Luật Nhà giáo là đạo luật chuyên ngành đầu tiên quy định đầy đủ về vị trí pháp lý, quyền, nghĩa vụ và các chính sách dành cho đội ngũ nhà giáo. Đây là cột mốc quan trọng khẳng định chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước trong việc tôn vinh, chăm lo, bảo vệ và phát triển đội ngũ nhà giáo - lực lượng then chốt của sự nghiệp giáo dục. Luật Nhà giáo xác lập vị trí pháp lý đầy đủ cho nhà giáo trong cả cơ sở giáo dục công lập và ngoài công lập.
Lần đầu tiên, nhà giáo ngoài công lập được thừa nhận là một người hành nghề đặc thù, có chuẩn nghề nghiệp, quyền và nghĩa vụ tương đồng, không chỉ là người lao động theo hợp đồng như trước. Luật quy định rõ quyền được tôn trọng, bảo vệ danh dự, nhân phẩm và cơ chế xử lý nghiêm minh với các hành vi xúc phạm nhà giáo. Đây là điểm nhấn quan trọng nhằm bảo vệ nhà giáo khỏi các áp lực xã hội phi lý và giữ gìn môi trường sư phạm an toàn, văn minh.
Cùng với đó, Luật Nhà giáo quy định “lương của nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp” và giao Chính phủ quy định chi tiết về chính sách tiền lương đối với nhà giáo nhằm bảo đảm mức sống của nhà giáo, giúp nhà giáo an tâm công tác, cống hiến cho sự nghiệp giáo dục. Giáo viên mầm non nếu có nguyện vọng được nghỉ hưu sớm hơn tối đa 5 năm mà không bị giảm lương hưu (nếu đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội).
Trong khi đó, giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ hoặc nhà giáo làm việc trong lĩnh vực đặc thù được nghỉ hưu ở tuổi cao hơn để giữ chân người tài. Đặc biệt, Luật Nhà giáo cũng giao quyền chủ động cho ngành giáo dục trong tuyển dụng, sử dụng nhà giáo…
Chuẩn bị sẵn sàng cho đạo luật quan trọng đi vào cuộc sống, Bộ GD-ĐT đã dự thảo 2 nghị định và gần 20 thông tư hướng dẫn thi hành để Chính phủ, bộ ban hành đồng thời với hiệu lực của Luật Nhà giáo vào ngày 1-1-2026.
Cũng trong ngày 16-6, Quốc hội đã thảo luận về các dự thảo: Nghị quyết của Quốc hội về miễn, hỗ trợ học phí đối với trẻ em mầm non, học sinh phổ thông, người học chương trình giáo dục phổ thông tại các cơ sở giáo dục trong hệ thống giáo dục quốc dân; Nghị quyết của Quốc hội về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em mẫu giáo từ 3 đến 5 tuổi.
Các dự thảo nghị quyết nhận được sự tán thành cao của các đại biểu. Luật Nhà giáo và 2 dự thảo nghị quyết này (dự kiến thông qua trong kỳ họp này) sẽ góp phần kiến tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển nền giáo dục của đất nước trong những thập niên tới, là cơ hội đột phá của ngành giáo dục trong kỷ nguyên mới của dân tộc.
Dù điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước còn nhiều khó khăn nhưng những chính sách này đã thể hiện sự quan tâm sâu sắc tầm nhìn chiến lược của Đảng, Nhà nước đối với sự nghiệp giáo dục, vì sự phát triển bền vững của quốc gia và hạnh phúc của nhân dân. Sự đồng thuận cao trong Quốc hội cũng phản ánh sự đồng lòng, đồng thuận trong xã hội đối với một chủ trương lớn, hợp lòng dân và đúng đòi hỏi của thực tiễn.
Hành lang pháp lý quan trọng đã có, vì vậy, hơn lúc nào hết, ngành giáo dục cần khẩn trương tăng cường cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, nâng cao về chất lượng, tích cực trong triển khai thực hiện Luật Nhà giáo và 2 nghị quyết để trẻ em sớm được hưởng các chính sách ưu việt này từ năm học mới 2025-2026. Bởi giáo dục mầm non và phổ thông là điểm khởi đầu quan trọng trong giáo dục để chúng ta thực hiện mục tiêu phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.
Theo PHAN THẢO (SGGPO)
