(GLO)- Bộ sưu tập mây tre đan có tuổi đời hàng trăm năm của anh Nguyễn Thế Phiệt (11 Nguyễn Đường, TP. Pleiku, tỉnh Gia Lai) như một chứng nhân lặng lẽ kể lại mạch sống gắn bó giữa con người với núi rừng.
Trong căn nhà nhỏ giữa lòng phố núi Pleiku, anh Nguyễn Thế Phiệt đang cất giữ hàng trăm hiện vật mây tre đan quý giá. Không cần đến vàng son, những vật dụng tre nứa cũ kỹ vẫn mang trong mình vẻ đẹp riêng, bền đẹp vượt thời gian.
Anh Nguyễn Thế Phiệt bên góc sưu tập các vật dụng tre nứa-nơi anh gìn giữ ký ức của đời sống Tây Nguyên xưa. Ảnh: Hoàng Ngọc
Những vật dụng từng theo người lên rẫy, về làng, gùi lúa, đựng cơm, giữ hạt giống…tất thảy đều ngả màu vàng ấm cũ càng nhưng toát lên vẻ đẹp của thời gian.
Mỗi vật dụng như một câu chuyện kể về mạch sống gắn bó giữa con người với núi rừng. Ảnh: Hoàng Ngọc Góc trưng bày các loại gùi đan từ tre nứa với đủ hình dáng phục vụ cho sinh hoạt. Ảnh: Hoàng Ngọc
Anh Phiệt trân quý nhất là bộ sưu tập gùi với hàng chục chủng loại của các dân tộc: Bahnar, Jrai, Xê Đăng, Kdong, Giẻ Triêng, Mnông,…
Mỗi dân tộc có những loại gùi mang đặc trưng riêng. Mỗi loại gùi lại có những công năng khác nhau như: đựng củi, đựng đồ ăn, đựng lúa, đựng của hồi môn...Lại có loại gùi dành cho nam giới, loại gùi dành cho người con gái khi lấy chồng.
Một chiếc gùi của người Mnông bị chuột cắn được anh Phiệt sưu tầm vì "màu thời gian" trên thân gùi, minh chứng cho giá trị sử dụng và sự cần mẫn của đôi tay người xưa. Cạnh đó là chiếc gùi của người Bahnar được anh sưu tầm tại vùng núi Kon Tum. Ảnh: Hoàng Ngọc Klec (gùi nam) của dân tộc Giẻ Triêng. Gùi nam thường có hình dẹt, được đan cầu kỳ, tỉ mỉ-là vật bất ly thân của người đàn ông khi đi rừng. Ảnh: Hoàng Ngọc Mỗi dân tộc có một kiểu gùi nam khác nhau, nhưng thường có 3 ngăn để gài mũi tên, con dao có kích thước nhỏ và ôm sát vào lưng để dễ len lỏi trong rừng. Ảnh: Hoàng Ngọc Chiếc gùi nam của dân tộc Xê Đăng từng được du khách Đức đến trả cả ngàn USD nhưng anh Phiệt không bán vì đây là hiện vật không thể sưu tầm lại. Ảnh: Hoàng Ngọc
Ngoài bộ sưu tập gùi của các dân tộc Tây Nguyên, anh Phiệt còn dành tình yêu cho các vật dụng đan lát nói chung. Những đồ vật vẫn lặng lẽ kể câu chuyện về lối sống thuận hòa, tiết chế và biết đủ của người Tây Nguyên nói riêng và các dân tộc thiểu số khi chưa bị tác động của công nghiệp hóa.
