Văn hóa

Infographic Những đồ vật kể chuyện đời sống

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

(GLO)- Bộ sưu tập mây tre đan có tuổi đời hàng trăm năm của anh Nguyễn Thế Phiệt (11 Nguyễn Đường, TP. Pleiku, tỉnh Gia Lai) như một chứng nhân lặng lẽ kể lại mạch sống gắn bó giữa con người với núi rừng.

Trong căn nhà nhỏ giữa lòng phố núi Pleiku, anh Nguyễn Thế Phiệt đang cất giữ hàng trăm hiện vật mây tre đan quý giá. Không cần đến vàng son, những vật dụng tre nứa cũ kỹ vẫn mang trong mình vẻ đẹp riêng, bền đẹp vượt thời gian.

dscf5449.jpg
Anh Nguyễn Thế Phiệt bên góc sưu tập các vật dụng tre nứa-nơi anh gìn giữ ký ức của đời sống Tây Nguyên xưa. Ảnh: Hoàng Ngọc

Những vật dụng từng theo người lên rẫy, về làng, gùi lúa, đựng cơm, giữ hạt giống…tất thảy đều ngả màu vàng ấm cũ càng nhưng toát lên vẻ đẹp của thời gian.

img-4025.jpg
Mỗi vật dụng như một câu chuyện kể về mạch sống gắn bó giữa con người với núi rừng. Ảnh: Hoàng Ngọc
dscf5497.jpg
Góc trưng bày các loại gùi đan từ tre nứa với đủ hình dáng phục vụ cho sinh hoạt. Ảnh: Hoàng Ngọc

Anh Phiệt trân quý nhất là bộ sưu tập gùi với hàng chục chủng loại của các dân tộc: Bahnar, Jrai, Xê Đăng, Kdong, Giẻ Triêng, Mnông,…

Mỗi dân tộc có những loại gùi mang đặc trưng riêng. Mỗi loại gùi lại có những công năng khác nhau như: đựng củi, đựng đồ ăn, đựng lúa, đựng của hồi môn...Lại có loại gùi dành cho nam giới, loại gùi dành cho người con gái khi lấy chồng.

dscf5459.jpg
Một chiếc gùi của người Mnông bị chuột cắn được anh Phiệt sưu tầm vì "màu thời gian" trên thân gùi, minh chứng cho giá trị sử dụng và sự cần mẫn của đôi tay người xưa. Cạnh đó là chiếc gùi của người Bahnar được anh sưu tầm tại vùng núi Kon Tum. Ảnh: Hoàng Ngọc
dscf5481.jpg
Klec (gùi nam) của dân tộc Giẻ Triêng. Gùi nam thường có hình dẹt, được đan cầu kỳ, tỉ mỉ-là vật bất ly thân của người đàn ông khi đi rừng. Ảnh: Hoàng Ngọc
dscf5493.jpg
Mỗi dân tộc có một kiểu gùi nam khác nhau, nhưng thường có 3 ngăn để gài mũi tên, con dao có kích thước nhỏ và ôm sát vào lưng để dễ len lỏi trong rừng. Ảnh: Hoàng Ngọc
dscf5499.jpg
Chiếc gùi nam của dân tộc Xê Đăng từng được du khách Đức đến trả cả ngàn USD nhưng anh Phiệt không bán vì đây là hiện vật không thể sưu tầm lại. Ảnh: Hoàng Ngọc

Ngoài bộ sưu tập gùi của các dân tộc Tây Nguyên, anh Phiệt còn dành tình yêu cho các vật dụng đan lát nói chung. Những đồ vật vẫn lặng lẽ kể câu chuyện về lối sống thuận hòa, tiết chế và biết đủ của người Tây Nguyên nói riêng và các dân tộc thiểu số khi chưa bị tác động của công nghiệp hóa.

dscf5475.jpg
Bộ 3 gùi đựng thóc gạo của người Chăm. Ảnh: Hoàng Ngọc
dscf5465.jpg
Gùi đựng của hồi môn cho người con gái đi lấy chồng của dân tộc Cao Lan ở cùng núi phía Bắc. Ảnh: Hoàng Ngọc
img-4049-jpg.jpg
Dụng cụ bắt mối của dân tộc Mnông. Ảnh: Hoàng Ngọc
dscf5536.jpg
Cây đàn chapi và chiếc gùi đặc trưng của dân tộc Raglei (vùng Ninh Thuận). Ảnh: Hoàng Ngọc
dscf5514.jpg
Mâm cơm của người Giẻ Triêng. Ảnh: Hoàng Ngọc
dscf5509.jpg
Bộ “áo chiêng” có giá trị hàng chục triệu đồng, được làm từ tre và những sợi mây rừng dài nhiều mét. Ảnh: Hoàng Ngọc
img-4073.jpg
Bộ sưu tập như một mảnh ghép ký ức, lặng lẽ kể những câu chuyện về đời sống của con người. Ảnh: Hoàng Ngọc

Việc sưu tầm và gìn giữ những vật dụng đan lát thô mộc không chỉ là sở thích, mà là một cách lặng lẽ níu giữ văn hóa. Nhờ đó, những câu chuyện về nếp sống thuận theo tự nhiên và sự minh triết của các dân tộc bản địa vẫn còn vang vọng-như một lời nhắc nhở về những giá trị bền vững đã được hun đúc qua thời gian.

