(GLO)- Bộ sưu tập mây tre đan có tuổi đời hàng trăm năm của anh Nguyễn Thế Phiệt (11 Nguyễn Đường, TP. Pleiku, tỉnh Gia Lai) như một chứng nhân lặng lẽ kể lại mạch sống gắn bó giữa con người với núi rừng.
Trong căn nhà nhỏ giữa lòng phố núi Pleiku, anh Nguyễn Thế Phiệt đang cất giữ hàng trăm hiện vật mây tre đan quý giá. Không cần đến vàng son, những vật dụng tre nứa cũ kỹ vẫn mang trong mình vẻ đẹp riêng, bền đẹp vượt thời gian.
Anh Nguyễn Thế Phiệt bên góc sưu tập các vật dụng tre nứa-nơi anh gìn giữ ký ức của đời sống Tây Nguyên xưa. Ảnh: Hoàng Ngọc
Những vật dụng từng theo người lên rẫy, về làng, gùi lúa, đựng cơm, giữ hạt giống…tất thảy đều ngả màu vàng ấm cũ càng nhưng toát lên vẻ đẹp của thời gian.
Mỗi vật dụng như một câu chuyện kể về mạch sống gắn bó giữa con người với núi rừng. Ảnh: Hoàng Ngọc Góc trưng bày các loại gùi đan từ tre nứa với đủ hình dáng phục vụ cho sinh hoạt. Ảnh: Hoàng Ngọc
Anh Phiệt trân quý nhất là bộ sưu tập gùi với hàng chục chủng loại của các dân tộc: Bahnar, Jrai, Xê Đăng, Kdong, Giẻ Triêng, Mnông,…
Mỗi dân tộc có những loại gùi mang đặc trưng riêng. Mỗi loại gùi lại có những công năng khác nhau như: đựng củi, đựng đồ ăn, đựng lúa, đựng của hồi môn...Lại có loại gùi dành cho nam giới, loại gùi dành cho người con gái khi lấy chồng.
Một chiếc gùi của người Mnông bị chuột cắn được anh Phiệt sưu tầm vì "màu thời gian" trên thân gùi, minh chứng cho giá trị sử dụng và sự cần mẫn của đôi tay người xưa. Cạnh đó là chiếc gùi của người Bahnar được anh sưu tầm tại vùng núi Kon Tum. Ảnh: Hoàng Ngọc Klec (gùi nam) của dân tộc Giẻ Triêng. Gùi nam thường có hình dẹt, được đan cầu kỳ, tỉ mỉ-là vật bất ly thân của người đàn ông khi đi rừng. Ảnh: Hoàng Ngọc Mỗi dân tộc có một kiểu gùi nam khác nhau, nhưng thường có 3 ngăn để gài mũi tên, con dao có kích thước nhỏ và ôm sát vào lưng để dễ len lỏi trong rừng. Ảnh: Hoàng Ngọc Chiếc gùi nam của dân tộc Xê Đăng từng được du khách Đức đến trả cả ngàn USD nhưng anh Phiệt không bán vì đây là hiện vật không thể sưu tầm lại. Ảnh: Hoàng Ngọc
Ngoài bộ sưu tập gùi của các dân tộc Tây Nguyên, anh Phiệt còn dành tình yêu cho các vật dụng đan lát nói chung. Những đồ vật vẫn lặng lẽ kể câu chuyện về lối sống thuận hòa, tiết chế và biết đủ của người Tây Nguyên nói riêng và các dân tộc thiểu số khi chưa bị tác động của công nghiệp hóa.
Bộ 3 gùi đựng thóc gạo của người Chăm. Ảnh: Hoàng Ngọc
Gùi đựng của hồi môn cho người con gái đi lấy chồng của dân tộc Cao Lan ở cùng núi phía Bắc. Ảnh: Hoàng Ngọc Dụng cụ bắt mối của dân tộc Mnông. Ảnh: Hoàng Ngọc Cây đàn chapi và chiếc gùi đặc trưng của dân tộc Raglei (vùng Ninh Thuận). Ảnh: Hoàng Ngọc Mâm cơm của người Giẻ Triêng. Ảnh: Hoàng Ngọc Bộ “áo chiêng” có giá trị hàng chục triệu đồng, được làm từ tre và những sợi mây rừng dài nhiều mét. Ảnh: Hoàng Ngọc Bộ sưu tập như một mảnh ghép ký ức, lặng lẽ kể những câu chuyện về đời sống của con người. Ảnh: Hoàng Ngọc
Việc sưu tầm và gìn giữ những vật dụng đan lát thô mộc không chỉ là sở thích, mà là một cách lặng lẽ níu giữ văn hóa. Nhờ đó, những câu chuyện về nếp sống thuận theo tự nhiên và sự minh triết của các dân tộc bản địa vẫn còn vang vọng-như một lời nhắc nhở về những giá trị bền vững đã được hun đúc qua thời gian.
