Gần đây, hoạt động nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao và nhân rộng các nhiệm vụ, đề tài khoa học và công nghệ của tỉnh đã có bước phát triển, đem lại hiệu quả tích cực.
Từ nghiên cứu đến thực tiễn đời sống
Theo Sở KH&CN, giai đoạn 2020 - 2025, tỉnh triển khai từ 8 - 18 nhiệm vụ, đề tài KH&CN cấp tỉnh mỗi năm. Riêng năm 2025, tỉnh đặt mục tiêu triển khai khoảng 25 nhiệm vụ KH&CN, tập trung đều ở các lĩnh vực, như: Khoa học kỹ thuật - công nghệ, Khoa học nông nghiệp, Khoa học y dược, Khoa học xã hội và nhân văn.
Ông Nguyễn Hữu Hà, Phó Giám đốc Sở KH&CN, cho biết: “Các nhiệm vụ, đề tài nghiên cứu KH&CN ngày càng được thiết kế để phù hợp với thực tiễn đời sống, sát với nhu cầu thực tế của người dân, DN, nhất là trong các lĩnh vực như nông nghiệp công nghệ cao, y tế, chuyển đổi số và bảo tồn tài nguyên bản địa”.
Các nhiệm vụ, đề tài nghiên cứu KH&CN không dừng lại ở khía cạnh học thuật, mà được chuyển giao cho các đơn vị sản xuất, DN, cơ sở y tế và người dân áp dụng hiệu quả. Trong lĩnh vực y dược, đề tài nghiên cứu, xây dựng quy trình nhân giống và trồng dưới tán rừng theo tiêu chuẩn GACP-WHO tại xã An Toàn (huyện An Lão), xây dựng quy trình chế biến sản phẩm cho cây ba kích và hà thủ ô đỏ đã tạo hướng đi mới cho phát triển vùng dược liệu, kết hợp bảo vệ rừng và tạo sinh kế bền vững cho người dân miền núi.
Chủ nhiệm nhiệm vụ - dược sĩ CKI Nguyễn Đức Thiệp, Công ty CP Dược - Trang thiết bị Y tế Bình Ðịnh (Bidiphar), chia sẻ: Điểm sáng của nhiệm vụ không chỉ thành công trong nghiên cứu và sản xuất, mà còn ở tính lan tỏa, góp phần phát triển KT-XH vùng cao An Lão. Bidiphar đã và đang có kế hoạch chuyển giao giống, kỹ thuật trồng và chăm sóc cho người dân địa phương, đồng thời bao tiêu đầu ra sản phẩm để người dân yên tâm sản xuất, tạo thu nhập ổn định và lâu dài. Ngoài ra, nhiệm vụ cũng định hướng người dân phát triển thêm các cây bản địa, trong đó có lan kim tuyến, sâm 7 lá 1 hoa (thất diệp nhất chi hoa) - những loại dược liệu có giá trị kinh tế và hiệu quả điều trị, phù hợp với điều kiện tự nhiên vùng An Toàn.
Trên lĩnh vực KHKT và công nghệ, đề tài nghiên cứu chuẩn hóa hệ thống cơ sở dữ liệu thông tin quy hoạch xây dựng và thí điểm hệ thống tra cứu trực tuyến được triển khai thí điểm thành công tại TX Hoài Nhơn, sau đó được mở rộng tại 3 đô thị của huyện Phù Cát, gồm các thị trấn: Ngô Mây, Cát Tiến và Cát Khánh. Qua đó, góp phần quan trọng trong minh bạch hóa thông tin quy hoạch, giúp người dân, DN và cơ quan quản lý dễ dàng tiếp cận dữ liệu, tiết kiệm thời gian, chi phí, đồng thời đẩy mạnh cải cách hành chính và ứng dụng công nghệ số trong công tác quy hoạch đô thị.
 |
| Đề tài xây dựng quy trình trồng và chế biến ba kích, hà thủ ô đỏ theo chuẩn GACP-WHO tại xã An Toàn (huyện An Lão) đã mở hướng phát triển dược liệu gắn với bảo vệ rừng và sinh kế bền vững cho người dân. Ảnh: T.LỢI |
Để khoa học, công nghệ lan tỏa
Để đảm bảo hiệu quả chuyển giao và nhân rộng kết quả nghiên cứu, tỉnh đã áp dụng nhiều hình thức linh hoạt. Sau nghiệm thu, các kết quả được bàn giao cho sở, ngành, địa phương để tiếp tục triển khai ứng dụng. Cùng với đó, các hội thảo, lớp tập huấn kỹ thuật và trình diễn mô hình được tổ chức ngay tại địa phương giúp người dân, DN dễ dàng tiếp cận, học hỏi và áp dụng trực tiếp vào sản xuất. Nhiều DN, HTX, hộ dân đã ký hợp đồng chuyển giao công nghệ với các viện, trường để đưa công nghệ từ phòng thí nghiệm vào thực tiễn. Các sự kiện như Techmart (chợ công nghệ và thiết bị), Techdemo (trình diễn công nghệ), hội chợ KH&CN cấp vùng và quốc gia cũng được tận dụng để kết nối cung - cầu công nghệ, thúc đẩy mối liên kết giữa nhà khoa học và DN.
Tuy nhiên, Phó Giám đốc Sở KH&CN Nguyễn Hữu Hà nhìn nhận, quá trình chuyển giao công nghệ trên địa bàn tỉnh cũng đối mặt với nhiều khó khăn. Trong đó, trình độ tiếp cận công nghệ, kỹ thuật mới của một bộ phận người dân, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa còn hạn chế; năng lực tài chính của các DN nhỏ, HTX và hộ sản xuất nông nghiệp còn yếu. Ngoài ra, sự liên kết giữa nhà khoa học và DN còn lỏng lẻo, chưa có cơ chế phối hợp hiệu quả và lâu dài...
Trước thực tế đó, tỉnh đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách mang tính đột phá nhằm thúc đẩy phát triển KH&CN gắn với đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Ngày 13.5.2025, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Kế hoạch hành động số 152-CTr/TU triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Trung ương. Trong đó đề ra nhiều nhóm giải pháp quan trọng để thúc đẩy hoạt động nghiên cứu KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phát triển. Về cơ chế chính sách, tỉnh ưu tiên xây dựng chính sách tài chính và nhân lực cho KH&CN, hỗ trợ DN đổi mới công nghệ, khuyến khích hình thành DN KH&CN và thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu. Về hạ tầng, tỉnh tập trung đầu tư xây dựng các trung tâm nghiên cứu và phòng thí nghiệm trọng điểm, trong đó có Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng KH&CN vũ trụ theo chiến lược quốc gia đến năm 2030; Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, phòng thí nghiệm công nghệ sinh học và khu công nghệ thông tin tập trung, nơi ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ tiên tiến của Việt Nam. Về nhân lực, tỉnh xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên gia, trí thức Bình Định đang sinh sống, làm việc ngoài tỉnh và ở nước ngoài, đồng thời ban hành các chính sách thu hút, đãi ngộ và phát huy hiệu quả đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, doanh nhân trẻ trong và ngoài nước trở về cống hiến cho địa phương.
“Đây sẽ là nền tảng quan trọng để KH&CN trở thành động lực thực sự cho phát triển KT-XH bền vững, hiện đại và hội nhập sâu rộng thời gian tới”, ông Trần Kim Kha, Giám đốc Sở KH&CN, nhấn mạnh.
TRỌNG LỢI
