Tối 14.5, Cơ quan điều tra Công an TP.HCM đã tống đạt quyết định khởi tố bị can, lệnh bắt tạm giam và khám xét nơi ở đối với ông Tề Trí Dũng, cựu Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV phát triển công nghiệp Tân Thuận (IPC). Trong sai phạm của ông Tề Trí Dũng và IPC có liên quan tới ông Tất Thành Cang và Công ty cổ phần chứng khoán TP.HCM.
 |
Chân dung ông Tề Trí Dũng. Ảnh: TL
Thiệt hại hàng trăm tỷ đồng
Tại kết luận của Thanh tra TP.HCM (tháng 10.2018), theo đề án tái cơ cấu, Công ty TNHH MTV Phát triển công nghiệp Tân Thuận (IPC, trực thuộc UBND TP) với tỷ lệ sở hữu vốn là 44%, không cần giảm tỷ lệ sở hữu tại Công ty Cổ phần phát triển Nam Sài Gòn (Sadeco). Đặc biệt, trong bối cảnh Sadeco hoạt động kinh doanh đang mang lại lợi nhuận rất cao, tỷ lệ chia cổ tức hằng năm có lúc lên đến 40%, vào năm 2015 khi duyệt đề án tái cơ cấu, UBND TP yêu cầu IPC (lúc này đang chiếm tỷ lệ sở hữu vốn 44% tại Sadeco) không được giảm thêm tỷ lệ sở hữu vốn. Thế nhưng, trên thực tế IPC đã phớt lờ yêu cầu này của cơ quan chủ quản.
 |
Toà nhà trụ sở IPC. Ảnh: TL.
Với đề án tăng vốn điều lệ, giảm tỷ lệ sở hữu vốn của IPC tại Sadeco từ 44% xuống 28,8%, IPC đã phát hành cổ phiếu cho Công ty Nguyễn Kim không qua đấu giá.
Theo Thanh tra TP.HCM, bản chất vụ việc này là việc chỉ định đối tác chiến lược (Công ty Nguyễn Kim) và chỉ định giá bán cổ phần không được tổ chức thẩm định giá hợp pháp. Thanh tra TP khẳng định việc làm này là “trái quy định pháp luật”, dẫn đến gây thiệt hại ít nhất 153 tỷ đồng (chỉ tính chênh lệch giá cổ phiếu); nếu tính đầy đủ giá trị gia tăng tài sản của Sadeco lúc thời điểm giá đất tăng cao, con số thiệt hại “sẽ rất lớn”.
Có sự chấp thuận của ông Tất Thành Cang
Điều đặc biệt là, chủ trương trên được sự chấp thuận của nguyên Phó Bí thư thường trực Thành ủy TP.HCM Tất Thành Cang tại thông báo 495-TB/VPTU ngày 18.5.2017.
 |
Ông Tất Thành Cang. Ảnh: Dân Việt.
Theo đó, IPC đã trình UBND TP phương án tăng vốn điều lệ và giảm tỷ lệ sở hữu của IPC tại Sadeco từ 44% xuống 28,5%. Đồng thời, IPC cũng nêu việc “Văn phòng Thành ủy truyền đạt ý kiến chấp thuận chủ trương phương án phát hành cổ phần cho cổ đông chiến lược để tang vốn điều lệ tại Sadeco”, cụ thể:
Tại văn bản số 675/IPC.17 ngày 31.5.2017 của IPC có nêu: “…Văn phòng Thành ủy có thông báo số 495-TB/VPTU ngày 18.5.2017 truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Bí thư thường trực Thành ủy chấp thuận chủ trương phương án phát hành cổ phần cho cổ đông chiến lược để tăng vốn điều lệ tại Sadeco”.
Từ những ý kiến trên, IPC đề nghị Chi cục Tài chính doanh nghiệp TP chấp thuận và trình UBND TP phê duyệt phương án này.
Tiếp đến, tại văn bản 730/IPC.17 ngày 16.6.2017 của IPC báo cáo UBND TP, bổ sung về vai trò, tác động của Sadeco với việc phát triển khu Nam Sài Gòn, có nêu: “Thường trực Thành ủy cũng đã chấp thuận chủ trương phương án phát hành cổ phần cho cổ đông chiến lược để tăng vốn điều lệ tại thông báo 495-TB/VPTU…”.
