Chuyện của xứ sở ong rừng

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
Xung quanh những thác nước ở huyện Kbang (Gia Lai) có hàng nghìn bầy ong rừng trú ngụ. Người Ba Na nơi đây có cách thức cùng điều cấm kị khi lấy mật ong để không ảnh hưởng đến rừng và bầy ong.
 
Sáp ong có mật vừa được lấy trên cây cao xuống
Tôi vượt 130km từ thành phố Pleiku (Gia Lai) về làng Điện Biên thuộc xã Sơn Lang. Ở đây, hầu hết đàn ông dưới 40 tuổi đều có kinh nghiệm riêng trong việc tìm và lấy mật ong rừng. Có người thâm niên đã vài chục năm. Theo thống kê của anh Đinh Văn Xuân (35 tuổi, làng Hà Lâm, xã Sơn Lang) đến mùa ong làm mật, tất cả thanh niên trong làng đều đi lấy mật. Mỗi tốp từ 3 - 5 người. Mỗi lít mật ong có giá khoảng 500.000 đồng. Sau mùa mật từ tháng 4 đến hết tháng 7, mỗi thanh niên thu được trung bình khoảng 60 lít mật.
Anh Xuân nói, cây có dưới 5 tổ ong thì không sao, nhưng khi tìm được một cây cổ thụ khoảng 10 tổ ong trở lên thì mọi người sẽ phải nghiêm túc làm lễ xin “Thần rừng”. Việc lấy mật cũng phải diễn ra vào ban đêm, nếu không tất cả các bầy ong sẽ quây lại tấn công. Công việc hoàn thành, mọi người đều phải vứt hết đuốc khói xuống thác nước để tránh cháy rừng. Để bảo vệ rừng, những thợ săn ong phải chặt nhiều cây nhỏ bằng cổ chân nẹp (cột) vào thân cây to để bám trèo lên, không đóng đinh vì sẽ làm cây chết khô. Mọi người đi lấy mật đều ý thức bảo vệ rừng, vì nếu mất rừng thì ong sẽ không về làm tổ nữa.
 
 Anh Đinh Văn Xuân lấy mật ong từ rừng về
Gặp thợ săn ong nổi tiếng Đinh Văn Đại, người biết bắt ong từ năm 13 tuổi, giờ đây anh Đại nổi tiếng bởi sự khéo léo và kinh nghiệm ở tuổi 25.
Kbang có nhiều thác nước như thác Rêu, K50, Ba Tầng,... Sau gần 2 giờ vượt rừng, chúng tối đến thác Ba Tầng, nơi nổi tiếng số lượng ong làm tổ. Đó là khu rừng nguyên sinh, không khí mát lạnh. Đang đi, anh Đại bỗng ngồi thụp xuống và thì thầm “Ong kìa. Nó uống cái nước xong ong sẽ bay lên, lượn từ 1 - 3 vòng để định hướng rồi bay về tổ của mình. Nhìn ong bay về hướng nào thì đi theo hướng đó. Nếu ong uống nước xong rồi bay cao lên thì đây là dấu hiệu mừng vì chắc chắn tổ nó gần đây”.
Chú ong bay lên, anh Đại lao theo. May mắn, thợ săn phát hiện ra tổ ong “khủng” cách vị trí ban đầu chừng 3km. Ngay lập tức thợ ong bẻ những cành cây nhỏ kết thành một bó to bằng bắp đùi, sau đó lấy lá cây tươi bó quanh nhằm không cho lửa bốc cháy, tạo thành một đuốc khói.
 
Dùng đuốc khói để xua đuổi bầy ong
“Rất hiếm khi bầy ong làm tổ ở cây thấp thế này. Nếu ong bay xuống đốt thì anh chạy ra thác Ba Tầng ngụp xuống. Nếu không cả bầy ong đốt phải nhập viện. Em bị ong đốt nhiều giờ quen rồi. Chỉ sợ khi trèo cây gặp bọ cạp và rắn” - Anh Đại nói. 
Dứt lời, anh Đại trèo nửa phút đã lên đến tổ ong. Vắt vẻo trên cây, thợ ong cắt từng miếng sáp ong chứa đầy mật vàng óng bỏ vào bao ni lông. Từ trên cây anh Đại nói vọng xuống: “Người Ba Na lấy mật ong không cắt hết cả tổ, chỉ lấy phần có mật và để lại những sáp ong có con non. Khi lấy phải cắt khéo để không làm hỏng tổ thì bầy ong sẽ ở lại, sau này mình lại đến lấy tiếp. Chỉ lo người tỉnh khác đến đây lấy mật rồi cắt hết cả tổ, sáp và ong thợ cũng bắt để ngâm rượu”. Sau buổi sáng chúng tôi mang về là 3 lít mật rừng thơm ngon.
Lê Nhuận (Dân Sinh)

Có thể bạn quan tâm

Pơtao Apui: Vua Lửa của người Jrai

Pơtao Apui: Vua Lửa của người Jrai

(GLO)- Ở khu vực phía Tây tỉnh, trên vùng đất Chư A Thai, truyền thuyết về Pơtao Apui - Vua Lửa của người Jrai đến nay vẫn còn vang vọng. Điều này không chỉ lưu giữ một di sản độc đáo của Tây Nguyên, mà đang trở thành không gian văn hóa - du lịch.

