(GLO)- Bộ sưu tập mây tre đan có tuổi đời hàng trăm năm của anh Nguyễn Thế Phiệt (11 Nguyễn Đường, TP. Pleiku, tỉnh Gia Lai) như một chứng nhân lặng lẽ kể lại mạch sống gắn bó giữa con người với núi rừng.
Trong căn nhà nhỏ giữa lòng phố núi Pleiku, anh Nguyễn Thế Phiệt đang cất giữ hàng trăm hiện vật mây tre đan quý giá. Không cần đến vàng son, những vật dụng tre nứa cũ kỹ vẫn mang trong mình vẻ đẹp riêng, bền đẹp vượt thời gian.
Anh Nguyễn Thế Phiệt bên góc sưu tập các vật dụng tre nứa-nơi anh gìn giữ ký ức của đời sống Tây Nguyên xưa. Ảnh: Hoàng Ngọc
Những vật dụng từng theo người lên rẫy, về làng, gùi lúa, đựng cơm, giữ hạt giống…tất thảy đều ngả màu vàng ấm cũ càng nhưng toát lên vẻ đẹp của thời gian.
Mỗi vật dụng như một câu chuyện kể về mạch sống gắn bó giữa con người với núi rừng. Ảnh: Hoàng Ngọc Góc trưng bày các loại gùi đan từ tre nứa với đủ hình dáng phục vụ cho sinh hoạt. Ảnh: Hoàng Ngọc
Anh Phiệt trân quý nhất là bộ sưu tập gùi với hàng chục chủng loại của các dân tộc: Bahnar, Jrai, Xê Đăng, Kdong, Giẻ Triêng, Mnông,…
Mỗi dân tộc có những loại gùi mang đặc trưng riêng. Mỗi loại gùi lại có những công năng khác nhau như: đựng củi, đựng đồ ăn, đựng lúa, đựng của hồi môn...Lại có loại gùi dành cho nam giới, loại gùi dành cho người con gái khi lấy chồng.
Một chiếc gùi của người Mnông bị chuột cắn được anh Phiệt sưu tầm vì "màu thời gian" trên thân gùi, minh chứng cho giá trị sử dụng và sự cần mẫn của đôi tay người xưa. Cạnh đó là chiếc gùi của người Bahnar được anh sưu tầm tại vùng núi Kon Tum. Ảnh: Hoàng Ngọc Klec (gùi nam) của dân tộc Giẻ Triêng. Gùi nam thường có hình dẹt, được đan cầu kỳ, tỉ mỉ-là vật bất ly thân của người đàn ông khi đi rừng. Ảnh: Hoàng Ngọc Mỗi dân tộc có một kiểu gùi nam khác nhau, nhưng thường có 3 ngăn để gài mũi tên, con dao có kích thước nhỏ và ôm sát vào lưng để dễ len lỏi trong rừng. Ảnh: Hoàng Ngọc Chiếc gùi nam của dân tộc Xê Đăng từng được du khách Đức đến trả cả ngàn USD nhưng anh Phiệt không bán vì đây là hiện vật không thể sưu tầm lại. Ảnh: Hoàng Ngọc
Ngoài bộ sưu tập gùi của các dân tộc Tây Nguyên, anh Phiệt còn dành tình yêu cho các vật dụng đan lát nói chung. Những đồ vật vẫn lặng lẽ kể câu chuyện về lối sống thuận hòa, tiết chế và biết đủ của người Tây Nguyên nói riêng và các dân tộc thiểu số khi chưa bị tác động của công nghiệp hóa.
