Tuy nhiên, mưa lũ gây hư hỏng nhiều công trình thủy lợi, giao thông, ảnh hưởng đến sản xuất; trong khi nguy cơ sạt lở đất vẫn ở mức cao tại các khu vực đồi núi.
Tập trung khắc phục thiệt hại
Sáng 13-11, khi nước lũ vừa rút, trời bắt đầu hửng nắng, gia đình ông Trương Tử Năm (61 tuổi, ở khu phố 1, phường Quy Nhơn Bắc) cùng nhiều hộ dân trong khu vực khẩn trương dọn dẹp nhà cửa, thu gom bùn đất, làm sạch những vật dụng bị ngâm trong nước. Những vệt bùn còn in trên tường, nền nhà cho thấy mức độ ngập trong đợt mưa lũ vừa qua.
Tại các khu dân cư vùng thấp trũng thuộc phường Quy Nhơn Bắc và các xã Tuy Phước Tây, Tuy Phước Đông, Tuy Phước Bắc, Canh Vinh, người dân cũng tranh thủ vệ sinh nhà cửa, vườn tược, sớm đưa sinh hoạt trở lại bình thường.
Theo ông Ngô Vĩnh Khánh - Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi (Sở Nông nghiệp và Môi trường Gia Lai), mưa lũ đã gây hư hỏng đáng kể hệ thống công trình thủy lợi.
Đến chiều 13-11, mái taluy hạ lưu đập Nhà Mười (xã Vạn Đức) bị sạt lở; hệ thống kênh mương tại các xã Kim Sơn, Vạn Đức, An Lão và An Hòa bị bồi lấp, gãy đổ, đứt gãy, sụp đáy, với tổng chiều dài khoảng 2.600 m.
Sản xuất nông nghiệp cũng bị ảnh hưởng. Tại xã Đak Pơ, khoảng 0,2 ha ớt đang giai đoạn thu hoạch bị đổ ngã, mức độ thiệt hại trên 60%; xã Bình Phú có khoảng 1 sào ngô bị ngập úng; tại xã Canh Vinh, 1 ha đất sản xuất bị sa bồi, thủy phá.
Về vệ sinh môi trường, bà Nguyễn Thị Xuân Biên - Giám đốc Công ty CP Môi trường Bình Định - cho hay, lượng rác thải phát sinh sau mưa lũ không lớn, chưa gây áp lực cho hoạt động thu gom. Công ty vẫn duy trì vệ sinh môi trường theo lịch trình hằng ngày.
Tại một số khu vực từng bị ngập như phường Quy Nhơn Bắc, công nhân tổ chức thu gom, tập kết rác tại các vị trí cố định để vận chuyển, xử lý. Lượng rác chủ yếu là rác sinh hoạt thông thường, không nhiều như những đợt lũ trước.
Trên lĩnh vực giao thông, nước lũ cơ bản rút, việc đi lại tại nhiều khu vực từng bị ngập sâu đã được khôi phục. Tuy nhiên, một số tuyến đường vẫn bị sạt lở, hư hỏng, gây chia cắt cục bộ.
Các vị trí đang được lực lượng chức năng chốt chặn, chưa cho phương tiện lưu thông gồm: khu vực cầu Bà Lương trên quốc lộ 19C (thuộc thôn Hiển Đông, xã Canh Vinh); đèo Nha Sam trên tuyến đường đi làng Canh Tiến (xã Canh Vinh); cầu tạm An Lão trên tỉnh lộ 629 và đoạn tỉnh lộ 640 từ Phước Sơn đi Cát Tiến (thuộc xã Tuy Phước Đông).
Ngoài ra, một số vị trí trên quốc lộ 1D, quốc lộ 19C và các tỉnh lộ 629, 639, 640 bị sạt lở đất đá, xói lở công trình cầu hoặc ngập nước tràn qua mặt đường.
Một số tuyến đường do cấp xã quản lý cũng xuất hiện tình trạng đứt gãy mặt đường, sạt lở, sụp mương, hư hỏng hệ thống thoát nước, cây xanh nghiêng ngả, ngầm tràn bị ngập sâu.
