Trưởng khoa Y tế công cộng, Trường Đại học Y Dược TPHCM Sau hơn 3 tháng mở cửa trở lại, TPHCM đã 3 tuần liên tục đạt “vùng xanh”, chỉ còn huyện Nhà Bè là “vùng vàng”.
Để có được thành quả này là cả một quá trình nỗ lực và cố gắng của Đảng bộ, chính quyền và người dân thành phố, cũng như sự chung tay góp sức của cả nước. Làm gì để giữ vững thành quả đó khi chỉ còn chưa đến một tuần nữa là tới Tết Nguyên đán 2022, thời điểm này người dân di chuyển rất nhiều, nguy cơ lây lan dịch sẽ cao hơn, nhất là thành phố đã có các ca mắc biến thể Omicron ngoài cộng đồng?
Hiện tại, biến thể Omicron rất đáng quan ngại nhưng theo khuyến cáo của các chuyên gia y tế thế giới, chúng ta cần bình tĩnh và hoàn toàn có khả năng ứng phó được với biến thể. Riêng tại TPHCM, đã có 88 ca mắc biến thể Omicron, phần lớn là người nhập cảnh và có một số ca ngoài cộng đồng.
Điều đáng lo nhất trong quá trình phòng chống biến thể này là việc chúng lây lan nhanh, có thể dẫn đến quá tải hệ thống y tế. Tuy nhiên, một tín hiệu tích cực của thành phố, tạo niềm tin cho người dân trong công tác phòng chống dịch của thành phố ngày càng hiệu quả, đó là vào những tuần cuối tháng 1-2022, số ca tử vong do dịch Covid-19 mỗi ngày chỉ là một con số (chiếm dưới 2% trong tổng số ca tử vong của thành phố/ngày/tuần).
Con số 2% này đem so sánh với các bệnh gây tử vong khác như: bệnh tai biến mạch máu não (chiếm 22% tổng số tử vong), bệnh tim (7%), tai nạn giao thông (4%), ung thư gan (4%), ung thư phổi (4%) và lao (3%)…, rõ ràng chúng ta không có lý do gì để sự sợ hãi Covid-19 ảnh hưởng cuộc sống của mình.
Tết Nguyên đán đã cận kề, số bà con Việt kiều, chuyên gia nhập cảnh về thành phố ngày một nhiều, việc phải cố gắng xét nghiệm được toàn bộ để tìm biến thể là bất khả thi bởi thế giới đã xác định - Omicron sẽ thay thế Delta. Vấn đề chỉ là sớm hay muộn. Biến thể Omicron đáng quan ngại nhưng cần phải bình tĩnh. Điều quan trọng nhất là làm sao không để lây nhiễm mất kiểm soát, gây ra quá tải y tế.
Để giải bài toán này, thành phố khi phát hiện ca mắc biến thể Omicron tại cộng đồng, chính quyền địa phương và ngành y tế phải ngay tức thì truy vết tất cả người tiếp xúc gần ca nhiễm. Nếu truy vết thành công, thành phố sẽ cơ bản kiểm soát được việc lây lan biến thể Omicron ngoài cộng đồng. Tuy nhiên, việc truy vết phải đúng đối tượng, nhưng không nên cách ly tập trung những ca nhẹ hoặc không triệu chứng. Những ca nhẹ này cần cách ly, theo dõi tại nhà.
Ngoài truy vết, công tác xét nghiệm phải đúng quy trình, cụ thể: Nhân viên y tế cần lấy mẫu phệt mũi hầu, vì mẫu này ít bị ảnh hưởng bởi đường ăn uống trừ trường hợp bệnh phẩm Covid-19 biến thể Omicron bị trôi đi; môi trường lưu trữ dịch mẫu phải tốt; trong quá trình làm xét nghiệm PCR phải có mẫu chứng âm và mẫu chứng dương. Chứng dương là các mẫu chứng có chứa đoạn AND/ARN mục tiêu đã được biết trước.
Chứng âm là những mẫu chứng không có đoạn AND/ARN mục tiêu để nhằm giúp kiểm soát được quá trình nhiễm chéo khi thực hiện các phản ứng. Khi sử dụng các mẫu chứng này sẽ đảm bảo kết quả xét nghiệm có độ chính xác cao hơn. Trong quá trình xét nghiệm phải có chứng nội dương tại phòng xét nghiệm để đảm bảo về độ nhạy của xét nghiêm; bộ tách chiết phải đạt chuẩn của Bộ Y tế...
Việt Nam nói chung, TPHCM nói riêng đã xác định giải pháp sống chung an toàn với dịch Covid-19 nói chung, với biến thể Omicron nói riêng, vẫn là đẩy mạnh việc tiêm vaccine, bảo vệ đối tượng có nguy cơ cao, tập trung củng cố chăm sóc y tế ban đầu cho F0 thật tốt, sử dụng thuốc kháng virus ngay từ đầu cho các đối tượng nguy cơ. Nếu chuyển nặng phải được kịp thời hỗ trợ, chăm sóc. Từ đó sẽ giảm thiểu rủi ro khi số ca mắc tăng.
Tuy nhiên, cần lưu ý, khi số người dân tiêm ngừa đã cao nhưng nếu số ca mắc vẫn tăng nhanh, hệ thống y tế, nhất là y tế cơ sở với các trạm y tế lưu động, trạm y tế cố định… và các địa phương phải có kịch bản đáp ứng kịp thời trong tình huống xấu nhất; đi từng ngõ, gõ cửa từng nhà không bỏ sót ai, nhất là những người thuộc nhóm nguy cơ cao để tiêm chủng mũi 3, mũi nhắc; mở rộng độ bao phủ tiêm vaccine Covid-19 cho trẻ đến 3 tuổi.
Và trên hết, người dân phải đặc biệt thực hiện nghiêm túc 5K, bởi virus SARS-CoV-2 dù là biến thể nào cũng là virus lây qua đường hô hấp. Do đó, chúng cũng không thể thoát được lớp khẩu trang, khử khuẩn, khoảng cách và tuân thủ quy định phòng chống dịch của Chính phủ và thành phố.
Theo PGS-TS-BS ĐỖ VĂN DŨNG (SGGPO)