Bộ 3 gùi đựng thóc gạo của người Chăm. Ảnh: Hoàng Ngọc
Gùi đựng của hồi môn cho người con gái đi lấy chồng của dân tộc Cao Lan ở cùng núi phía Bắc. Ảnh: Hoàng Ngọc Dụng cụ bắt mối của dân tộc Mnông. Ảnh: Hoàng Ngọc Cây đàn chapi và chiếc gùi đặc trưng của dân tộc Raglei (vùng Ninh Thuận). Ảnh: Hoàng Ngọc Mâm cơm của người Giẻ Triêng. Ảnh: Hoàng Ngọc Bộ “áo chiêng” có giá trị hàng chục triệu đồng, được làm từ tre và những sợi mây rừng dài nhiều mét. Ảnh: Hoàng Ngọc Bộ sưu tập như một mảnh ghép ký ức, lặng lẽ kể những câu chuyện về đời sống của con người. Ảnh: Hoàng Ngọc
Việc sưu tầm và gìn giữ những vật dụng đan lát thô mộc không chỉ là sở thích, mà là một cách lặng lẽ níu giữ văn hóa. Nhờ đó, những câu chuyện về nếp sống thuận theo tự nhiên và sự minh triết của các dân tộc bản địa vẫn còn vang vọng-như một lời nhắc nhở về những giá trị bền vững đã được hun đúc qua thời gian.
(GLO)- Chiều 5-11, UBND phường Quy Nhơn (tỉnh Gia Lai) tổ chức hội thảo với chủ đề “Bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội truyền thống trên địa bàn phường Quy Nhơn - Thực trạng, giải pháp và định hướng phục dựng”.
(GLO)- Sáng 5-11, tại phường Pleiku, Sở Tư pháp tỉnh Gia Lai phối hợp với Cục đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường Nhà nước (Bộ Tư pháp) tổ chức tập huấn về đăng ký biện pháp bảo đảm nhằm phát triển văn hoá.
(GLO)- Trong hành trình gần 20 năm gắn bó với học trò vùng khó, cô giáo Lê Thị Hoàng Thảo (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) không chỉ truyền tình yêu hội họa cho trẻ thơ mà còn bền bỉ theo đuổi đam mê sáng tác.
(GLO)- Sáng 4-11, tại tổ dân phố Plei Kép, UBND phường Thống Nhất (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Nhà hát Ca múa nhạc tổng hợp Đam San tổ chức chuỗi hoạt động “Điểm hẹn di sản” với chủ đề “Đam San - Hành trình di sản”.
(GLO)- Trải nghiệm Thiền Cà Phê - phương pháp thực hành nền tảng của Cà Phê Đạo do Nhà sáng lập, Chủ tịch Tập đoàn Trung Nguyên Legend Đặng Lê Nguyên Vũ sáng tạo - được lựa chọn giới thiệu với thế giới trong khuôn khổ hợp tác toàn cầu giữa UNESCO và Sofitel Legend.
(GLO)- Ngày 3-11, tại sân bóng làng Ó, UBND xã Ia Hrung (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam xã tổ chức Liên hoan văn hóa cồng chiêng năm 2026.
Có lẽ vì cuộc đời có quá nhiều cay đắng nên Hồng Nga bước lên sân khấu đầu tiên bằng những vai bi. Bà lấy nước mắt khán giả một cách dễ dàng, như đem tất cả trải nghiệm đời mình thổi vào từng nhân vật.
(GLO)- Lễ mừng nhà rông mới tại làng Ia Gri (xã Biển Hồ, tỉnh Gia Lai) ngày 31-10 mở đầu chuỗi hoạt động Festival Cồng chiêng - Tuần lễ Hoa dã quỳ - Núi lửa Chư Ðang Ya năm 2026.
(GLO)- Trong 2 ngày (31-10 và 1-11), Câu lạc bộ Niềm tin số Gia Lai (Công an tỉnh Gia Lai) phối hợp với Công ty Truyền thông WAO Agency tổ chức Chương trình “Chạm vị Gia Lai 2026 - Hành trình khám phá văn hóa, ẩm thực và lễ hội tại Cao nguyên Gia Lai”.
Hàng loạt concert lớn của nghệ sĩ VN và quốc tế nối tiếp diễn ra đến đầu năm 2027, cho thấy sức hút của thị trường biểu diễn, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng tổ chức và khai thác hiệu quả giá trị kinh tế, văn hóa.
(GLO)- Bà Bùi Thị Bích Dung (SN 1969, ở phường Quy Nhơn) - Trưởng Phòng Nghiệp vụ (Thư viện tỉnh) là cá nhân duy nhất của Gia Lai được trao Giải thưởng Phát triển văn hóa đọc năm 2026.