Tuy nhiên, qua kiểm tra, kết luận thanh tra của Thanh tra TP.HCM đã phản bác vấn đề này khi cho rằng, cụm từ “Thường trực Thành ủy cũng đã chấp thuận chủ trương…” là không chính xác vì Thông báo 495-TB/VPTU ngày 18.5.2017 chỉ truyền đạt ý kiến của Phó Bí thư thường trực Thành ủy (tức ông Tất Thành Cang - PV).
Có sự liên quan của HSC
Báo cáo kết quả định giá từ Công ty CP Chứng khoán TP.HCM (HSC) xác định giá trị mỗi cổ phần của Công ty Sadeco là 36.548 đồng, dù công ty này không có chức năng thẩm định giá theo quy định của Bộ Tài chính. Nhưng từ bản định giá này, Sadeco đã phát hành hành cổ phần cho cổ đông chiến lược.
 |
Cụ thể, ngày 9.1.2017, Công ty Sadeco và Công ty CP Chứng khoán TP.HCM (HSC, HoSE: HCM) ký kết hợp đồng số 04-2017/HĐTV-HSC-TCDN thực hiện xác định giá trị doanh nghiệp. Theo Báo cáo kết quả định giá, Công ty CP Chứng khoán TP.HCM xác định giá trị mỗi cổ phần của Công ty Sadeco là 36.548 đồng.
Theo kết luận, Thanh tra TP.HCM nhận định: “Căn cứ hồ sơ, tài liệu thể hiện, Công ty CP Chứng khoán TP.HCM thừa nhận giá trị cổ phiếu Sadeco là 36.548 đồng/CP là chưa phản ánh đầy đủ giá trị của tất cả các tài sản của Sadeco tại thời điểm định giá và tiềm lực phát triển”.
Cụ thể, đối với tài sản là sản phẩm đất nền của các dự án, Công ty CP Chứng khoán TP.HCM xác định giá bán dự kiến thấp hơn hoặc bằng giá bán thấp nhất do Công ty Sadeco - chủ đầu tư xây dựng đưa ra là không phù hợp. Kế đến, đối với các khu đất đã được bồi thường từ năm 2000 với tổng diện tích hơn 61,7ha (Khu định cư Phước Kiển (giai đoạn 2 phân kỳ 1); Khu định cư Phước Kiển (giai đoạn 2 phân kỳ 2); Khu định cư Sadeco Phước Kiển, Sadeco An Phú, Sadeco Plaza…), Công ty CP Chứng khoán TP.HCM không xác định lại giá thực tế tại thời điểm định giá mà lấy giá trị sổ sách để xác định giá trị phần vốn chủ sở hữu tăng thêm. Trong khi tại thời điểm định giá, giá trị thực tế của các khu đất này tăng giá gấp nhiều lần so với giá trị sổ sách…
Tại biên bản làm việc với Thanh tra TP.HCM (2.7.2018), Công ty CP Chứng khoán TP.HCM xác nhận công ty chỉ có chức năng tư vấn đầu tư chứng khoán, không có chức năng thẩm định giá theo quy định của Bộ Tài chính, chuyên viên được giao nhiệm vụ thực hiện xác định giá trị cổ phiếu không được cấp thẻ thẩm định viên về giá. Do đó Công ty CP Chứng khoán TP.HCM không ban hành chứng thư thẩm định giá mà chỉ phát hành báo cáo định giá. Báo cáo định giá này không có giá trị pháp lý mà chỉ nhẳm mục đích để Công ty Sadeco tham khảo biết được giá trị cổ phiếu.
Tuy nhiên, từ báo cáo định giá này Sadeco đã xử dụng làm cơ sở xác định giá phát hành cổ phần cho cổ đông chiến lược… làm cho cổ đông nhà nước mất quyền chi phối, gây thiệt hại lợi ích của công ty Sadeco và của cổ đông nhà nước.
Kết luận của Thanh tra chỉ rõ: “Việc thẩm định giá của Công ty CP Chứng khoán TP.HCM, Công ty TNHH Thẩm định giá MHD không đúng quy định, không phù hợp giá thị trường dẫn đến khả năng gây thiệt hại cho công ty IPC, vốn nhà nước”. Từ đó, Thanh tra TP.HCM đã đề nghị chuyển hồ sơ tài liệu sang Cơ quan Cảnh sát điều tra TP.HCM làm rõ và xử lý theo quy định của pháp luật.
Hồ Văn (Dân Việt)