Bộ 3 gùi đựng thóc gạo của người Chăm. Ảnh: Hoàng Ngọc
Gùi đựng của hồi môn cho người con gái đi lấy chồng của dân tộc Cao Lan ở cùng núi phía Bắc. Ảnh: Hoàng Ngọc Dụng cụ bắt mối của dân tộc Mnông. Ảnh: Hoàng Ngọc Cây đàn chapi và chiếc gùi đặc trưng của dân tộc Raglei (vùng Ninh Thuận). Ảnh: Hoàng Ngọc Mâm cơm của người Giẻ Triêng. Ảnh: Hoàng Ngọc Bộ “áo chiêng” có giá trị hàng chục triệu đồng, được làm từ tre và những sợi mây rừng dài nhiều mét. Ảnh: Hoàng Ngọc Bộ sưu tập như một mảnh ghép ký ức, lặng lẽ kể những câu chuyện về đời sống của con người. Ảnh: Hoàng Ngọc
Việc sưu tầm và gìn giữ những vật dụng đan lát thô mộc không chỉ là sở thích, mà là một cách lặng lẽ níu giữ văn hóa. Nhờ đó, những câu chuyện về nếp sống thuận theo tự nhiên và sự minh triết của các dân tộc bản địa vẫn còn vang vọng-như một lời nhắc nhở về những giá trị bền vững đã được hun đúc qua thời gian.
(GLO)- Dù ở tuổi xưa nay hiếm, nhưng nghệ sĩ nhiếp ảnh - họa sĩ Hùng Hoa Lư (phường Diên Hồng) vẫn luôn giữ niềm đam mê với công việc quay dựng, lưu trữ và quảng bá các di sản văn hóa của các dân tộc Tây Nguyên nói chung và Gia Lai nói riêng.
(GLO)- Trên chuỗi những ngày cuối năm này vắt sang năm sau, tôi thường nghĩ về quê hương mình, về đất nước mình, về niềm vui được đón một năm mới bình an trong hòa bình thống nhất.
(GLO)- Từ những sắc phong, gia phả, văn tế, địa bạ đến hoành phi, câu đối…, di sản Hán Nôm đang lưu giữ trên vùng đất Gia Lai là lớp trầm tích đặc biệt của lịch sử và văn hóa. Việc nhận diện giá trị, gìn giữ kho tư liệu này sẽ gợi mở con đường bảo tồn, phát huy giá trị di sản trong đời sống.
(GLO)- Thông qua hoạt động phục dựng lễ hội có sự tham gia trực tiếp của cộng đồng, nhiều nghi lễ của đồng bào Bahnar, Jrai ở Gia Lai có cơ hội duy trì, tiếp nối.
(GLO)- Tối 30-12, Phòng Văn hóa - Xã hội phường Thống Nhất phối hợp với Trường Cao đẳng Gia Lai bế giảng lớp đào tạo nghề “Trình diễn cồng chiêng” tại làng Kép.
(GLO)- Tối 29-12, tại Trung tâm Văn hóa - Du lịch tỉnh Đắk Lắk diễn ra lễ trao Giải thưởng Văn học - Nghệ thuật Chư Yang Sin lần thứ IV (giai đoạn 2020 - 2025).
(GLO)- Tối 29-12, Đoàn ca kịch bài chòi Bình Định (thuộc Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh Gia Lai) tổng duyệt vở ca kịch bài chòi Ngọc sáng Khúc gia trang. Đông đảo khán giả đã đến xem vở diễn được dàn dựng công phu, kể lại câu chuyện dựng nền tự chủ dân tộc bằng ngôn ngữ sân khấu truyền thống.
(GLO) - Nửa đầu tháng 12-2025, cả thầy và trò CLB Mỹ thuật Trường THPT Chi Lăng (phường Hội Phú, tỉnh Gia Lai) liên tiếp đạt nhiều giải thưởng về hội họa, ghi dấu sự đồng hành của giáo viên và học sinh trên hành trình sáng tạo nghệ thuật.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa công bố 10 sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch tiêu biểu năm 2025, kết quả được tổng hợp từ hai hình thức bình chọn trực tiếp và trực tuyến.
(GLO)- Chiều 27-12, tại hội trường Nhà khách Thắng Lợi (03 Trần Phú, phường Quy Nhơn), Chi hội Văn học (Hội Văn học Nghệ thuật Gia Lai) tổ chức đại hội lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 với sự tham dự của 83 hội viên.
(GLO)- Chiều 27-12, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch tổ chức hội nghị toàn quốc tổng kết công tác năm 2025, triển khai phương hướng, nhiệm vụ năm 2026.
