh vực, ngành tương ứng.
Ngoài yêu cầu về trình độ học vấn, các cơ sở đào tạo được chủ động quy định cụ thể những điều kiện cần thiết đối với người dự tuyển, gồm kiến thức nền tảng, học phần hoặc khối lượng học tập bổ sung, năng lực nghiên cứu, năng lực ngoại ngữ, kinh nghiệm công tác và định hướng nghiên cứu.
Đối với chương trình tiến sĩ được giảng dạy bằng tiếng nước ngoài, người dự tuyển phải đáp ứng yêu cầu về năng lực ngôn ngữ tương ứng. Người dự tuyển là công dân nước ngoài cũng phải bảo đảm điều kiện về ngôn ngữ sử dụng trong chương trình và các yêu cầu cần thiết để học tập theo quy định của cơ sở đào tạo.
Về phương thức tuyển sinh, các cơ sở đào tạo được quyết định tổ chức thi tuyển, xét tuyển hoặc kết hợp thi tuyển với xét tuyển. Việc tuyển sinh có thể được tổ chức 1 hoặc nhiều đợt trong năm, căn cứ vào năng lực đào tạo, điều kiện bảo đảm chất lượng và yêu cầu đầu vào của từng chương trình.
Thông tư số 53/2026/TT-BGDĐT áp dụng đối với các khóa thông báo tuyển sinh trình độ thạc sĩ, tiến sĩ từ ngày 1-1-2027. Quy định mới được kỳ vọng tạo thêm cơ hội học tập, phát triển học thuật cho người có năng lực nghiên cứu, đồng thời trao quyền chủ động cho các cơ sở đào tạo trong việc lựa chọn nghiên cứu sinh phù hợp với yêu cầu chuyên môn và chất lượng đào tạo.
