Đại biểu Quốc hội kiến nghị giải pháp thúc đẩy tăng trưởng bền vững

Bảo đảm mục tiêu tăng trưởng gắn với ổn định kinh tế vĩ mô

Phát biểu tại phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đánh giá: Những kết quả đạt được trong năm 2026 tạo nền tảng quan trọng cho giai đoạn 2026-2030. Tuy nhiên, chất lượng và tính bền vững của tăng trưởng vẫn đặt ra nhiều vấn đề cần quan tâm; các động lực tăng trưởng chưa đồng đều, đầu tư tư nhân chưa tạo được sự bứt phá tương xứng, năng lực nội sinh của nền kinh tế còn hạn chế.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, thách thức của năm 2027 không chỉ là đạt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, mà còn phải tạo nền tảng để duy trì tốc độ tăng trưởng cao, ổn định trong những năm tiếp theo.

Theo số liệu được nêu tại phiên thảo luận, GDP 9 tháng năm 2026 tăng 9,01%; để đạt mục tiêu tăng trưởng cả năm từ 10% trở lên, quý IV cần tăng khoảng 12,5%. Trong khi đó, CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52%, tăng trưởng tín dụng đạt 11,7%, cao hơn mức tăng trưởng huy động vốn 10,7%.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ nâng cao chất lượng xây dựng, điều hành các kịch bản tăng trưởng; lượng hóa đóng góp của từng động lực, nhu cầu vốn và các điều kiện bảo đảm về năng lượng, hạ tầng, nguồn nhân lực. Đồng thời, cần xây dựng phương án điều hành trong cả tình huống thuận lợi và bất lợi, bảo đảm phối hợp chính sách tài khóa, tiền tệ và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Cùng quan điểm về yêu cầu điều hành chính sách thận trọng, đại biểu (ĐB) Phạm Ngọc Lâm cho rằng thị trường tiền tệ đang chịu áp lực từ cả nội tệ và ngoại tệ. Theo số liệu đại biểu dẫn tại phiên thảo luận, nhập siêu 9 tháng năm 2026 vượt 19 tỷ USD; kiều hối chuyển về TP. Hồ Chí Minh trong 6 tháng đầu năm giảm 22,8%. Kiều hối cả nước năm 2026 dự kiến đạt khoảng 16 tỷ USD, giảm khoảng 2 tỷ USD so với năm 2025.

Đại biểu đề nghị Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước có giải pháp điều hành chính sách tiền tệ phù hợp, hài hòa giữa mục tiêu tăng trưởng, kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá và duy trì dự trữ ngoại hối. Việc điều hành cần tính đến giới hạn của các công cụ chính sách, tránh tạo áp lực quá lớn lên lãi suất và hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Bên cạnh khuyến khích thành lập doanh nghiệp mới, ĐB Lâm nhấn mạnh cần quan tâm hơn đến khả năng duy trì hoạt động, phục hồi của doanh nghiệp hiện hữu; hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn tài chính, mở rộng sản xuất, kinh doanh và nâng cao sức chống chịu trước biến động thị trường.

Phát triển cân đối, bền vững thị trường vốn

Để bảo đảm nguồn lực cho tăng trưởng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị phát triển cân đối, bền vững thị trường vốn trung và dài hạn, giảm sự phụ thuộc của nền kinh tế vào tín dụng ngân hàng; tăng cường giám sát rủi ro liên thông giữa thị trường bất động sản, trái phiếu doanh nghiệp và tín dụng ngân hàng.

Theo số liệu được dẫn tại phiên thảo luận, tín dụng bất động sản chiếm 25,39% tổng dư nợ; khoảng 92% giá trị trái phiếu doanh nghiệp phát hành trong quý III-2026 tập trung vào lĩnh vực ngân hàng và bất động sản. Khoảng 252.000 tỷ đồng trái phiếu sẽ đáo hạn trong 12 tháng tiếp theo.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị tăng cường phối hợp, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý, giám sát nghĩa vụ nợ và mức độ tập trung rủi ro; thiết lập cơ chế cảnh báo sớm để chủ động phòng ngừa rủi ro lan truyền. Đồng thời, cần tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý của thị trường bất động sản, khơi thông dòng vốn có chọn lọc đối với những dự án hiệu quả, có khả năng tạo dòng tiền.

Ở góc độ mở rộng thị trường cho hàng hóa trong nước, ĐB Lâm đề nghị tạo điều kiện phát triển các nền tảng thương mại điện tử do doanh nghiệp Việt Nam làm chủ.

Theo đại biểu, năm 2025, quy mô thương mại điện tử của Việt Nam đạt khoảng 31 tỷ USD, tăng trưởng khoảng 25,5%. Tuy nhiên, phần lớn doanh số tập trung trên các nền tảng do doanh nghiệp nước ngoài sở hữu; các nền tảng trong nước còn gặp khó khăn về vốn, công nghệ, nhân lực, chi phí vận hành, quảng cáo và logistics.

