Mạch ngầm sông Ba - Kỳ 3: Đối đầu với quân đội Nhật ở An Khê

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Trước khí thế sôi sục của Nhân dân từ nông thôn đến thành thị trên cả nước đang vùng lên như nước vỡ bờ, Tri huyện Tân An Phan Sĩ Sàng đã bỏ trốn; quân đội Nhật lặng lẽ rút khỏi An Khê. Đoàn Thanh niên Chấn Hưng cử anh Trần Thông cùng một số thanh niên cốt cán vào Đồn Bảo an gặp Đội Kiệt để giải thích hiện trạng đất nước, địa phương và đề nghị giải giáp vũ khí, giải tán lính Bảo an ở huyện lỵ.

Đại diện Đoàn Thanh niên nói rõ: “Nhật đã đầu hàng Đồng minh, Chính phủ Trần Trọng Kim sụp đổ, Tri huyện Tân An đã bỏ trốn, các anh như rắn không đầu, còn ngồi đây làm gì, hãy trở về với Nhân dân. Chúng tôi sẵn sàng đón nhận sự hợp tác của các anh và đề nghị các anh buông vũ khí. Anh em nào theo cách mạng, chúng tôi hoan nghênh, chúng tôi sẽ bố trí trong hàng ngũ vệ quốc quân để chiến đấu bảo vệ đồng bào ta”.

Thăm khu đất được chọn để xây dựng Nhà lưu niệm Anh hùng Đỗ Trạc (xã Cửu An, thị xã An Khê). Ảnh: B.Q.V

Thăm khu đất được chọn để xây dựng Nhà lưu niệm Anh hùng Đỗ Trạc (xã Cửu An, thị xã An Khê). Ảnh: B.Q.V

Đội Kiệt chần chừ chưa đưa ra quyết định dứt khoát. Đại diện Đoàn Thanh niên tiếp tục tấn công: “Hiện tại, huyện nhà chúng ta đang ở trong tình trạng vô chính phủ. Quân đội Nhật, kẻ chống lưng cho các anh đã rút chạy. Lính Bảo an các anh còn lại bao nhiêu, đủ sức để chống trả lại cả vạn dân An Khê này không? Các anh có dám bắn vào bà con, anh chị em của mình không? Chúng tôi khuyên các anh hãy sớm tỉnh ngộ, trở về với Nhân dân, với cách mạng! Chúng tôi sẽ mở rộng vòng tay để đón nhận các anh…”.

Thái độ kiên quyết, lập luận đanh thép có lý có tình của vị đại diện Đoàn Thanh niên khiến Đội Kiệt lung lay ý chí và đứng dậy bắt tay anh Trần Thông, đồng thời yêu cầu toàn thể lính Bảo an ở huyện đường giao nạp vũ khí cho Đoàn Thanh niên Chấn Hưng. Cuộc giải giáp lính Bảo an của huyện Tân An đã thành công ngoài mong đợi.

Sáng 20-8-1945, Đoàn Thanh niên Chấn Hưng huy động các tầng lớp nhân dân, đồng bào Thượng ở phía Nam và phía Bắc An Khê tổ chức biểu tình, biểu dương lực lượng, có đội vệ quốc quân được trang bị vũ khí tịch thu của địch theo bảo vệ. Đồng bào mang cờ đỏ sao vàng trong tiếng trống, tiếng chiêng thúc giục cùng hô vang khẩu hiệu: “Đả đảo đế quốc, thực dân”, “Việt Nam độc lập muôn năm!”.

Đoàn biểu tình ngày càng được nối dài bởi sự tham gia các hội đoàn Phụ nữ cứu quốc, Nông dân cứu quốc, Thương nhân cứu quốc… Cuộc diễu hành lần lượt đi qua Tòa đại lý cũ của Pháp, ngang Huyện đường, qua chợ Đồn, nhà hàng Vindonbon, trường học… Đây là lần đầu tiên Nhân dân các dân tộc An Khê có cuộc tuần hành đông đảo đầu tiên với khí thế ngất trời thể hiện ý chí nguyện vọng thiết tha độc lập, tự do, đánh đuổi thực dân, phát xít, giải phóng quê hương.

