(GLO)- Bộ sưu tập mây tre đan có tuổi đời hàng trăm năm của anh Nguyễn Thế Phiệt (11 Nguyễn Đường, TP. Pleiku, tỉnh Gia Lai) như một chứng nhân lặng lẽ kể lại mạch sống gắn bó giữa con người với núi rừng.
Trong căn nhà nhỏ giữa lòng phố núi Pleiku, anh Nguyễn Thế Phiệt đang cất giữ hàng trăm hiện vật mây tre đan quý giá. Không cần đến vàng son, những vật dụng tre nứa cũ kỹ vẫn mang trong mình vẻ đẹp riêng, bền đẹp vượt thời gian.
Anh Nguyễn Thế Phiệt bên góc sưu tập các vật dụng tre nứa-nơi anh gìn giữ ký ức của đời sống Tây Nguyên xưa. Ảnh: Hoàng Ngọc
Những vật dụng từng theo người lên rẫy, về làng, gùi lúa, đựng cơm, giữ hạt giống…tất thảy đều ngả màu vàng ấm cũ càng nhưng toát lên vẻ đẹp của thời gian.
Mỗi vật dụng như một câu chuyện kể về mạch sống gắn bó giữa con người với núi rừng. Ảnh: Hoàng Ngọc Góc trưng bày các loại gùi đan từ tre nứa với đủ hình dáng phục vụ cho sinh hoạt. Ảnh: Hoàng Ngọc
Anh Phiệt trân quý nhất là bộ sưu tập gùi với hàng chục chủng loại của các dân tộc: Bahnar, Jrai, Xê Đăng, Kdong, Giẻ Triêng, Mnông,…
Mỗi dân tộc có những loại gùi mang đặc trưng riêng. Mỗi loại gùi lại có những công năng khác nhau như: đựng củi, đựng đồ ăn, đựng lúa, đựng của hồi môn...Lại có loại gùi dành cho nam giới, loại gùi dành cho người con gái khi lấy chồng.
Một chiếc gùi của người Mnông bị chuột cắn được anh Phiệt sưu tầm vì "màu thời gian" trên thân gùi, minh chứng cho giá trị sử dụng và sự cần mẫn của đôi tay người xưa. Cạnh đó là chiếc gùi của người Bahnar được anh sưu tầm tại vùng núi Kon Tum. Ảnh: Hoàng Ngọc Klec (gùi nam) của dân tộc Giẻ Triêng. Gùi nam thường có hình dẹt, được đan cầu kỳ, tỉ mỉ-là vật bất ly thân của người đàn ông khi đi rừng. Ảnh: Hoàng Ngọc Mỗi dân tộc có một kiểu gùi nam khác nhau, nhưng thường có 3 ngăn để gài mũi tên, con dao có kích thước nhỏ và ôm sát vào lưng để dễ len lỏi trong rừng. Ảnh: Hoàng Ngọc Chiếc gùi nam của dân tộc Xê Đăng từng được du khách Đức đến trả cả ngàn USD nhưng anh Phiệt không bán vì đây là hiện vật không thể sưu tầm lại. Ảnh: Hoàng Ngọc
Ngoài bộ sưu tập gùi của các dân tộc Tây Nguyên, anh Phiệt còn dành tình yêu cho các vật dụng đan lát nói chung. Những đồ vật vẫn lặng lẽ kể câu chuyện về lối sống thuận hòa, tiết chế và biết đủ của người Tây Nguyên nói riêng và các dân tộc thiểu số khi chưa bị tác động của công nghiệp hóa.
Bộ 3 gùi đựng thóc gạo của người Chăm. Ảnh: Hoàng Ngọc
Gùi đựng của hồi môn cho người con gái đi lấy chồng của dân tộc Cao Lan ở cùng núi phía Bắc. Ảnh: Hoàng Ngọc Dụng cụ bắt mối của dân tộc Mnông. Ảnh: Hoàng Ngọc Cây đàn chapi và chiếc gùi đặc trưng của dân tộc Raglei (vùng Ninh Thuận). Ảnh: Hoàng Ngọc Mâm cơm của người Giẻ Triêng. Ảnh: Hoàng Ngọc Bộ “áo chiêng” có giá trị hàng chục triệu đồng, được làm từ tre và những sợi mây rừng dài nhiều mét. Ảnh: Hoàng Ngọc Bộ sưu tập như một mảnh ghép ký ức, lặng lẽ kể những câu chuyện về đời sống của con người. Ảnh: Hoàng Ngọc
Việc sưu tầm và gìn giữ những vật dụng đan lát thô mộc không chỉ là sở thích, mà là một cách lặng lẽ níu giữ văn hóa. Nhờ đó, những câu chuyện về nếp sống thuận theo tự nhiên và sự minh triết của các dân tộc bản địa vẫn còn vang vọng-như một lời nhắc nhở về những giá trị bền vững đã được hun đúc qua thời gian.
