Tất cả những biểu hiện trên được cho là do khan hiếm vàng miếng SJC vì độc quyền và khan hiếm cả vàng nhẫn vì không được nhập khẩu nguyên liệu cả thập niên qua. Vì thế giải pháp là chờ đợi Ngân hàng Nhà nước (NHNN) sẽ nới những "vòng kim cô" đang kiểm soát thị trường vàng hiện nay. Về nguyên lý, bối cảnh này tạo ra rủi ro lớn cho người mua vì bất kỳ lúc nào chính sách mới được đưa ra, cung tăng đều khiến vàng giảm giá, thậm chí giảm mạnh. Thế nhưng trong lúc tâm lý ngần ngại bao trùm thì vàng nhẫn, vàng miếng cứ ùn ùn tăng giá. Chỉ trong 2 tháng đầu năm, giá vàng đã tăng hơn 10%, người mua bỏ túi cả 5 - 7 triệu đồng/lượng, một tỷ lệ lợi nhuận rất lớn. Những người không vào kịp thì tiếc hùi hụi nhưng tham gia lại lo "đu đỉnh"... Thị trường cứ dùng dằng, nhu cầu không cao nhưng giá cứ hết lập kỷ lục lại phá kỷ lục, như một mồi nhử, kích thích lòng tham của nhiều người.
Nhiều ý kiến cho rằng, trong lúc kinh tế khó khăn, trong lúc có quá nhiều việc phải giải quyết thì việc vàng trong nước ế hay thiếu thanh khoản vì quá đắt đỏ không quá quan trọng, không quá gấp gáp. Thực tế, mọi chuyện không đơn giản như vậy. Cũng như mọi hàng hóa khác, chênh lệch giá trong nước và thế giới quá cao sẽ kích thích lòng tham, tạo kẽ hở để hàng lậu tràn vào nội địa. Chúng ta đã chứng kiến đường ăn, heo... thẩm lậu qua biên giới khi giá trong nước cao hơn bên ngoài khiến nông dân trồng mía, nuôi heo điêu đứng. Với vàng, chênh lệch còn lớn hơn nhiều. Hiện giá vàng miếng cao hơn thế giới tới 17 - 18 triệu đồng/lượng, vàng nhẫn cũng đắt hơn 5 - 6 triệu đồng/lượng, nguy cơ vàng lậu thâm nhập thị trường nội địa là rất lớn. Mà để mua vàng thì phải gom USD, tạo áp lực lên tỷ giá, mà tỷ giá tăng lại tạo áp lực lên các doanh nghiệp xuất nhập khẩu... Nhìn ở góc độ đó, vấn đề rõ ràng là không đơn giản. Chúng ta cũng chứng kiến, giá USD trên thị trường tự do những ngày qua tăng mạnh. Nhà điều hành đã phải can thiệp bằng cách liên tục hút tiền vào nhằm giảm áp lực cho tỷ giá. Đó là lý do vì sao các chuyên gia kinh tế, các đại biểu Quốc hội và Chính phủ thời gian qua liên tục hối thúc NHNN nhanh chóng sửa đổi Nghị định 24 về quản lý thị trường vàng.
Không chỉ chuyện giá vàng, thị trường còn chờ đợi một cơ chế thông thoáng, thuận tiện để phát triển ngành công nghiệp nữ trang trong nước. Một chính sách phù hợp để huy động vốn vàng trong dân, câu chuyện cứ mở ra rồi lại gói vào cả thập niên qua. Theo ước lượng của nhiều tổ chức, có khoảng 500 tấn vàng đang nằm trong tủ các hộ gia đình. Nếu có thể khơi thông được nguồn vốn này, cũng giảm áp lực vốn cho nền kinh tế mà người sở hữu cũng có lợi. Hiện người dân gửi vàng trong các ngân hàng sẽ bị tính phí. Quản lý hiệu quả thị trường vàng còn góp phần dẹp các sàn vàng ảo, sàn forex vẫn ra sức lôi kéo, dụ dỗ nhiều người tham gia. Chúng ta đã chứng kiến nhiều vụ sập sàn cuốn đi hàng trăm tỉ đồng và hàng loạt người tiền mất tật mang.
Vàng vẫn đang loạn giá trước giờ G. Nhưng hy vọng đến hết tháng này, khi NHNN đưa ra giải pháp quản lý, những vấn đề nói trên sẽ được giải quyết và thị trường vàng có thể phát triển lành mạnh, bền vững.