(GLO)- Tối 1-11, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chính thức ra mắt Nền tảng Bản đồ số Văn hóa Việt Nam (CMAP), giúp người dân và du khách tra cứu di sản, lễ hội, bảo tàng cùng các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch trên phạm vi cả nước.
(GLO)- Chiều 31-10, tại Quảng trường Đại Đoàn Kết (phường Pleiku, tỉnh Gia Lai) đã diễn ra chương trình giao lưu dân vũ với sự tham gia của 19 câu lạc bộ, đội, nhóm dân vũ trong và ngoài tỉnh.
(GLO)- Tại Festival Cồng chiêng Quốc tế năm 2009, có 2 nghệ nhân “tí hon” đã làm nên hiện tượng khi một em mới 7 tuổi, một em 10 tuổi nhưng đã hồn nhiên trình diễn cùng đội cồng chiêng một cách điệu nghệ.
(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa thống nhất chủ trương tổ chức 1 đêm giao lưu âm nhạc phục vụ người dân và du khách trong khuôn khổ Festival cồng chiêng - Tuần lễ Hoa Dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026.
(GLO)- Sáng 30-10, Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công phường Ayun Pa (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Thư viện Pleiku và các trường học trên địa bàn tổ chức Ngày hội văn hóa đọc và phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng năm 2026.
(GLO)- Halloween là dịp để giới trẻ và các gia đình tham gia hóa trang, vui chơi, trải nghiệm không khí lễ hội. Tuy nhiên, để cuộc vui trọn vẹn, mỗi người cần chú ý an toàn khi trang điểm, lựa chọn trang phục, di chuyển và tham gia các hoạt động đông người.
(GLO)- Trong khuôn khổ chuỗi sự kiện thuộc Festival cồng chiêng - Tuần lễ Hoa dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026, chiều 30-10 đã diễn ra hoạt động trình diễn âm nhạc, nhạc cụ dân tộc và chương trình nghệ thuật, thu hút đông đảo người dân, du khách đến thưởng thức.
(GLO)- Hưởng ứng Festival Cồng chiêng - Tuần lễ Hoa dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya gắn với Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026, tối 30-10, UBND phường Diên Hồng tổ chức đêm nhạc đường phố với chủ đề “Diên Hồng - Âm vang phố núi”.
(GLO)- Ngày 29-10, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Ia Rsai (tỉnh Gia Lai) đã ra mắt Câu lạc bộ (CLB) Cồng chiêng buôn Chư Jú, góp phần gìn giữ, trao truyền và phát huy giá trị văn hóa truyền thống trong cộng đồng.
(GLO)- Sáng 29-10, Thư viện Pleiku (tỉnh Gia Lai) tổ chức Chương trình "Kết nối bạn đọc yêu sách" và tổng kết công tác xây dựng, phát triển văn hóa đọc ở cơ sở năm 2026. Tham gia chương trình có đại diện các đơn vị, trường học, thư viện cơ sở trên địa bàn phía Tây tỉnh.
Gốm Chăm được UNESCO ghi danh di sản phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp vào năm 2022. Sau 4 năm, di sản này càng cần bảo vệ khẩn cấp hơn. Thanh Niên có cuộc trao đổi với TS Nguyễn Thị Thu Trang (Trường ĐH Văn hóa TP.HCM) về vấn đề này.
![dscf5459.jpg](https://cdn.baogialai.com.vn/images/FHLWFXOt5vl_ZKk3QmMrNltNiDgaXRUqrl2pXJnebcLy_HAWNxlvP3ah5bgEtxmbmEtTwKb-TxygxaHYtru5JQ/dscf5459.jpg.avif "Một chiếc gùi của người Mnông bị chuột cắn được anh Phiệt sưu tầm vì "màu thời gian" trên thân gùi, minh chứng cho giá trị sử dụng và sự cần mẫn của đôi tay người xưa. Cạnh đó là chiếc gùi của người Bahnar được anh sưu tầm tại vùng núi Kon Tum. Ảnh: Hoàng Ngọc")