Mưu sinh bên miệng 'tử thần'

Mưu sinh bên miệng 'tử thần'

Khi màn đêm còn phủ đặc sương mặn, cũng là lúc những chiếc thuyền thúng nhỏ bé bắt đầu nghiêng mình lao vào biển động. Ở các làng chài bãi ngang Quảng Ngãi, mùa mưa bão không phải thời điểm trú ẩn, mà trái lại là “mùa vàng” hiếm hoi.

Ký ức lúa nương thiêng

Ký ức lúa nương thiêng

(GLO)- Trên những triền núi ở xã Vân Canh (tỉnh Gia Lai), đồng bào người Chăm H’roi và Bahnar vẫn gieo trồng lúa nương. Với họ, đây không chỉ là vụ mùa mà quan trọng hơn là cách gìn giữ ký ức của cha ông, hương vị thiêng quý của núi rừng.

Tìm lại mình từ bóng tối

Tìm lại mình từ bóng tối

Những cơn “phê” chớp nhoáng, những phút ngông cuồng tuổi trẻ, nông nổi đã đẩy nhiều thanh niên ở Quảng Ngãi lao vào vòng xoáy ma túy. Khi tỉnh lại, trước mắt họ chỉ còn là gia đình tan tác, sức khỏe tàn phá và tương lai bị bóng tối nghiện ngập nuốt chửng.

Vào rốn lũ cứu người

Vào rốn lũ cứu người

Giữa lúc thiên nhiên thử thách, họ đã chọn hành động; giữa hiểm nguy, họ chọn dấn thân và giữa bao nỗi lo, họ mang đến hy vọng. Những chàng trai từ Đà Lạt, Phan Thiết đã vượt hàng trăm kilomet giữa mưa lũ, sạt lở để đến với người dân vùng lũ Khánh Hòa, Phú Yên (cũ).

Chuyện cổ tích của buôn làng

Chuyện cổ tích của buôn làng

(GLO)- Ở làng Tươl Ktu (xã Đak Đoa), khi nhắc đến vợ chồng bác sĩ Nay Blum - H’Nơn, người dân nơi đây luôn kể về họ như kể lại những câu chuyện cổ tích. Với họ, đôi vợ chồng bác sĩ ấy là quà của Yang tặng cho làng Tươh Ktu.

Chiêu trò “việc nhẹ, lương cao”: Vỏ bọc tội phạm mua bán người - Kỳ cuối: Cùng ngăn chặn tội ác

Chiêu trò “việc nhẹ, lương cao”: Vỏ bọc tội phạm mua bán người - Kỳ cuối: Cùng ngăn chặn tội ác

(GLO)- Các cơ quan chức năng, nhất là ngành Công an, chính quyền địa phương là lực lượng chủ công trong phòng, chống mua bán người. Tuy nhiên, toàn xã hội cũng phải cùng vào cuộc và quan trọng nhất là mỗi cá nhân phải chủ động bảo vệ mình bằng cách nâng cao nhận thức, hiểu biết pháp luật.

Dư vang Plei Me

Dư vang Plei Me

(GLO)- 60 năm đã trôi qua kể từ chiến thắng Plei Me lịch sử (tháng 11-1965), nhưng dư vang của trận đầu thắng Mỹ trên chiến trường Tây Nguyên vẫn còn vẹn nguyên trong ký ức của những cựu binh già. 

Một góc trung tâm xã Kon Chiêng.

Đánh thức Kon Chiêng

(GLO)- Từ quốc lộ 19 rẽ vào tỉnh lộ 666 khoảng 40 km thì đến xã Kon Chiêng. Hai bên đường là những triền mía xanh mát, thấp thoáng những mái nhà sàn trong không gian xanh thẳm của núi rừng, gợi về một Kon Chiêng đang vươn mình đổi thay.

Sống chậm với đĩa than trong thời đại số - Kỳ 1: Sự hồi sinh của dòng đĩa Vinyl

Sống chậm với đĩa than trong thời đại số - Kỳ 1: Sự hồi sinh của dòng đĩa Vinyl

Trong thời đại mà một thiết bị đeo tay có thể chứa đến 60 triệu bài hát, việc lựa chọn nghe nhạc từ một chiếc đĩa than tưởng như là lỗi thời. Nhưng thực tế, đó lại là biểu hiện của một xu thế tìm lại sự nguyên bản, chậm rãi và thật lòng trong trải nghiệm thưởng thức.

Sợi tơ mong manh kết nối trăm năm

Sợi tơ mong manh kết nối trăm năm

Khi nói đến sưu tầm đồ cổ ở Việt Nam, người ta thường nghe tới đồ gốm, sành sứ, hay đồ gỗ… chứ ít ai biết đến những món đồ vải mà qua đó thể hiện tay nghề thêu huy hoàng, vang danh thế giới của người Việt hàng trăm năm trước.

null