Điều này đòi hỏi những cải cách mạnh mẽ và quyết liệt hơn ngay từ bây giờ.
Từ sau đại dịch COVID-19, Chính phủ và TP HCM đã lựa chọn mô hình phục hồi và tăng trưởng dựa trên 3 trụ cột chính đóng vai trò dẫn dắt là thị trường nội địa, xuất khẩu và đầu tư công. Cách tiếp cận này đã mang lại những kết quả tích cực, giúp nền kinh tế phục hồi khá thành công trong bối cảnh nhiều biến động toàn cầu.
Dù vậy, vẫn có một số thách thức như xuất khẩu tăng trưởng nhưng tỉ lệ nội địa hóa trong sản phẩm xuất khẩu còn thấp.
Việc khởi công 234 công trình lớn vào ngày 19-12 vừa qua, với tổng vốn khoảng 3,4 triệu tỉ đồng, trong đó hơn 80% là vốn đầu tư công. Tư duy phát triển đặt trọng tâm vào đầu tư công dẫn dắt đầu tư tư nhân, nhưng cần tính toán lại mức độ dẫn dắt hay vốn mồi sao cho đầu tư công có khả năng lan tỏa mạnh mẽ và hiệu quả hơn.
Thời gian tới, động lực tăng trưởng mới cần bao gồm 2 yếu tố then chốt: đổi mới khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, lấy kinh tế số làm nền tảng. Thứ hai là, cải cách thể chế theo hướng tăng cường cạnh tranh, minh bạch và hiệu quả. Chỉ khi hai yếu tố này được phát huy đúng mức, chúng ta mới có cơ sở để tính tới kịch bản tăng trưởng hai con số trong trung và dài hạn.
Đồng thời, mục tiêu vừa kiểm soát lạm phát, vừa thúc đẩy tăng trưởng sẽ thực hiện tốt nếu chính sách được điều hành linh hoạt và nhất quán. Vấn đề cốt lõi nằm ở sự phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ, bảo đảm dòng tiền được kích hoạt và phân bổ hiệu quả nhất.
Đối với xuất khẩu, động lực tăng trưởng trong thời gian tới buộc phải chuyển đổi nhanh, cơ cấu lại thị trường, cơ cấu lại sản xuất. Đẩy mạnh chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, đặc biệt nâng cao tỉ lệ nội địa hóa, gắn chặt với xuất khẩu. Chính sách thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ trong nước là cực kỳ quan trọng, để làm sao một doanh nghiệp (DN) FDI, một DN trong nước, hay những "con sếu đầu đàn" trong lĩnh vực xuất khẩu có thể kéo theo cả một "đàn sếu" là các DN phụ trợ cùng phát triển.
Đối với thị trường nội địa, chúng ta đã có nhiều chính sách kích cầu, nhưng cần tiếp tục đẩy mạnh hơn thế mạnh của ngành du lịch gắn với tiêu dùng nội địa. Phải phát triển toàn diện một ngành công nghiệp du lịch, qua đó mở rộng thị trường nội địa và gia tăng sức mua của nền kinh tế.
Ba trụ cột tăng trưởng vẫn tiếp tục được duy trì, nhưng phải tạo ra động lực mới. Đó là chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực thể chế, hoàn thiện hạ tầng giao thông và đặc biệt là đẩy nhanh đầu tư vào hạ tầng số.
Đánh giá nền kinh tế Việt Nam năm 2026, nếu nhìn vào bối cảnh kinh tế thế giới và các dự báo hiện nay thì triển vọng chung không tốt hơn, nhưng nhìn lại năm 2025 và những năm qua với các điểm sáng, có cơ sở để tiếp tục duy trì vị thế này. Nếu thực hiện tốt việc ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát được các rủi ro thị trường như tỉ giá, tạo sự an tâm cho DN trong sản xuất, kinh doanh và đổi mới sáng tạo, hoàn thiện các cơ chế chính sách như kỳ vọng, Việt Nam vẫn có thể duy trì tốc độ tăng trưởng tốt.
Theo TS Trần Du Lịch (Chuyên gia kinh tế)/NLĐO
