(GLO)- Bộ sưu tập mây tre đan có tuổi đời hàng trăm năm của anh Nguyễn Thế Phiệt (11 Nguyễn Đường, TP. Pleiku, tỉnh Gia Lai) như một chứng nhân lặng lẽ kể lại mạch sống gắn bó giữa con người với núi rừng.
Trong căn nhà nhỏ giữa lòng phố núi Pleiku, anh Nguyễn Thế Phiệt đang cất giữ hàng trăm hiện vật mây tre đan quý giá. Không cần đến vàng son, những vật dụng tre nứa cũ kỹ vẫn mang trong mình vẻ đẹp riêng, bền đẹp vượt thời gian.
Anh Nguyễn Thế Phiệt bên góc sưu tập các vật dụng tre nứa-nơi anh gìn giữ ký ức của đời sống Tây Nguyên xưa. Ảnh: Hoàng Ngọc
Những vật dụng từng theo người lên rẫy, về làng, gùi lúa, đựng cơm, giữ hạt giống…tất thảy đều ngả màu vàng ấm cũ càng nhưng toát lên vẻ đẹp của thời gian.
Mỗi vật dụng như một câu chuyện kể về mạch sống gắn bó giữa con người với núi rừng. Ảnh: Hoàng Ngọc Góc trưng bày các loại gùi đan từ tre nứa với đủ hình dáng phục vụ cho sinh hoạt. Ảnh: Hoàng Ngọc
Anh Phiệt trân quý nhất là bộ sưu tập gùi với hàng chục chủng loại của các dân tộc: Bahnar, Jrai, Xê Đăng, Kdong, Giẻ Triêng, Mnông,…
Mỗi dân tộc có những loại gùi mang đặc trưng riêng. Mỗi loại gùi lại có những công năng khác nhau như: đựng củi, đựng đồ ăn, đựng lúa, đựng của hồi môn...Lại có loại gùi dành cho nam giới, loại gùi dành cho người con gái khi lấy chồng.
Một chiếc gùi của người Mnông bị chuột cắn được anh Phiệt sưu tầm vì "màu thời gian" trên thân gùi, minh chứng cho giá trị sử dụng và sự cần mẫn của đôi tay người xưa. Cạnh đó là chiếc gùi của người Bahnar được anh sưu tầm tại vùng núi Kon Tum. Ảnh: Hoàng Ngọc Klec (gùi nam) của dân tộc Giẻ Triêng. Gùi nam thường có hình dẹt, được đan cầu kỳ, tỉ mỉ-là vật bất ly thân của người đàn ông khi đi rừng. Ảnh: Hoàng Ngọc Mỗi dân tộc có một kiểu gùi nam khác nhau, nhưng thường có 3 ngăn để gài mũi tên, con dao có kích thước nhỏ và ôm sát vào lưng để dễ len lỏi trong rừng. Ảnh: Hoàng Ngọc Chiếc gùi nam của dân tộc Xê Đăng từng được du khách Đức đến trả cả ngàn USD nhưng anh Phiệt không bán vì đây là hiện vật không thể sưu tầm lại. Ảnh: Hoàng Ngọc
Ngoài bộ sưu tập gùi của các dân tộc Tây Nguyên, anh Phiệt còn dành tình yêu cho các vật dụng đan lát nói chung. Những đồ vật vẫn lặng lẽ kể câu chuyện về lối sống thuận hòa, tiết chế và biết đủ của người Tây Nguyên nói riêng và các dân tộc thiểu số khi chưa bị tác động của công nghiệp hóa.
Bộ 3 gùi đựng thóc gạo của người Chăm. Ảnh: Hoàng Ngọc
Gùi đựng của hồi môn cho người con gái đi lấy chồng của dân tộc Cao Lan ở cùng núi phía Bắc. Ảnh: Hoàng Ngọc Dụng cụ bắt mối của dân tộc Mnông. Ảnh: Hoàng Ngọc Cây đàn chapi và chiếc gùi đặc trưng của dân tộc Raglei (vùng Ninh Thuận). Ảnh: Hoàng Ngọc Mâm cơm của người Giẻ Triêng. Ảnh: Hoàng Ngọc Bộ “áo chiêng” có giá trị hàng chục triệu đồng, được làm từ tre và những sợi mây rừng dài nhiều mét. Ảnh: Hoàng Ngọc Bộ sưu tập như một mảnh ghép ký ức, lặng lẽ kể những câu chuyện về đời sống của con người. Ảnh: Hoàng Ngọc
Việc sưu tầm và gìn giữ những vật dụng đan lát thô mộc không chỉ là sở thích, mà là một cách lặng lẽ níu giữ văn hóa. Nhờ đó, những câu chuyện về nếp sống thuận theo tự nhiên và sự minh triết của các dân tộc bản địa vẫn còn vang vọng-như một lời nhắc nhở về những giá trị bền vững đã được hun đúc qua thời gian.
(GLO)- Không chỉ tích cực bảo tồn văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số tại các địa phương, hoạt động của những câu lạc bộ (CLB) cồng chiêng trên địa bàn tỉnh Gia Lai còn góp phần phát huy hiệu quả giá trị Không gian Văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên.
Việt đến trong ánh nắng chiều ngọt ngào của ngày cạn Chạp. Cả khán phòng ngỡ ngàng. Cô bối rối. Mấy em nhỏ được thể lại chạy ùa đến vây lấy Việt. Nào bánh kẹo, nào quà tặng, thêm những bộ quần áo mới.
(GLO)- Sáng 24-1 (mùng 6 tháng Chạp năm Giáp Thìn), tại Nhà thờ Tổ võ cổ truyền (phường Quy Nhơn), Trung tâm Võ thuật cổ truyền Bình Định trang nghiêm tổ chức lễ cúng Tổ võ cổ truyền.