(GLO)- Tối 14-10, tại làng Ơp, Phòng Văn hóa - Xã hội phường Pleiku (tỉnh Gia Lai) tổ chức khai giảng lớp tập huấn truyền dạy di sản văn hóa phi vật thể năm 2026, với nội dung truyền dạy nghề dệt truyền thống của người Jrai.
(GLO)- Sáng 15-10, Chi hội Nhà văn Việt Nam tỉnh Gia Lai tổ chức Đại hội lần thứ I (nhiệm kỳ 2026 - 2031) nhằm đánh giá kết quả hoạt động thời gian qua và đề ra phương hướng, nhiệm vụ trong nhiệm kỳ mới.
(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành kế hoạch tổ chức cuộc thi ảnh đẹp, video clip trong chuỗi sự kiện Festival cồng chiêng - Tuần lễ Hoa Dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026.
Á quân Sao Mai An Thu An được VTV chọn đại diện Việt Nam tham dự ABU Song Festival 2026, diễn ra tại Sri Lanka ngày 2.11. Nữ ca sĩ kỳ vọng giới thiệu bản sắc văn hóa Việt Nam đến bạn bè quốc tế qua phần trình diễn được đầu tư chỉn chu.
(GLO)- Tối 14-10, Chi hội Nhà văn Việt Nam tại Gia Lai phối hợp với Trường THPT Quy Nhơn tổ chức chương trình giao lưu văn học với chủ đề “Từ trang sách đến trang thơ” chào mừng Đại hội Chi hội Nhà văn Việt Nam tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031.
(GLO)- Giữa chập chùng đại ngàn, có những mối lương duyên được se kết từ tình yêu chung với văn hóa dân tộc. Không chỉ tìm thấy ở nhau sự đồng điệu của trái tim, những người trẻ Bahnar, Jrai còn chung một nhịp đập thiết tha với văn hóa, để rồi từ mái ấm nhỏ, họ cùng nhau giữ mạch nguồn di sản.
(GLO)- Trong 2 ngày 19 và 20-10, xã Cát Tiến (tỉnh Gia Lai) sẽ tổ chức lễ giỗ Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực lần thứ 158 (1868 - 2026) với các nghi lễ truyền thống, thể hiện lòng tri ân đối với người anh hùng chống thực dân Pháp.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công bố 17 bài toán gắn với những sản phẩm, dịch vụ và nhu cầu cụ thể của thị trường, nhân dịp Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10.
(GLO)- Từ tiếng rao phố thị, lời ru, tiếng nhạc cụ dân tộc đến những giai điệu sáng tạo của cộng đồng, Ngân hàng Thanh âm Việt Nam được định hướng trở thành nguồn tài nguyên âm nhạc số, góp phần lưu giữ bản sắc văn hóa, kết nối người sáng tạo và thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa.
(GLO) - Festival cồng chiêng - Tuần lễ Hoa dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 30-10 đến 8-11 tại Gia Lai. Trước thềm lễ hội, nhiều địa phương trong tỉnh đang rộn ràng tổ chức các liên hoan cồng chiêng như lời chào đón du khách sẵn sàng đến với vùng đất Gia Lai.
(GLO)- Ngày 9-10, tại Công viên xã Chư Păh, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn Gia Lai khai mạc Liên hoan Cồng chiêng và Liên hoan Tuyên truyền ca khúc cách mạng trong thanh thiếu nhi tỉnh Gia Lai năm 2026, thu hút 230 nghệ nhân, diễn viên tham gia.
(GLO)-Trong 2 ngày 8 và 9-10, tại làng Jro Dơng, Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao xã Đak Pơ tổ chức lớp tập huấn, bồi dưỡng, truyền dạy kỹ năng nghề dệt thổ cẩm truyền thống cho 40 học viên.