Có thể bạn quan tâm

Tọa đàm khoa học Bác Hồ với văn hóa Hùng Vương

Tọa đàm khoa học với chủ đề Bác Hồ với văn hóa Hùng Vương

(GLO)- Sáng 13-6, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Văn hóa Hùng Vương - Chi nhánh tỉnh Gia Lai phối hợp với Trung tâm Lưu trữ lịch sử tỉnh Gia Lai tổ chức tọa đàm khoa học với chủ đề “Bác Hồ với văn hóa Hùng Vương - Từ cội nguồn dân tộc đến hệ giá trị Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới”.

Ia Hrung gặp mặt các cơ quan báo chí nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam

Lãnh đạo xã Ia Hrung gặp mặt các cơ quan báo chí

(GLO)- Ngày 11-6, Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Ia Hrung (tỉnh Gia Lai) tổ chức gặp mặt lãnh đạo các cơ quan báo chí, phóng viên đang công tác trên địa bàn tỉnh nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026).

Gia Lai định hướng phát triển du lịch từ nền tảng văn hóa

Gia Lai định hướng phát triển du lịch từ nền tảng văn hóa

(GLO)- Chiều 2-6, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Thị Thanh Lịch đã làm việc với đạo diễn Lê Quý Dương - Chủ tịch Ủy ban Festival và Hợp tác sân khấu biểu diễn quốc tế nhằm trao đổi, định hướng việc tổ chức các chương trình sân khấu, nghệ thuật biểu diễn quốc tế trên địa bàn tỉnh.

Lễ hội Âm nhạc - Nghệ thuật “Bản hòa âm đại ngàn” sẽ diễn ra ngày 26 và 27-6

Lễ hội Âm nhạc - Nghệ thuật “Bản hòa âm đại ngàn” sẽ diễn ra ngày 26 và 27-6

(GLO) - Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Gia Lai, Liên danh Công ty TNHH Thương mại Truyền thông và Du lịch Thế Giới Xanh, Công ty Cổ phần MEGACOM Quốc Tế vừa ban hành kế hoạch phối hợp tổ chức chương trình Lễ hội Âm nhạc - Nghệ thuật Tây Nguyên “Bản hòa âm đại ngàn” tại phường Pleiku.

Triển lãm quy tụ 62 tác phẩm của 56 tác giả đến từ Gia Lai và TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: Ngọc Nhuận

Khai mạc triển lãm mỹ thuật “Giao hòa 2” tại Quy Nhơn

(GLO)- Chiều 26-5, tại khuôn viên Trung tâm Hội nghị tỉnh Gia Lai (phía đường Lê Duẩn và Nguyễn Thái Học, phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai), Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Gia Lai phối hợp Hội Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh khai mạc triển lãm mỹ thuật “Giao hòa 2” năm 2026.

Múa gươm hầu thần tại Lễ hội cầu ngư Vĩnh Lợi. Ảnh: Ngọc Nhuận

Ngư dân Vĩnh Lợi tổ chức lễ hội cầu ngư

(GLO)- Sáng 26-5 (tức mùng 10-4 âm lịch), ngư dân làng biển Vĩnh Lợi (xã An Lương, tỉnh Gia Lai) tổ chức Lễ hội cầu ngư năm 2026 tại di tích Lăng Ông Nam Hải vạn đầm Vĩnh Lợi (Lăng Hải thánh đường, còn gọi là Lăng từ đường).

Tiếp sức cho nghệ thuật truyền thống

Tiếp sức cho nghệ thuật truyền thống

(GLO)- Nghị quyết số 19/2026/NQ-HĐND được HĐND tỉnh Gia Lai thông qua ngày 24-4-2026 (có hiệu lực từ ngày 4-5-2026) với nhiều chính sách hỗ trợ cụ thể cho nghệ thuật truyền thống, được kỳ vọng tạo thêm động lực cho đội ngũ nghệ sĩ, nghệ nhân, các đoàn nghệ thuật hiện có và gầy dựng lực lượng kế cận.

Thơ Phan Trung Lý: Nhớ Quy Nhơn

Thơ Phan Trung Lý: Nhớ Quy Nhơn

(GLO)- “Nhớ Quy Nhơn” của Phan Trung Lý là dòng hoài niệm đầy cảm xúc về miền biển thi vị với sóng biển, Ghềnh Ráng, dốc Mộng Cầm và dấu xưa Hàn Mặc Tử. Bài thơ gợi lên vẻ đẹp dịu dàng, sâu lắng của Quy Nhơn - nơi cảnh sắc và thi ca như hòa vào nhau trong nỗi nhớ khôn nguôi.