Thắt lưng buộc bụng là giải pháp mà rất nhiều người sử dụng để ứng phó nguy cơ thất nghiệp, giảm thu nhập từ khi dịch Covid-19 xuất hiện. Để kích thích sức mua, mấy năm qua, từ vĩ mô tới vi mô, nhiều chính sách đã được áp dụng như giảm thuế VAT, thuế môi trường với xăng, nâng tỷ lệ khuyến mãi tập trung lên 100%, ưu đãi lãi vay... Các doanh nghiệp cũng nỗ lực giảm giá, giữ giá dù chi phí đầu vào tăng. Thế nhưng các giải pháp này vẫn chưa thực sự hiệu quả. Đặt trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 8% của năm nay và tăng trưởng 2 con số trong những năm sau đó, tiêu dùng, vốn là một trong 3 bánh của "cỗ xe tam mã" kéo tăng trưởng kinh tế VN, vẫn trì trệ, gây lo lắng cho nhiều người.
Ở thời điểm hiện tại, Chính phủ đã đề xuất mở rộng đối tượng giảm thuế VAT áp dụng trong 6 tháng cuối năm 2025 và năm 2026; Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong cuộc họp tuần trước cũng đã thống nhất giảm 30% thuế đất năm 2024. Chúng ta cũng đang rà soát để loại bỏ các quy định làm tăng chi phí cho doanh nghiệp; quyết liệt cắt giảm thủ tục hành chính 30%... Tuy nhiên, các giải pháp để tăng thu nhập và tăng tích lũy cho người dân, từ đó kích thích tiêu dùng trong dân cư thì vẫn chưa thực sự rõ ràng. Đơn cử như sự chậm trễ kéo dài nhiều năm qua trong việc sửa đổi luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) dù mức giảm trừ gia cảnh (GTGC) đã lỗi thời.
Giá cả tăng cao nhưng thuế đứng yên khiến khoảng cách giữa chi phí sinh hoạt và thu nhập của người dân ngày càng lớn. Nói đơn giản thì mức GTGC 4,4 triệu đồng mỗi tháng cho người phụ thuộc hiện nay không thể đủ trang trải chi phí ăn uống, học hành cho con cái hay chăm sóc bố mẹ già, đặc biệt là ở những thành phố lớn như Hà Nội hay TP.HCM. Vì thế, dù muốn hay không, người dân chỉ còn cách cắt giảm tối đa chi tiêu. Sức mua kích mãi không tăng là vì thế. Đặt trường hợp thuế được điều chỉnh hợp lý, người làm công ăn lương mỗi tháng có thêm một khoản bổ sung vào thu nhập của mình, chắc chắn họ sẽ đỡ chắt bóp hơn. Kích thích sức mua, chính là từ sự kịp thời của chính sách, ở đây là thuế TNCN để đồng bộ với các giải pháp khác, thì mới tạo được hiệu quả cao nhất.
Cũng phải nhắc lại là sửa đổi mức GTGC với người nộp thuế hay người phụ thuộc hoàn toàn không phải hỗ trợ mà chỉ là phù hợp với thực tế đời sống, mặt bằng giá cả. Ngược lại, việc duy trì một chính sách thuế lỗi thời quá lâu chính là chưa sòng phẳng với người làm công ăn lương nói riêng và người nộp thuế nói chung. Nhìn lại thì trong suốt những năm khó khăn từ khi Covid-19 xuất hiện, kéo theo đó là giai đoạn khó khăn do đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu... chính sách thuế TNCN chưa có bất cứ sự "khoan sức" nào với người nộp. Trong khi đó, doanh nghiệp được hưởng khá nhiều ưu đãi, hỗ trợ từ thuế, lãi vay... Tất nhiên, hỗ trợ cho doanh nghiệp là rất cần thiết nhưng cũng không khỏi khiến người làm công ăn lương, những người đóng góp 70% tổng số thu thuế TNCN chạnh lòng.
Không chỉ là chia sẻ với người đóng thuế, sự cấp bách của sửa đổi mức GTGC lúc này như nói trên là còn để "cỗ xe tam mã" cho tăng trưởng kinh tế thực hiện mục tiêu của mình: Đưa VN trở thành nước có thu nhập trung bình cao vào năm 2035 và thu nhập cao vào năm 2045.
Theo Nguyên Minh (TNO)
