Phiên thảo luận tại tổ 5 (gồm đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Gia Lai và Hưng Yên) diễn ra dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên và Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Gia Lai Châu Ngọc Tuấn.
Luật Thủ đô (sửa đổi) chỉ nên quy định những nội dung mang tính đặc thù
Theo tờ trình của Chính phủ, dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) hướng đến xây dựng khung thể chế đặc thù, ổn định, dài hạn cho Hà Nội; khắc phục những điểm nghẽn về giao thông, môi trường, quy hoạch, an toàn đô thị và thể chế.
Dự thảo gồm 9 chương, 36 điều, sửa đổi theo hướng phân quyền mạnh cho chính quyền Thủ đô trong các lĩnh vực tổ chức bộ máy, tài chính - ngân sách, quy hoạch, tài nguyên, công nghệ số, y tế, văn hóa, an ninh, trật tự xã hội; đồng thời bổ sung cơ chế thí điểm, quản trị bằng dữ liệu số, trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo.
Tham gia thảo luận, đại biểu (ĐB) Nguyễn Thị Mai Phương đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát một số nghị quyết mới ban hành gần đây của Bộ Chính trị để thể chế hóa đầy đủ trong Luật Thủ đô (sửa đổi). Một số nội dung rất quan trọng như chuyển đổi số, áp dụng khoa học công nghệ trong lĩnh vực y tế, phát triển kinh tế tư nhân… chưa được thể chế hóa đầy đủ trong dự thảo Luật.
Cũng theo ĐB Nguyễn Thị Mai Phương, Luật Thủ đô (sửa đổi) chỉ nên quy định những nội dung mang tính đặc thù, các nội dung đã quy định rõ trong các luật khác thì không nên đưa vào.
ĐB Lê Hoàng Anh cho rằng, Luật Thủ đô là luật riêng dành cho Thủ đô, nên cần có sự “bất đối xứng hợp lý”, nhưng không phải là đặc quyền. Sự bất đối xứng giữa các địa phương là cần thiết, bởi bình đẳng không đồng nghĩa với cào bằng. Thủ đô có chức năng đặc biệt về chính trị, đối ngoại, an ninh, là nơi đặt các cơ quan đầu não, đồng thời chịu áp lực lớn về dân số, hạ tầng và môi trường. Vì vậy, một luật riêng với các cơ chế đặc thù là sự bất đối xứng có cơ sở khách quan, nhằm giải quyết những nhiệm vụ mang tính quốc gia trên địa bàn Thủ đô.
Tuy nhiên, theo ĐB Lê Hoàng Anh, quan điểm “Hà Nội phải là hình mẫu” không đồng nghĩa với việc trao đặc quyền, mà là tạo điều kiện để Thủ đô phát huy vai trò, đồng thời vẫn bảo đảm tính công bằng trong hệ thống chính sách.
Còn ĐB Đinh Ngọc Quý đề nghị các quy định sửa đổi lần này cần quan tâm nhiều hơn đến yếu tố phúc lợi xã hội. Các nội dung như khả năng tiếp cận dịch vụ xã hội của người dân Thủ đô, cơ chế bảo đảm người dân được hưởng phúc lợi ra sao cần được làm rõ.
Đặc biệt, trong bối cảnh Thủ đô có mật độ dân số cao và tốc độ già hóa dân số nhanh, cần thiết kế chính sách phù hợp, chú trọng đến nhóm người cao tuổi, qua đó thể hiện đầy đủ hơn vai trò của phúc lợi xã hội trong phát triển đô thị bền vững.
Còn ĐB Nguyễn Văn Cảnh bày tỏ quan tâm đến vấn đề "giao thông tĩnh" trong quá trình sửa đổi Luật Thủ đô, nhất là tình trạng thiếu bãi đỗ xe, nơi đỗ xe ngoài đường, các tòa nhà có nơi đỗ xe. Hiện tại, nơi đỗ xe chỉ đáp ứng được khoảng 20% lượng ô tô, số còn lại "đậu đâu thì đậu". Từ đó, lòng đường, vỉa hè bị chiếm dụng dẫn đến mất an toàn giao thông, xung đột giữa chủ xe và chủ nhà cùng các vấn đề khác.
Trong dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) có nêu chính sách ưu đãi cho tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng các bãi đậu xe ngầm, bãi đậu xe cao tầng. Đánh giá cao chính sách này, tuy nhiên, ĐB Cảnh cho rằng cần cân nhắc phân biệt chính sách dành cho bãi xe ngầm, không sử dụng phần bề mặt ở trên với dự án nhà cao tầng có bãi đậu xe.
Đơn giản hóa thủ tục hành chính trong thi đua, khen thưởng
Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng tập trung hoàn thiện các quy định về phân cấp, phân quyền theo hướng tăng thẩm quyền cho cấp cơ sở, song không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính và không quy định mới về tổ chức bộ máy. Nhiều nội dung được rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa nhằm tạo thuận lợi trong quá trình triển khai thực hiện.
Tham gia thảo luận, Phó Trưởng đoàn chuyên trách đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Lý Tiết Hạnh nhấn mạnh quan điểm ưu tiên khen thưởng cho người lao động trực tiếp; đã khen là phải thưởng, đã thưởng là phải đúng người, đúng việc, đảm bảo xứng đáng để kết quả khen thưởng thật sự là động lực để thi đua.
Liên quan đến danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cấp cơ sở", ĐB Hạnh cho rằng nên cân nhắc kỹ các điều kiện để sáng kiến kinh nghiệm hằng năm không trở thành một kiểu hình thức đối phó và không áp dụng được trong thực tiễn.
Đồng quan điểm, ĐB Phạm Ngọc Lâm cho rằng quy định xét bình chọn "Chiến sĩ thi đua cấp cơ sở" phải có sáng kiến kinh nghiệm là rất hình thức và không thực chất.
"Tôi nghĩ có thể ở cấp cao hơn thì cần sáng kiến kinh nghiệm, còn cấp cơ sở, cấp vụ chỉ mấy chục người với nhau, đã qua bình xét, lựa chọn rồi, lại phải bắt buộc có sáng kiến nữa thì rất hình thức" - ĐB Lâm phân tích.
Tại phiên thảo luận, các đại biểu khẳng định sự cần thiết ban hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) nhằm bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của công dân; hoàn thiện quy định về tổ chức và hoạt động tôn giáo; xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức có liên quan.