(GLO)- Từ không gian cộng đồng đến trường học, tiếng cồng chiêng, điệu múa xoang đang ngày càng gần gũi với nhiều học sinh qua những buổi tập luyện, sinh hoạt thường xuyên, góp phần bồi đắp niềm tự hào, ý thức gìn giữ và tiếp nối di sản văn hóa dân tộc.
(GLO)- Ngày 8-10, Viện Hàn lâm Thụy Điển công bố trao giải Nobel Văn học 2026 cho bà Anne Carson, nữ nhà thơ, nhà tiểu luận và dịch giả người Canada, nhằm ghi nhận những đóng góp sáng tạo của bà trong việc đưa truyền thống cổ điển vào văn chương đương đại.
(GLO)- Giải Nobel Văn học 2026 dự kiến được Viện Hàn lâm Thụy Điển công bố tại Stockholm vào lúc 13 giờ ngày 8-10 (18 giờ cùng ngày theo giờ Việt Nam). Dù nhiều tên tuổi nổi tiếng được nhắc đến trước giờ công bố, danh tính người đoạt giải vẫn là một ẩn số do quy trình xét chọn được bảo mật.
(GLO)- Theo thông cáo báo chí mới nhất của Ban Tổ chức, Festival cồng chiêng năm 2026 tại Gia Lai được điều chỉnh từ định hướng tổ chức quy mô quốc tế sang quy mô quốc gia, với tên gọi “Festival cồng chiêng - Tuần lễ Hoa dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026 tại Gia Lai”.
(GLO)- Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) vừa ban hành quyết định về việc công nhận Đại sứ Văn hóa đọc năm 2026 đối với 106 cá nhân trên toàn quốc, riêng tỉnh Gia Lai có 3 cá nhân được tôn vinh.
(GLO)- Dự kiến chiều 31-10, tại nhà rông mới làng Ia Gri dưới chân núi lửa Chư Đang Ya (xã Biển Hồ) sẽ diễn ra hoạt động phục dựng Lễ mừng nhà rông mới của người Jrai. Đây là hoạt động điểm nhấn của Festival quốc tế Cồng chiêng tại Gia Lai.
(GLO)- Trong 2 ngày 3 và 4-10, tại Nhà trưng bày Tây Sơn Thượng đạo (phường An Khê) và Di tích Rộc Tưng (xã Cửu An, tỉnh Gia Lai), Bảo tàng Pleiku tổ chức chương trình giáo dục di sản với chủ đề “Hành trình về thời tiền sử - Em làm nhà khảo cổ”.
(GLO)- Thẻ văn hóa quốc gia được đề xuất nhằm hỗ trợ một số nhóm đối tượng có điều kiện tiếp cận, sử dụng các sản phẩm, dịch vụ công nghiệp văn hóa, qua đó mở rộng cơ hội thụ hưởng các giá trị văn hóa.
(GLO)- Mai Ðậu Hũ, tên thật là Phạm Thị Tuyết Mai (SN 1991, hiện sống tại phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai) là cây bút quen thuộc với bạn đọc nhỏ tuổi. Chị từng in tập thơ thiếu nhi "Khu vườn của mẹ" (NXB Trẻ, 2024) và tập truyện đồng thoại "Chuyện ở rừng xanh thẳm" (NXB Trẻ, 2024).
(GLO)- Quyết định số 4002/QÐ-UBND ngày 18-9-2026 của UBND tỉnh Gia Lai phê duyệt Ðề cương trưng bày Bảo tàng tỉnh mở ra cách tiếp cận mới trong giới thiệu di sản.
![dscf5459.jpg](https://cdn.baogialai.com.vn/images/FHLWFXOt5vl_ZKk3QmMrNltNiDgaXRUqrl2pXJnebcLy_HAWNxlvP3ah5bgEtxmbmEtTwKb-TxygxaHYtru5JQ/dscf5459.jpg.avif "Một chiếc gùi của người Mnông bị chuột cắn được anh Phiệt sưu tầm vì "màu thời gian" trên thân gùi, minh chứng cho giá trị sử dụng và sự cần mẫn của đôi tay người xưa. Cạnh đó là chiếc gùi của người Bahnar được anh sưu tầm tại vùng núi Kon Tum. Ảnh: Hoàng Ngọc")
