Ông T.Q.M. (trú tỉnh Gia Lai) kể lại: Trưa 5-1, ông nhận cuộc gọi từ số điện thoại lạ. Bên kia đầu dây, người đàn ông tự xưng nhân viên BHXH thuyết phục rằng sẽ hỗ trợ ông M. “thực hiện thủ tục làm BHXH” để thuận lợi khám - chữa bệnh.
Ông M. đồng ý và kết bạn Zalo với “một cán bộ” để được hướng dẫn chi tiết. Do tuổi cao, không rành về công nghệ, ông M. nhờ con gái là T.T.H. làm thay.
Làm theo yêu cầu của đối tượng, chị H. vào trang web “http:baohiemxahoivn.org” để kê khai thông tin, quét mã QR, đăng nhập ứng dụng tài khoản ngân hàng của ông M.
Xong xuôi, người này yêu cầu ông M. đến cơ quan BHXH gần nhất để tiếp tục làm thủ tục. Thấy điều bất thường, ông M. kiểm tra thì phát hiện số tiền 114,1 triệu đồng trong 2 tài khoản ngân hàng biến mất.
Theo Thượng tá Nguyễn Ngọc Lâm - Trưởng Phòng Cảnh sát hình sự (Công an tỉnh Gia Lai), kịch bản lừa đảo không mới, nhưng nhiều người vẫn mắc bẫy một phần là do kẻ gian giả mạo trang web, văn bản một cách tinh vi với đầy đủ chữ ký, con dấu.
Khi tiếp cận nạn nhân, các đối tượng phân vai, tạo ra tình huống như thật. Trong khi đó, người bị hại đa phần cao tuổi, người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH vốn ít am hiểu công nghệ, không nhạy bén thông tin.
Với chiêu trò tương tự nhưng bằng kịch bản giả mạo cán bộ, cơ quan thuế, thời gian qua, các đường dây lừa đảo còn nhắm đến các cửa hàng, hộ kinh doanh ở vùng ven, nông thôn.
Đã 2 tháng sau ngày bị lừa, ông L.H. (ở phường Hoài Nhơn Tây) vẫn chưa hết bàng hoàng. Mặc dù đã cảnh giác, thế nhưng chỉ trong vòng chưa đầy 1 giờ đồng hồ sau khi nhận cuộc gọi giả mạo cán bộ thuế và cung cấp một số thông tin cá nhân, tài khoản ông H. bị mất gần 150 triệu đồng.
Theo Thượng tá Trần Ngọc Dũng - Phó Trưởng phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an tỉnh), kẻ gian nhắm đến các hộ kinh doanh ở vùng quê, không nắm rõ các quy định, thủ tục.
Sau khi tiếp cận nạn nhân bằng giấy mời giả mạo, các đối tượng dùng sim rác gọi điện giả danh cán bộ thuế, đề nghị kết nối Zalo với lý do hướng dẫn làm thủ tục trực tuyến.
“Lợi dụng tâm lý muốn hỗ trợ giải quyết, hoàn tất giấy tờ nhanh chóng, các đối tượng từng bước câu dẫn nạn nhân vào chiếc bẫy giăng sẵn.
Chúng biết người dân cảnh giác với yêu cầu chuyển tiền nên sẽ dẫn dụ cung cấp thông tin, cài đặt ứng dụng giả chứa mã độc và tự đăng nhập tài khoản của mình. Qua đó điều khiển thiết bị từ xa và chuyển sạch tiền trong tài khoản nạn nhân” - Thượng tá Trần Ngọc Dũng phân tích.
Ông Trần Ngọc Tuấn - Phó Giám đốc BHXH tỉnh - cho biết: “Chúng tôi thường xuyên tuyên truyền, cảnh báo người dân về tình trạng mạo danh cán bộ, văn bản của đơn vị nhằm lừa đảo. Trong đó nêu rõ không ban hành bất kỳ văn bản nào yêu cầu người dân xác nhận thông tin, nhận hỗ trợ hay giải quyết thủ tục BHXH, BHYT tại địa điểm ngoài trụ sở; không liên hệ qua số điện thoại lạ để yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng hay mã OTP. Người dân cần chủ động cập nhật tin tức, cảnh giác, tự bảo vệ mình và những người xung quanh”.
Trong năm 2025, Công an các đơn vị, địa phương tiếp nhận 178 tin báo tố giác tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, với tổng số tiền thiệt hại hơn 157 tỷ đồng. So với năm 2024, số vụ và số tiền thiệt hại đều giảm mạnh. Tuy nhiên, hoạt động của loại tội phạm này vẫn khá phức tạp.
Cơ quan chức năng đề xuất nguyên tắc phòng ngừa cốt lõi là “3 không”, gồm không cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản; không làm theo hướng dẫn của người lạ, tự xưng cán bộ cơ quan chức năng; không chuyển tiền khi có yêu cầu bất thường.