Lực lượng Cảnh sát giao thông và công an các xã, phường tiếp tục chốt chặn, hướng dẫn phân luồng tại những điểm nguy hiểm, phối hợp với các đơn vị liên quan xử lý sự cố.
Một số khu vực bị sạt lở, chia cắt như tuyến đường từ thôn Hòa Bình đi La Vuông (xã An Lão), điểm sạt lở trên đường đi Canh Liên tại làng Cà Bưng (xã Vân Canh) cũng đang được tập trung khắc phục.
Sáng 13-11, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Mah Tiệp cùng đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng và chính quyền địa phương kiểm tra thực địa tại những khu vực bị ảnh hưởng bởi mưa lớn trên địa bàn xã Canh Vinh, nắm tình hình thiệt hại và công tác khắc phục tại cơ sở.
Cảnh giác với nguy cơ sạt lở đất
Theo số liệu của Đài Khí tượng Thủy văn Gia Lai, từ đêm 9-11 đến chiều 12-11, khu vực phía Đông tỉnh xảy ra mưa to đến rất to, tập trung trong các ngày từ 10 đến 12-11, trong đó mưa lớn nhất vào ngày 11-11. Tổng lượng mưa phổ biến từ 150-350 mm, có nơi vượt 400 mm.
Đáng chú ý, lượng mưa đo được tại làng Cát (xã Canh Liên) lên đến 629 mm; làng Chồm (xã Canh Liên) 628,2 mm; Hà Văn Trên (xã Vân Canh) 569,8 mm; Canh Liên (xã Canh Liên) 561,8 mm; Bok Tới (xã Kim Sơn) 541 mm; An Nghĩa (xã An Toàn) 472,2 mm; hồ Long Mỹ (phường Quy Nhơn Tây) 444,6 mm và hồ Trong Thượng 435,6 mm.
Trong khi đó, khu vực phía Tây tỉnh có mưa rải rác, có nơi mưa vừa đến mưa to, tổng lượng mưa phổ biến dưới 100 mm. Một số nơi ghi nhận lượng mưa cao hơn như Đăk Tơ Pang (xã Ya Ma) 232,6 mm; Yang Nam 177,4 mm và Ia Rsươm (xã Uar) 115,6 mm.
Ngày 13-11, ông Nguyễn Đăng Hùng - Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn Gia Lai - cho biết: Đợt mưa lớn vừa qua là hiện tượng thời tiết nguy hiểm, với lượng mưa rất lớn tập trung ở khu vực phía Đông tỉnh. Riêng khu vực Vân Canh cũ, có nơi ghi nhận lượng mưa vượt 900 mm.
Theo ông Hùng, dù mưa lớn trên đất liền được dự báo giảm, lượng nước tích tụ sau nhiều ngày mưa khiến đất tại các vùng đồi núi, sườn dốc đã ở trạng thái bão hòa. Do đó, nguy cơ sạt lở đất vẫn rất cao trong những ngày tới, nhất là tại các khu vực có địa hình dốc, taluy đường và khu dân cư gần sườn núi.
Đài Khí tượng Thủy văn Gia Lai khuyến cáo chính quyền địa phương tiếp tục rà soát các khu vực có nguy cơ sạt lở, chủ động phương án sơ tán người dân khi cần thiết; đồng thời tăng cường tuyên truyền, cảnh báo để người dân không chủ quan, hạn chế đi lại qua những khu vực mất an toàn.
Đối với khu vực ven biển, những ngày tới vẫn có thể xuất hiện mưa giông. Trong cơn giông cần đề phòng lốc xoáy, gió giật mạnh và sóng biển cao. Ngư dân và chính quyền các địa phương ven biển cần theo dõi sát các bản tin dự báo, cảnh báo thời tiết để chủ động ứng phó.
Nước lũ đã cơ bản rút, song hậu quả mưa lũ và những nguy cơ tiếp theo vẫn đặt ra yêu cầu cấp thiết về khắc phục hạ tầng hư hỏng, bảo đảm giao thông, bảo vệ an toàn cho người dân.
Cùng với việc sớm khôi phục sản xuất, ổn định đời sống, các địa phương cần tiếp tục cảnh giác, không chủ quan trước nguy cơ sạt lở đất trong những ngày tới.
