Trong vài năm trở lại đây, những mảnh nhựa siêu nhỏ được gọi là vi nhựa không thể nhìn thấy bằng mắt thường được phát hiện ở khắp nơi: trong không khí, thực phẩm, nước uống, thậm chí cả bên trong cơ thể con người. Tuy chưa có bằng chứng chắc chắn về mức độ nguy hiểm đối với sức khỏe, nhưng đây là một lĩnh vực đang được giới khoa học đặc biệt quan tâm.
Cùng mục đích đó, mới đây, các nhà khoa học từ Cơ quan An toàn Thực phẩm Pháp (ANSES) đã kiểm tra lượng vi nhựa trong nhiều loại đồ uống phổ biến tại Pháp như nước lọc, nước có gas, bia, nước chanh và rượu vang, được bán trong các loại bao bì khác nhau: chai thủy tinh, chai nhựa và lon kim loại. Kết quả khiến các nhà khoa học bất ngờ: trung bình có khoảng 100 hạt vi nhựa mỗi lít trong các chai thủy tinh chứa nước ngọt, nước chanh, trà lạnh và bia, cao gấp 5 - 50 lần so với đồ uống được đóng trong chai nhựa hoặc lon kim loại.
Trong khi đó, rượu vang lại cho thấy kết quả khả quan hơn: Kể cả khi được đóng trong chai thủy tinh có nắp, lượng vi nhựa vẫn rất thấp.
Nước lọc cũng ghi nhận mức vi nhựa thấp trong tất cả các loại bao bì: trung bình 4,5 hạt/lít trong chai thủy tinh và chỉ 1,6 hạt/lít trong chai nhựa.
Tuy nhiên, nước ngọt chứa khoảng 30 hạt vi nhựa/lít, nước chanh 40 hạt/lít, còn bia là loại đồ uống chứa nhiều nhất, với 60 hạt vi nhựa/lít.
Nghiên cứu sinh tiến sĩ Iseline Chaib - người trực tiếp thực hiện khảo sát - chia sẻ: “Chúng tôi đã mong đợi kết quả ngược lại”. Tuy nhiên, khi quan sát kỹ, nhóm phát hiện ra rằng các hạt vi nhựa thu được từ chai thủy tinh có hình dạng, màu sắc và thành phần polymer trùng khớp với lớp sơn bên ngoài của nắp chai.
Theo ANSES, lớp sơn này xuất hiện nhiều vết xước nhỏ li ti - không thể thấy bằng mắt thường - có thể là do ma sát giữa các nắp trong quá trình lưu trữ. ANSES giải thích: “Những vết trầy xước đó đã giải phóng hạt vi nhựa lên bề mặt nắp chai”.
ANSES hiện không đưa ra kết luận rõ ràng về rủi ro. Tuy nhiên, cơ quan này nhấn mạnh rằng các nhà sản xuất đồ uống hoàn toàn có thể giảm thiểu lượng vi nhựa từ nắp chai.
Một phương pháp đơn giản mà họ thử nghiệm là thổi khí vào nắp, sau đó rửa nắp bằng nước và cồn. Kết quả đã giúp giảm tới 60% lượng vi nhựa lẫn vào đồ uống.
Vi nhựa có thể gây hại cho cơ thể như thế nào?
Theo Tạp chí Quốc tế về Nghiên cứu Môi trường và Sức khỏe Cộng đồng, hiện vẫn còn nhiều khoảng trống trong hiểu biết về tác động của vi nhựa đối với sức khỏe con người.
Chúng ta có thể tiếp xúc với vi nhựa qua thực phẩm, nước uống hoặc không khí. Nhưng mức độ phơi nhiễm ở người, liều lượng gây độc mãn tính và cơ chế tác động của vi nhựa vẫn chưa đủ rõ để đánh giá rủi ro tổng thể.
Tuy nhiên, vi nhựa có thể liên kết với các hợp chất chứa kim loại độc hại như thủy ngân, và các chất ô nhiễm hữu cơ như một số loại thuốc trừ sâu và hóa chất gọi là dioxin, vốn được biết là gây ung thư, cũng như các vấn đề về sinh sản và phát triển. Nếu các vi nhựa này xâm nhập vào cơ thể, chất độc có thể tích tụ trong các mô mỡ.