ĐB Lâm kiến nghị xây dựng chính sách khuyến khích phát triển nền tảng thương mại điện tử Việt Nam; đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động thương mại tại các xã, phường; hỗ trợ hợp tác xã, cơ sở sản xuất đưa sản phẩm lên môi trường số. Nội dung hỗ trợ cần chú trọng đào tạo nhân lực, kỹ năng tiếp thị số, vận hành nền tảng, logistics và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Cùng với đó, cần tạo điều kiện để doanh nghiệp sản xuất trong nước tiếp cận thị trường số với chi phí hợp lý; tăng cường quản lý hàng giả, hàng kém chất lượng, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và dữ liệu thương mại.

Theo đại biểu, phát triển thương mại điện tử không chỉ giúp mở rộng thị trường tiêu thụ mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, gia tăng giá trị cho hàng hóa Việt Nam.

Nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật

Đề cập vấn đề hoàn thiện thể chế, ĐB Đồng Ngọc Ba đánh giá năm 2026 ghi nhận khối lượng công việc cải cách pháp luật lớn, với nhiều văn bản được ban hành, sửa đổi nhằm tháo gỡ điểm nghẽn và tạo thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội.

Theo đại biểu, cuộc tổng rà soát hệ thống pháp luật đã thực hiện trên quy mô lớn, với 45.793 văn bản được rà soát; khoảng 7.300 văn bản được sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ và khoảng 13.600 văn bản có nội dung chồng chéo, mâu thuẫn được xử lý.

Tuy nhiên, đại biểu lưu ý vẫn còn tình trạng chậm ban hành văn bản hướng dẫn thi hành, dữ liệu pháp luật phân tán và năng lực cán bộ cơ sở chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu. Vì vậy, cần tuân thủ nghiêm quy trình xây dựng pháp luật, chú trọng khảo sát, đánh giá tác động và lấy ý kiến các đối tượng chịu ảnh hưởng trực tiếp để bảo đảm tính khả thi của chính sách.

ĐB Đồng Ngọc Ba cũng kiến nghị thống nhất đầu mối quản lý, vận hành các hệ thống dữ liệu pháp luật thuộc thẩm quyền của Chính phủ; bảo đảm thông tin được cập nhật đầy đủ, chính xác, thuận tiện tra cứu và có giá trị pháp lý rõ ràng. Đồng thời, cần nghiên cứu biệt phái cán bộ có kinh nghiệm, chuyên môn hỗ trợ cơ sở, nhất là trong bối cảnh đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.

Theo đại biểu, việc trao quyền phải đi đôi với cơ chế kiểm soát và giám sát thực chất. Hoạt động giám sát cần chủ động theo sát quá trình xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện chính sách, tăng cường ứng dụng công cụ số để theo dõi tiến độ, kịp thời phát hiện những quy định không phù hợp hoặc gây khó khăn trong thực tế.

Khơi thông nguồn lực, nâng cao hiệu quả đầu tư công

Nhấn mạnh yêu cầu chuyển chính sách thành kết quả thực tế, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho rằng điểm nghẽn hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở năng lực tổ chức thực hiện, khả năng hấp thụ và chuyển hóa nguồn lực thành năng lực sản xuất.

Theo báo cáo thẩm tra được nêu tại phiên thảo luận, đến cuối tháng 9-2026, còn 1.131 dự án tồn đọng với tổng mức đầu tư khoảng 779.000 tỷ đồng đã có phương án nhưng chưa hoàn thành tháo gỡ. Khoảng 1,9 triệu tỷ đồng vốn ngân sách trung ương giai đoạn 2026-2030 đã được thông báo để chuẩn bị đầu tư, nhưng mới hoàn thiện thủ tục khoảng 58%. Giải ngân đầu tư công 9 tháng đạt 62,9% kế hoạch.

Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, khoảng 95.000 tỷ đồng được bố trí trong năm 2026, nhưng đến hết 9 tháng mới giải ngân được 37,26% số vốn đã phân bổ.

Từ thực tế này, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ xác định nâng cao hiệu quả thực thi chính sách là khâu đột phá; ưu tiên xử lý dứt điểm vướng mắc về đất đai, quy hoạch, đầu tư, xây dựng và các dự án tồn đọng; tháo gỡ rào cản đối với đầu tư tư nhân, đẩy nhanh triển khai các chính sách về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Đối với đầu tư công, cần đẩy nhanh giải ngân gắn với chất lượng và hiệu quả đầu tư; tháo gỡ vướng mắc về thủ tục, đất đai, giải phóng mặt bằng, vật liệu xây dựng; ưu tiên các dự án trọng điểm có khả năng tháo gỡ nút thắt, giảm chi phí và mở rộng không gian phát triển.

Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh: Tiến độ giải ngân phải gắn với khối lượng hoàn thành và hiệu quả khai thác, tạo ra năng lực sản xuất mới. Qua đó, đầu tư công mới phát huy vai trò dẫn dắt, thu hút hiệu quả nguồn lực xã hội, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững trong giai đoạn tới.