“Ngon giấc” trong ngôi nhà mới
Tại khu tái định cư ở thôn Gia Lâm (xã Ia Ly), những căn nhà mới đang nối tiếp nhau hoàn thiện. Có căn đã hoàn thành, có căn đang được thợ gấp rút thi công những hạng mục cuối cùng.
Giữa khu dân cư mới, những ngôi nhà rộng hàng trăm mét vuông nổi bật với dáng vẻ khang trang, kiên cố. Với những hộ từng sống ngay bên vùng sạt lở, đây không chỉ là nơi ở mới mà còn là chỗ dựa để họ yên tâm trong những mùa mưa tiếp theo.
Tại đây, ông Trần Đệ (63 tuổi, trú thôn Gia Lâm) đang cùng vợ tất bật phụ thợ hoàn thiện ngôi nhà mới. Theo ông Đệ, gia đình được hỗ trợ, đền bù hơn 600 triệu đồng và bố trí khoảng 500 m² đất tại khu tái định cư. Cùng với số tiền tích góp, gia đình ông đầu tư khoảng 1,2 tỷ đồng xây dựng căn nhà. Dự kiến đầu tháng 10, gia đình sẽ chuyển vào nơi ở mới.
“Xây được căn nhà khang trang, gia đình phấn khởi lắm. Quan trọng, gia đình có thể ngủ ngon giấc, không phải lo sạt lở vào mỗi đêm có mưa lớn” - ông Đệ nói.
Trước khi chuyển đến khu tái định cư, gia đình ông Đệ có hơn 2 ha đất trồng cao su, cà phê và một số cây ăn quả ở cuối đường Lê Hồng Phong. Sạt lở đã cuốn mất hơn 2.000 m² đất cùng khoảng 200 cây cà phê, khiến gia đình luôn sống trong tâm trạng bất an mỗi khi mưa lớn.
Tương tự, sau nhiều tháng xây dựng, căn nhà 2 mặt tiền của ông Nguyễn Xuân Trường (57 tuổi, thôn Gia Lâm) tại khu tái định cư đã hoàn thành. Gia đình ông được hỗ trợ, bồi thường tổng cộng hơn 530 triệu đồng. Do gia đình đông người, ông vay mượn thêm để xây dựng căn nhà trị giá khoảng 1,5 tỷ đồng.
“Sống ở sát khu vực sạt lở, lúc nào gia đình tôi cũng thấp thỏm, ăn ngủ không yên, nhất là những đêm mưa lớn. Khi có chủ trương di dời, gia đình tôi đã đồng thuận chuyển đến khu tái định cư ngay” - ông Trường chia sẻ.
Cùng chung niềm vui về nơi ở mới, gia đình bà Trương Thị Nga (thôn Ia Lâm) được Nhà nước hỗ trợ gần 120 triệu đồng. Từ số tiền tích góp khoảng 900 triệu đồng, gia đình bà xây dựng căn nhà trị giá hơn 1 tỷ đồng.
Bà Nga cho biết, gia đình đã sinh sống tại khu vực này hơn 20 năm. Tuy nhiên, trước nguy cơ sụt lún, sạt lở, việc di dời là cần thiết để bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản.
Những vết nứt trên đất vẫn là nỗi lo thường trực mỗi khi xuất hiện những trận mưa lớn kéo dài. Nay có căn nhà mới kiên cố, gia đình bà từng bước ổn định cuộc sống tại nơi ở mới.
Ổn định nơi ở, tháo gỡ những vướng mắc
Trong số các hộ dân bị ảnh hưởng, gia đình ông Lê Văn Yên (67 tuổi, trú thôn Gia Lâm) chịu thiệt hại nặng nề khi căn nhà được xây dựng mới vài năm đã bị sạt lở ăn vào gần như toàn bộ.
Do công trình được xây dựng trên đất nông nghiệp không phù hợp quy định, gia đình ông Yên không được bồi thường giá trị công trình. Nhà nước hỗ trợ chi phí di chuyển và bố trí khoảng 500 m² đất tại khu tái định cư để gia đình xây dựng nhà mới.
UBND xã Ia Ly đang đề xuất UBND tỉnh Gia Lai xem xét thu hồi, bồi thường hơn 2 ha đất nông nghiệp của gia đình ông Yên bị thiệt hại do sạt lở.
Một trường hợp khác là gia đình ông Nguyễn Văn Chí (thôn Gia Lâm). Mặc dù gia đình có nơi ở cũ nằm trong khu vực có nguy cơ sụt lún, sạt lở, song do còn có đất ở khác trên địa bàn nên chưa thuộc diện được bố trí đất tái định cư theo quy định.
Chính quyền địa phương đang tìm phương án tháo gỡ, dự kiến hoán đổi diện tích trên cơ sở giá trị đất ở và đất sản xuất của gia đình, nhằm vừa bảo đảm đúng quy định vừa tạo điều kiện để người dân có nơi ở an toàn.
Ông Rơ Châm Tâm - Phó Chủ tịch UBND xã Ia Ly - cho biết, khu vực sạt lở cuối đường Lê Hồng Phong có 6 hộ dân bị ảnh hưởng. Trong đó, 5 hộ được bố trí đất tái định cư cách vị trí sạt lở khoảng 700 m và đã chủ động xây dựng nhà ở mới.
Các hộ được hỗ trợ chi phí xây nhà, đền bù phần diện tích đất bị ảnh hưởng do sạt lở và cấp khoảng 500 m² đất để xây dựng nơi ở mới.
Theo ông Tâm, đoạn đường Lê Hồng Phong qua khu vực sạt lở đã được đặt biển cảnh báo, cấm người dân lưu thông. Tuyến đường dẫn vào Trạm biến áp 500kV của Nhà máy Thủy điện Ia Ly có nhiều điểm sạt lở nghiêm trọng, mặt đường bị đứt gãy, nhiều vị trí đất đá sụp xuống vực sâu hàng chục mét.
Từ tháng 10-2025, tình trạng sạt lở, sụt lún tại khu vực này diễn biến ngày càng nghiêm trọng, khiến việc đi lại qua khu vực gần như tê liệt. Trước nguy cơ mất an toàn, chính quyền địa phương đã hỗ trợ các hộ dân trong vùng nguy hiểm di dời tài sản đến khu vực cách vị trí sạt lở khoảng 700 m. Hiện UBND xã Ia Ly đang phối hợp với đơn vị thủy điện xây dựng phương án mở tuyến đường mới nhằm bảo đảm an toàn cho người dân.
Ở khu tái định cư, những ngôi nhà đang dần hoàn thiện để đón các gia đình chuyển về. Người lo sắm sửa đồ đạc, người tranh thủ phụ thợ những phần việc còn lại, ai cũng mong sớm ổn định cuộc sống.
Từ những nền đất từng khiến người dân bất an mỗi khi mưa lớn, giờ đây một khu dân cư mới đang từng bước hình thành. Sau những năm tháng sống trong vùng sạt lở, điều người dân mong muốn giản dị là có nơi ở an toàn để yên tâm làm ăn, ổn định cuộc sống và không còn nơm nớp lo sạt lở mỗi khi mùa mưa về.