Cũng trong giờ phút quật cường đó, Đoàn Thanh niên Chấn Hưng đã tuyên bố trước người dân toàn huyện xóa bỏ hoàn toàn bộ máy tay sai, thiết lập chính quyền cách mạng của Nhân dân, thi hành các chính sách của Mặt trận Việt Minh. Đồng thời, công bố việc thành lập Ủy ban Nhân dân Cách mạng lâm thời huyện An Khê gồm có các ông: Trần Sanh-Chủ tịch lâm thời; Bùi Thế Viện-Phó Chủ tịch; Đỗ Trạc-Ủy viên Thư ký; Trần Thông-Ủy viên Quân sự…

Thừa thắng xông lên, chiều 22-8-1945, được sự nhất trí của Ủy ban Nhân dân Cách mạng lâm thời huyện An Khê, anh Trần Thông chỉ huy lực lượng tự vệ vũ trang tiến về thị xã Pleiku để hỗ trợ Đoàn Thanh niên Gia Lai khởi nghĩa giành chính quyền ở tỉnh lỵ. Sau đó, cùng tham gia tổ chức quần chúng mít tinh tại Sân vận động thị xã Pleiku và tuyên bố xóa bỏ hoàn toàn bộ máy chính quyền cũ, thành lập chính quyền cách mạng từ tỉnh đến xã, phường.

Ngay trong ngày, lực lượng khởi nghĩa đã thống nhất lập Ủy ban Cách mạng lâm thời tỉnh Gia Lai và đề cử ông Trần Ngọc Vỹ làm Chủ tịch. Tiếp đến, với danh nghĩa Việt Minh Gia Lai, dưới sự lãnh đạo của các ông: Dương Thành Đạt, Trần Sanh, Trần Thông, Nguyễn Xuân, Đỗ Huyên dẫn đầu lực lượng vũ trang tiến về thị xã Kon Tum để hỗ trợ lực lượng khởi nghĩa ở Kon Tum giành chính quyền về tay Nhân dân.

Như vậy, từ một đóm lửa của những thành viên yêu nước ở An Khê, trong đó có anh Đỗ Trạc, một thanh niên nhiệt huyết, mang lý tưởng cách mạng đã thổi bùng lên ngọn lửa khắp vùng Bắc Tây Nguyên, nhanh chóng đánh đuổi kẻ thù ngoại bang và chính quyền tay sai, cùng cả nước làm nên cuộc Cách mạng Tháng Tám long trời lở đất, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á.

Có thể bạn quan tâm

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Nửa đời tìm cha, một đời lưu giữ ký ức

Nửa đời tìm cha, một đời lưu giữ ký ức

(GLO)- Hơn nửa thế kỷ sau chiến tranh, cựu chiến binh Trần Duy Đức vẫn lặng lẽ đi tìm những mảnh ghép của quá khứ. Từ hành trình tìm lại hình bóng người cha liệt sĩ, ông dành cả cuộc đời sưu tầm, ghi chép và lưu giữ lịch sử quê hương cùng những câu chuyện về những con người đã làm nên lịch sử.

Cạm bẫy ma tuý mới "pod chill" - Bài 2: Từ thuốc gây mê y khoa đến bẫy ma túy núp bóng pod chill

Cạm bẫy ma tuý mới "pod chill" - Bài 2: Từ thuốc gây mê y khoa đến bẫy ma túy núp bóng pod chill

Cầm trên tay chiếc “pod chill” nhỏ gọn, tỏa ra mùi hương trái cây ngọt ngào, nhiều bạn trẻ hồn nhiên nghĩ rằng mình chỉ đang dùng một sản phẩm giải trí thời thượng. Nhưng đằng sau làn khói thơm ấy lại là Etomidate - một hoạt chất gây mê y học bị giới tội phạm “biến tướng” thành ma túy nguy hiểm.

Những dấu vết bí ẩn ven sông Ba

Những dấu vết bí ẩn ven sông Ba

(GLO)- Men theo bờ sông Ba đoạn chảy qua buôn Tơnia (xã Ia Rsai, tỉnh Gia Lai), khi nắng cuối ngày hắt những tia vàng lấp lánh trên mặt nước, chúng tôi bắt gặp những vật thể lạ nhô lên khỏi lớp đất sét. 

Chị Djen giới thiệu những chùm răng rẽl vừa thu hái

Theo mùa răng rẽl

(GLO)- Mưa như trút nước xuống những cánh rừng ở xã Ðăk Sơmei sau nhiều tháng nắng khô khốc. Những cung đường rừng trơn như đổ mỡ, loang lổ vệt bánh xe máy trượt ngang. Thỉnh thoảng, giữa nền đường đỏ quạch sót lại vài chùm răng rẽl xanh mướt rơi vãi, dấu vết của những chuyến trở về từ rừng.

Ký ức không phai của nữ Anh hùng Kpă Ó

Ký ức không phai của nữ Anh hùng Kpă Ó

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ nhưng trong ngôi nhà nhỏ ở làng Bạc 1 (xã Chư Prông, tỉnh Gia Lai), ký ức về một thời hoa lửa vẫn vẹn nguyên qua từng câu chuyện của bà Kpă Ó - nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân duy nhất ở khu vực phía Tây tỉnh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.

null