(GLO) - Hiện nay, kiến trúc nhà mồ truyền thống đã gần như biến mất tại khu vực phía Tây tỉnh Gia Lai. Song đáng chú ý là kiến trúc này tại làng Bôn (xã Kbang) vẫn giữ được nét nguyên sơ.
(GLO)- Chiều 22-1, Bảo tàng tỉnh Gia Lai đã đưa hai hiện vật Champa vừa phát hiện tại tháp Dương Long (xã Bình An, tỉnh Gia Lai) về bảo tàng để xử lý, bảo quản.
(GLO)- Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7-1-2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, mở ra một tầm nhìn chiến lược mới, coi văn hóa là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm của quốc gia.
(GLO)- Phó Thủ tướng Mai Văn Chính vừa ký Quyết định số 139/QĐ-TTg về việc gia hạn thời gian thực hiện Chương trình nghiên cứu, tổng hợp, công bố các tác phẩm văn học vì sự nghiệp cách mạng của Đảng đến hết ngày 31-12-2026.
(GLO)- Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Quang Thiều vừa ký các quyết định công bố Giải thưởng Văn học Hội Nhà văn Việt Nam năm 2025 cho 7 tác phẩm.
(GLO)- Giữa nhịp sống hiện đại gấp gáp, có những người chọn lặng lẽ đi ngược dòng thời gian, lần theo dấu vết chữ nghĩa xưa để phục dựng hồn cốt văn hóa một vùng đất. Tiến sĩ Võ Minh Hải-Phó trưởng Khoa Khoa học Xã hội và Nhân văn (Trường ĐH Quy Nhơn), nhà nghiên cứu Hán Nôm - là một người như thế.
(GLO)- Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, tại nhiều địa phương của tỉnh Bình Ðịnh cũ, các câu lạc bộ bài chòi dân gian dần thưa vắng. Việc tiếp tục bảo tồn và phát huy loại hình bài chòi dân gian, ngoài sự quan tâm của tỉnh, đòi hỏi sự chủ động từ các phường, xã và tâm huyết của đội ngũ nghệ nhân.
(GLO) - Với tinh thần xã hội hóa, nhà điêu khắc Nguyễn Vinh - Phó Chi hội trưởng Chi hội Mỹ thuật Gia Lai phối hợp với UBND phường Pleiku vừa lắp đặt cụm 10 bức tượng cỡ lớn tại khu vực bờ kè suối Hội Phú, đoạn Nguyễn Lương Bằng - Bà Triệu với tên gọi “Khu vườn vui vẻ”.
(GLO)- Bằng ngôn ngữ nghệ thuật đa dạng, nhiều nghệ sĩ ở Gia Lai đã mở đầu cảm hứng sáng tác trong năm mới với hình tượng ngựa - linh vật của năm Bính Ngọ 2026. Mỗi tác phẩm được gửi gắm vào đó nhiều ước vọng cùng những quan niệm riêng về nghệ thuật và đời sống.
(GLO)- Ca khúc “Thưa Đảng” do ca sĩ Anh Tú sáng tác và biểu diễn trong Chương trình nghệ thuật Mãi mãi niềm tin theo Đảng đã nhận được “mưa” lời khen bởi ca từ giàu ý nghĩa, khơi dậy niềm tự hào, lòng yêu nước.
Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, nhiều đơn vị tổ chức chuỗi chương trình nghệ thuật công phu, đa dạng về loại hình, thể hiện trách nhiệm của văn nghệ sĩ trong việc đồng hành với các sự kiện lớn của đất nước.
(GLO)- Chiều 14-1, Hội đồng Khoa học và Công nghệ chuyên ngành tỉnh Gia Lai tổ chức hội nghị nghiệm thu kết quả thực hiện nhiệm vụ khoa học - công nghệ cấp tỉnh “Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Hán - Nôm trên địa bàn tỉnh Gia Lai”.
Thiết thực chào mừng Đại hội XIV của Đảng, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật tái bản các công trình đồ sộ: Hồ Chí Minh Toàn tập (15 tập), Hồ Chí Minh - Biên niên tiểu sử (10 tập) và Chủ tịch Hồ Chí Minh - Ngày này năm xưa (2 tập)
(GLO)- Bộ Chính trị thống nhất chọn ngày 24-11 hằng năm là “Ngày Văn hóa Việt Nam”, với chủ trương đây là ngày nghỉ lễ để người lao động được nghỉ và hưởng nguyên lương.
(GLO)- Saigon Books vừa tổ chức lễ ra mắt cuốn sách “Bóng đá Việt Nam (1896-2025): Ký ức và khát vọng” của nhà báo Đặng Hoàng - một công trình biên khảo dày dặn, tái hiện dòng chảy hơn một thế kỷ của bóng đá Việt Nam bằng cái nhìn tỉnh táo, thẳng thắn và giàu suy tư.
![dscf5459.jpg](https://cdn.baogialai.com.vn/images/1472d61573ade6f97f64a93742632b365b4d88381a5d152aae5da95c99de6dc2f2fc701637196f3f76a1e5b804b7199b984b53c0a6fe4f1ca0c5a1d8b6bbb925/dscf5459.jpg "Một chiếc gùi của người Mnông bị chuột cắn được anh Phiệt sưu tầm vì "màu thời gian" trên thân gùi, minh chứng cho giá trị sử dụng và sự cần mẫn của đôi tay người xưa. Cạnh đó là chiếc gùi của người Bahnar được anh sưu tầm tại vùng núi Kon Tum. Ảnh: Hoàng Ngọc")
