Nguyên nhân là do tranh chấp địa giới hành chính tại khu vực Gò Lao giữa các địa phương kéo dài hơn 30 năm chưa được giải quyết dứt điểm.
Xóm Cù Lao nằm biệt lập trên 1 cồn đất có tục danh Gò Lao, ở giữa đầm Trà Ổ. Khu dân cư này được hình thành khoảng năm 1984-1986, khi địa phương thực hiện chủ trương di giãn dân.
Hơn 10 hộ dân ở thôn Châu Trúc khi đó đã tiên phong đến khu vực Gò Lao sinh sống, xây dựng nhà cửa và tổ chức sản xuất.
Theo người dân, mỗi hộ được bố trí hơn 1.000 m² đất để làm nhà ở và sản xuất. Từ những căn nhà ban đầu, qua hơn 4 thập kỷ, nhiều thế hệ đã lớn lên, lập gia đình và tiếp tục sinh sống tại đây. Đến nay, xóm Cù Lao có hơn 20 hộ dân xây dựng nhà cửa kiên cố, cuộc sống cơ bản ổn định.
Thế nhưng, điều khiến người dân trăn trở là dù họ đã sinh sống tại đây hàng chục năm nhưng đất đai vẫn chưa được cấp sổ đỏ. Ông Nguyễn Văn Tân cho biết, gia đình ông đã sinh sống tại xóm Cù Lao nhiều năm, nhà cửa được xây dựng và sử dụng ổn định. Tuy nhiên, do chưa có sổ đỏ nên mỗi khi thực hiện các thủ tục liên quan đến nhà, đất, gia đình gặp không ít trở ngại.
Tương tự, bà Lê Thị Hay bày tỏ: “Chúng tôi đã ở đây hơn 40 năm, cuộc sống ổn định, nhà cửa cũng xây dựng từ lâu. Điều bà con mong mỏi nhất hiện nay là được cơ quan chức năng xem xét, giải quyết để có sổ đỏ, giúp người dân yên tâm làm ăn, ổn định cuộc sống”.
Không chỉ là câu chuyện giấy tờ, việc chưa được xác lập đầy đủ quyền sử dụng đất còn khiến người dân khó chủ động trong các giao dịch, thủ tục hành chính liên quan đến nhà, đất. Nhiều hộ mong muốn được giải quyết dứt điểm để có thể yên tâm đầu tư, sửa chữa nhà cửa và ổn định cuộc sống lâu dài.
Theo UBND xã Phù Mỹ Bắc, nguyên nhân chính khiến các hộ dân xóm Cù Lao đến nay chưa được cấp sổ đỏ là khu vực Gò Lao vẫn còn vướng tranh chấp địa giới hành chính giữa xã Mỹ Châu (nay là xã Phù Mỹ Bắc) và xã Mỹ Lợi (nay là xã Bình Dương) từ năm 1994 đến nay.
Nguồn gốc tranh chấp liên quan đến quá trình lập hồ sơ, bản đồ địa giới hành chính theo Chỉ thị 364-CT ngày 6-11-1991 của Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ).
Theo hồ sơ, đường địa giới giữa xã Mỹ Châu và xã Mỹ Lợi được mô tả gồm 17 đoạn. Trong đó, 16 đoạn trên đất liền được nhân dân 2 địa phương thống nhất ký xác nhận.
Riêng đoạn thứ 17 nằm trên đầm Trà Ổ, đại diện UBND xã Mỹ Châu không ký xác nhận do cho rằng đường ranh giới được xác định tại khu vực này không phù hợp với lịch sử quản lý và quyền lợi của người dân đang sinh sống tại Gò Lao.
Ông Phạm Minh Hiếu - Trưởng Phòng Kinh tế xã Phù Mỹ Bắc - cho hay, mặc dù địa giới hành chính giữa xã Mỹ Châu và xã Mỹ Lợi chưa được phân định dứt điểm nhưng từ trước đến nay, các thủ tục hành chính của người dân xóm Cù Lao như khai sinh, khai tử, kết hôn và chính sách bảo trợ xã hội đều do xã Mỹ Châu (nay là xã Phù Mỹ Bắc) quản lý.
Trước đây, UBND huyện Phù Mỹ (cũ) đã tổ chức nhiều cuộc họp với chính quyền và nhân dân 2 xã Mỹ Châu, Mỹ Lợi nhằm tháo gỡ tranh chấp địa giới tại khu vực Gò Lao. Thế nhưng, các bên vẫn chưa tìm được phương án thống nhất.
UBND huyện Phù Mỹ (cũ) cũng nhiều lần kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét phương án giao khu vực Gò Lao về UBND xã Mỹ Châu quản lý. Tuy nhiên, đến nay, việc phân định địa giới tại khu vực này vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.
“Địa phương sẽ tiếp tục kiến nghị các sở, ngành liên quan xem xét, đưa ra phương án giải quyết dứt điểm tình trạng tranh chấp địa giới hành chính tại khu vực Gò Lao.
Khi địa giới được xác định rõ ràng, địa phương mới có cơ sở thực hiện các bước tiếp theo trong việc lập hồ sơ, xem xét cấp sổ đỏ cho các hộ dân xóm Cù Lao, bảo đảm quyền lợi chính đáng cho bà con” - ông Hiếu thông tin.
Giải quyết tranh chấp địa giới tại Gò Lao không chỉ tháo gỡ một “điểm nghẽn” trong công tác quản lý nhà nước về đất đai mà còn tạo cơ sở bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của các hộ dân nơi đây.
