Xã Hà Tây có 1.170 hộ với hơn 96% là người đồng bào dân tộc thiểu số. Tỷ lệ hộ nghèo chiếm 27,5%, hộ cận nghèo khoảng 26,5%. Theo kế hoạch Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, xã được UBND huyện phê duyện xây dựng và sửa chữa 130 căn nhà tạm, nhà dột nát. Tuy nhiên, hiện địa phương phải đối mặt với nhiều khó khăn như: thiếu vốn đối ứng, giá vật liệu tăng cao và khan hiếm nhân công xây dựng.
Làng Kon Sơ Lăng có 34 căn nhà tạm, nhà dột nát cần được xây dựng và sửa chữa, tuy nhiên đến nay mới khởi công được 15 căn. Ông Đinh Man-Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn Kon Sơ Lăng-cho biết: “Xóa nhà tạm là nhiệm vụ cấp thiết, không chỉ mang ý nghĩa an sinh xã hội mà còn tạo nền tảng để bà con vươn lên thoát nghèo bền vững. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất là giá vật liệu xây dựng tăng cao, nông sản rớt giá khiến nhiều hộ dân không có nguồn thu ổn định nên không có khả năng đối ứng vốn”.
Bà Dáo là một trong những hộ ở làng Kon Sơ Lăng được hỗ trợ xây dựng nhà chia sẻ: “Nhà tôi có 8 người, trước sống trong căn nhà chật hẹp, tường vách xiêu vẹo, mái tôn rách. Bây giờ được Nhà nước hỗ trợ 60 triệu đồng, tôi với chồng cố gắng vay mượn thêm 20 triệu để làm nhà mới khoảng 34 m2. Tiền ít nên hai vợ chồng phải tự phụ hồ cho thợ để giảm chi phí”.
Cách đó không xa, ông Kunh (cùng làng) đang cặm cụi tưới nước phần móng nhà mới vừa đổ xong. Ông cho hay: “Làm theo giá xây nhà cấp 4 hiện nay là hơn 700.000 đồng/m2. Như vậy, tổng chi phí căn nhà từ công thợ, vật liệu xây dựng với diện tích 34 m2 là hơn 80 triệu đồng. Để có tiền xây nhà, tôi đã phải vay thêm 20 triệu đồng, sau này sẽ cố gắng làm lụng để trả nợ”.
Dù gặp nhiều khó khăn, nhưng chính quyền và người dân Hà Tây vẫn quyết tâm thực hiện chương trình đúng tiến độ đề ra. Ông Thưuh-Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã-cho biết: “Chúng tôi xác định đây không chỉ là nhiệm vụ chính quyền mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Mỗi ngôi nhà kiên cố không chỉ giúp người dân an cư mà còn là động lực để thoát nghèo bền vững. Để tháo gỡ khó khăn, xã Hà Tây đã và đang tiếp tục kêu gọi hỗ trợ từ các tổ chức, doanh nghiệp để giúp các hộ nghèo có vốn đối ứng, tìm kiếm nguồn cung vật liệu ổn định, kiểm soát giá cả và huy động lực lượng tình nguyện giúp đỡ các hộ dân.
Trao đổi với P.V, ông Nguyễn Đức Minh-Bí thư Đảng ủy, Trưởng Ban Chỉ đạo Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát xã Hà Tây-thông tin: Tính đến nay, huyện đã cấp vốn cho 69 căn, trong đó 50 căn đã khởi công, đạt tiến độ trên 70%. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, xã gặp khó khăn khi giá các loại vật liệu xây dựng đều tăng từ 20-30% nhưng đôi lúc không có hàng để mua. Trong khi đó, mức hỗ trợ 60 triệu đồng/hộ chỉ đủ làm phần cơ bản. Muốn xây nhà theo mẫu thiết kế của Sở Xây dựng, chi phí thực tế phải từ 80-90 triệu đồng. Như vậy, mỗi hộ phải đối ứng thêm ít nhất 20-30 triệu đồng. Ngoài ra, nguồn vay vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội hiện rất hạn chế. Riêng Chương trình phát triển kinh tế vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi dù đã xây được 13 căn từ năm 2024 nhưng đến giờ vẫn chưa tiếp cận được nguồn vay.
Theo Bí thư Đảng ủy xã, không chỉ thiếu vốn, xã còn đối diện với tình trạng thiếu nhân công. Với 69 căn cần triển khai đồng thời trong giai đoạn 1, các nhóm thợ xây tại chỗ không đủ đáp ứng. Do đó, xã phải liên hệ các nhóm thợ từ tỉnh Bình Định, Đắk Lắk, Kon Tum đến hỗ trợ. Ngoài ra, tư tưởng trông chờ, ỷ lại ở một bộ phận người dân cũng là rào cản không nhỏ. Một số hộ đăng ký nhưng đến lúc triển khai thì không có tiền đối ứng, không hợp tác, chờ Nhà nước cho chừng nào thì làm chừng đó.
“Dù gặp nhiều khó khăn, cấp ủy, chính quyền và người dân Hà Tây vẫn đang nỗ lực hết sức để triển khai chương trình đúng tiến độ. Mục tiêu của xã là đến ngày 30-6-2025 sẽ hoàn thành khoảng 95% tiến độ giai đoạn 1 của Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát”-ông Minh chia sẻ thêm.
