Du khách đến với Côn Đảo đều rất hài lòng khi đi dạo trên những con đường lộng gió dọc bờ biển. Khung cảnh đẹp, đường sá phong quang, bãi biển sạch sẽ là những điểm cộng cho hòn đảo này. Đặc biệt, những tấm bảng dựng lên dọc đường như lời nhắc nhở nhẹ nhàng về nói không với rác thải nhựa trên vùng biển này.
Ngoài Côn Đảo, nước ta còn có Cù lao Chàm ở TP Hội An, tỉnh Quảng Nam - một hòn đảo xanh sau hơn 14 năm "nói không với rác thải nhựa", là hình mẫu để các xã đảo, huyện đảo của cả nước noi theo. Khi ra Cù lao Chàm, không du khách nào mang theo túi ni-lông hay đồ nhựa.
Vui mừng với Côn Đảo, Cù lao Chàm bao nhiêu, càng không vui với nhiều địa chỉ du lịch nổi tiếng lại bị bủa vây bởi rác. Đảo Bình Ba, xã Cam Bình, TP Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa - một địa chỉ du lịch nổi tiếng - nay nhiều du khách không muốn đến bởi rác bủa vây. Hộp nhựa, chai, lọ, túi ni-lông, thùng xốp... nổi lềnh bềnh, dày đặc. Lãnh đạo xã cho biết đảo Bình Ba như cái phễu đón hết vật liệu trôi nổi trên vịnh Cam Ranh. Mỗi tuần xã Cam Bình đều có một đợt tổng vệ sinh, thu gom rác thải một lần nhưng chỉ khoảng 5 ngày sau là rác lại tràn ngập.
Còn ở vịnh Hạ Long, bè nổi, phao xốp, váng dầu cùng hộp nhựa, chai nổi tràn lan trên mặt biển. Ước tính vịnh Hạ Long nhận 4 tấn rác thải/ngày đêm, chủ yếu là rác thải nhựa; còn tại Sầm Sơn, ước thải ra 105 tấn rác thải/ngày đêm, trong đó rác thải nhựa là 25,2 tấn/ngày đêm.
Tại "đảo ngọc" Phú Quốc, bãi rác duy nhất trên đảo này đã cao như núi vì phải thu nạp gần 200 tấn/ngày, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế, du lịch của địa phương…
Nhiều nơi trên đất nước ta có tình trạng sau một đêm lễ hội là rác ngập đầy, do du khách đem đến và để lại. Nhiều điểm du lịch dã ngoại cũng đầy rác thải do những người đi "phượt" để lại. Đây là hiện tượng rất đáng phê phán về văn hóa ứng xử của một bộ phận người Việt song nhiều năm qua vẫn chưa khắc phục triệt để. Cùng với rác thải quá nhiều ở các địa điểm du lịch đã tạo ra hình ảnh nhếch nhác, phản cảm, khiến du khách mất dần thiện cảm, không muốn trở lại, họ chấm điểm trừ cho nhiều địa chỉ du lịch nổi tiếng của nước ta.
Mùa du lịch đang đến với 5 ngày nghỉ dài và cả một mùa hè đang đón chờ du khách. Ở nhiều địa phương, tình trạng ô nhiễm rác thải do thiếu ý thức sẽ tái diễn, không gian du lịch bị vấy bẩn bởi rác trên đường và "rác trong ý thức", làm ảnh hưởng ngành du lịch Việt Nam, đến hình ảnh đất nước, con người Việt Nam.
Phải xem đây là những mối lo để có giải pháp thực thi triệt để. Làm sạch, đẹp không gian du lịch không chỉ để đẹp lòng du khách mà còn cho chính cuộc sống của cư dân bản địa tốt hơn, xây dựng môi trường sinh thái và phát triển bền vững. Tại sao Cù lao Chàm, Côn Đảo làm được mà địa phương khác không làm được? Đây là câu hỏi mà cũng là câu trả lời, từ chính ý thức của người dân, của du khách, từ cách quản lý của chính quyền địa phương. Mong rằng du khách đến với sự háo hức tìm hiểu và ra đi với niềm vui, không để lại rác làm vấy bẩn môi trường và mang theo thiện cảm về đất nước, con người Việt Nam.