(GLO)- Nhằm gắn kết những bạn trẻ yêu văn chương, một số trường THPT trên địa bàn tỉnh Gia Lai đã thành lập câu lạc bộ (CLB) văn học. Ðây là những mô hình sinh hoạt thiết thực và đang từng bước trở thành “vườn ươm” nuôi dưỡng đam mê sáng tác trong học sinh.
(GLO)- “Khu vườn trong tim ta” vừa được lựa chọn vào danh sách 150 Amazing Bookshelf/BolognaRagazzi Award 2026, thuộc khuôn khổ Hội chợ sách thiếu nhi Bologna (Italia). Đây là cuốn sách thiếu nhi Việt Nam đầu tiên góp mặt trong danh sách này.
(GLO)- Lễ cầu mưa của Yang Pơtao Apui (Vua Lửa) dự kiến diễn ra vào ngày 25-4 tại Di tích lịch sử-văn hóa quốc gia Plei Ơi (xã Chư A Thai, tỉnh Gia Lai). Sự kiện đang được địa phương tích cực chuẩn bị với kỳ vọng trở thành điểm nhấn văn hóa-du lịch đặc sắc trong dịp nghỉ lễ.
(GLO)- Chào mừng kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026), Ngày Quốc tế Lao động 1-5 và hưởng ứng Năm Du lịch Quốc gia - Gia Lai 2026, UBND phường Hoài Nhơn Đông sẽ tổ chức chuỗi hoạt động “Ngày hội non sông thống nhất - Hoài Nhơn Đông hội tụ”.
(GLO)- Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai vừa có công văn gửi các cơ quan, đơn vị, địa phương về việc phối hợp tổ chức các hoạt động tuyên truyền, kỷ niệm Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam (19-4).
(GLO)- Hướng tới Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam (21-4), nhiều đơn vị, doanh nghiệp, địa phương trên địa bàn tỉnh Gia Lai đã phối hợp triển khai chuỗi hoạt động phong phú, thiết thực nhằm khuyến khích đọc sách trong cộng đồng.
(GLO)- Ngày 9-4, Trường THCS Tôn Đức Thắng (phường Thống Nhất) phối hợp với Thư viện Pleiku tổ chức “Ngày hội đọc sách hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026”, thu hút gần 1.300 học sinh cùng hơn 60 cán bộ, giáo viên, nhân viên tham gia.
(GLO)- Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Gia Lai vừa có công văn về việc phối hợp tuyên truyền, triển khai Cuộc thi và Triển lãm ảnh nghệ thuật cấp quốc gia “Tự hào một dải biên cương” lần thứ IV - năm 2026 do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức.
(GLO)- Từ giấc mơ dang dở gần 10 năm, nhạc sĩ Lưu Minh Quang Ngọc trở lại với âm nhạc bằng tất cả trải nghiệm sống và tình yêu văn hóa. Dự án “Việt Nam mình đẹp lắm”, mở đầu bằng phần “Gió đại ngàn thổi qua miền đất Võ” là hành trình đi tìm và lưu giữ hồn cốt quê hương qua từng giai điệu.
(GLO)- Từ đầu tháng giêng đến nay, nhiều địa phương trong tỉnh Gia Lai rộn ràng tổ chức lễ Thanh minh theo phong tục cổ truyền. Không chỉ là dịp tảo mộ, tưởng nhớ tiền nhân và những vong linh vô chủ, lễ Thanh minh đã trở thành ngày hội cộng đồng, gắn kết tình làng nghĩa xóm.
(GLO)- Tối 4-4, tại khu vực Quảng trường Đại Đoàn Kết (phường Pleiku), “Phiên cuối tuần cà phê và văn hóa Gia Lai” đã chính thức mở cửa phục vụ người dân và du khách.