(GLO)- Trong năm đầu tiên sau sáp nhập, dù ít nhiều xáo trộn, song văn học nghệ thuật (VHNT) tỉnh Gia Lai vẫn ghi dấu nhiều hoạt động nổi bật, nhiều thành tích đáng ghi nhận.
(GLO)- Ngày 25-12 (nhằm ngày 6-11 năm Ất Tỵ), tại Đền thờ Đô đốc Bùi Thị Xuân (khối Phú Xuân, xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai), Bảo tàng Quang Trung tổ chức Lễ giỗ nhân kỷ niệm 223 năm Ngày mất Đô đốc Bùi Thị Xuân (1802 - 2025).
Tháng 12 khẽ mở cánh cửa cuối năm bằng những cơn gió se lạnh và dường như chỉ cần một chút chạm nhẹ ấy, lòng người đã biết Giáng sinh đang đến rất gần.
(GLO)- Chiều 24-12, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Gia Lai, Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai tổ chức ra mắt Câu lạc bộ văn hóa dân gian dân tộc H’rê xã An Vinh.
(GLO)- “Bông trang đỏ” (Nhà xuất bản Hội Nhà văn, 2025) gồm 13 truyện ngắn tâm đắc nhất được Nguyễn Đặng Thùy Trang chọn in tập trong những sáng tác từ năm 2019 đến nay. Tập truyện ngắn là những lát cắt giàu xúc cảm về cuộc sống cùng thông điệp ý nghĩa mà tác giả muốn gửi tới bạn đọc.
(GLO)- Dưới những tàng thông ngút ngát, từng lớp, từng lớp nụ hoa bông bay hé mắt nhìn trời xanh ngăn ngắt, đắm mình trong sương mai và nắng sớm rồi khẽ khàng bung nở. Cứ nhẹ nhàng như thế, dịu dàng như thế, hoa thân thương gọi mùa về, trong hanh hao gió biếc.
(GLO)- Với cuốn sách thứ 6 mang tên “Ngày nắng vẹn nguyên” vừa được xuất bản, tác giả Lê Thị Kim Sơn một lần nữa gửi gắm một góc cạnh khác của chính mình tới cho độc giả.
(GLO)- Trước những đổi thay của đời sống hiện đại, các nghệ nhân người Chăm H’roi ở Câu lạc bộ (CLB) Cồng chiêng làng Canh Thành (xã Vân Canh, tỉnh Gia Lai) vẫn bền bỉ gìn giữ tiếng cồng, tiếng chiêng - linh hồn văn hóa của dân tộc mình.
Chương trình là bản hùng ca giàu cảm xúc, tôn vinh ý chí, bản lĩnh và sức mạnh của đội quân anh hùng, đội quân “từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu”.
Tối 20.12, tỉnh Hà Tĩnh tổ chức trọng thể lễ kỷ niệm 260 năm ngày sinh đại thi hào dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Du (1765 - 2025) và chương trình nghệ thuật 'Đại thi hào Nguyễn Du - chữ tâm sáng mãi'.
(GLO)- Chiều 20-12, tại làng Ơp (phường Pleiku, tỉnh Gia Lai), Phòng Văn hóa - Xã hội phường tổ chức chương trình phục dựng Lễ ăn hỏi truyền thống của người Jrai. Hoạt động này góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa địa phương gắn với phát triển du lịch cộng đồng.
![dscf5459.jpg](https://cdn.baogialai.com.vn/images/1472d61573ade6f97f64a93742632b365b4d88381a5d152aae5da95c99de6dc2f2fc701637196f3f76a1e5b804b7199b984b53c0a6fe4f1ca0c5a1d8b6bbb925/dscf5459.jpg "Một chiếc gùi của người Mnông bị chuột cắn được anh Phiệt sưu tầm vì "màu thời gian" trên thân gùi, minh chứng cho giá trị sử dụng và sự cần mẫn của đôi tay người xưa. Cạnh đó là chiếc gùi của người Bahnar được anh sưu tầm tại vùng núi Kon Tum. Ảnh: Hoàng Ngọc")