(GLO)- Dù nghệ sĩ Vinh Khuất xuất hiện tại Pleiku (tỉnh Gia Lai) trong trang phục đời thường, vô cùng giản dị song nhiều người dân phố núi đã nhanh chóng nhận ra anh và bày tỏ mong muốn giao lưu, trò chuyện.
(GLO)- Sau tập thơ Linh giác trắng in năm 2023, đến đầu năm 2026, nhà thơ Nhiên Đăng ra mắt bạn đọc tập Đảnh lễ mùa màng (NXB Hội Nhà văn). Dõi theo mạch sáng tác của anh, tôi thấy anh như người lưu giữ chuyện quê, nặng lòng hồi ức…
(GLO)- Sáng 4-4, tại Trường ĐH Quy Nhơn (phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai), Viện Triết học (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) phối hợp với nhà trường tổ chức hội thảo khoa học “Di sản tư liệu chùa Thập Tháp: Hiện trạng, giá trị và triển vọng”.
(GLO) - Tối 3-4, tại Quảng trường 30-10 (phường Hạ Long), Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND tỉnh Quảng Ninh tổ chức lễ bế mạc Liên hoan Tuyên truyền lưu động toàn quốc năm 2026. Đoàn Gia Lai ghi dấu ấn với 1 giải A và 3 giải B.
(GLO) - Sáng 3-4, Thư viện Pleiku phối hợp với Trường THCS Phan Bội Châu (xã Ia Hrung, tỉnh Gia Lai) tổ chức Ngày hội đọc sách nhằm hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam (21-4), với sự tham gia của 640 học sinh toàn trường.
(GLO)- Ngày 1 và 2-4, Đoàn xã Tuy Phước tổ chức sinh hoạt CLB Chèo Bả trạo trong thanh niên nhằm chuẩn bị cho lễ hội cầu ngư lần thứ I - 2026. Đoàn viên, thanh niên tích cực tập luyện, góp phần lan tỏa nét đẹp văn hóa truyền thống của cư dân vùng biển.
(GLO)- Nhân dịp kỷ niệm 25 năm ngày mất của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn (1/4/2001 - 1/4/2026), OmegaPlus cho ra mắt cuốn sách “Để gió cuốn đi - Tình yêu, chiến tranh, sáng tác ca khúc và tôn giáo trong âm nhạc của Trịnh Công Sơn và Bob Dylan”.
(GLO)- Tỉnh Gia Lai sẽ tổ chức Ngày hội Văn hóa các dân tộc lần thứ I vào cuối tháng 4-2026, quy tụ hàng trăm nghệ nhân và không gian trình diễn đặc sắc.
(GLO )- Ngày 31-3, UBND xã Gào (tỉnh Gia Lai) ban hành kế hoạch tổ chức lễ cúng rừng năm 2026. Đây là nghi lễ truyền thống phản ánh tín ngưỡng lâu đời của đồng bào Tây Nguyên gắn liền với ý thức bảo vệ rừng.
(GLO)- Tại Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh Gia Lai, ca sĩ - nhạc sĩ Lưu Minh Quang Ngọc tổ chức buổi ra mắt Dự án âm nhạc “Việt Nam mình đẹp lắm”.
(GLO)- Trong cuốn "Du ký Trung kỳ theo đường cái quan", Camille Paris - nhà khảo cổ người Pháp từng tham gia xây dựng đường điện báo tại Trung Kỳ giai đoạn 1885-1889 đã nhắc đến 2 thung lũng nổi tiếng của Quy Nhơn xưa: thung lũng Công và thung lũng Gà.
(GLO) - Chiều 30-3, tại nhà rông làng Bẹk (xã Ia Grai, tỉnh Gia Lai), Bảo tàng Pleiku phối hợp với UBND xã tổ chức phục dựng “Lễ mừng chiến thắng” của người Jrai.
![dscf5459.jpg](https://cdn.baogialai.com.vn/images/1472d61573ade6f97f64a93742632b365b4d88381a5d152aae5da95c99de6dc2f2fc701637196f3f76a1e5b804b7199b984b53c0a6fe4f1ca0c5a1d8b6bbb925/dscf5459.jpg.avif "Một chiếc gùi của người Mnông bị chuột cắn được anh Phiệt sưu tầm vì "màu thời gian" trên thân gùi, minh chứng cho giá trị sử dụng và sự cần mẫn của đôi tay người xưa. Cạnh đó là chiếc gùi của người Bahnar được anh sưu tầm tại vùng núi Kon Tum. Ảnh: Hoàng Ngọc")
