Mục tiêu tăng trưởng cao, bền vững và bao trùm đòi hỏi phải có những quyết sách mạnh mẽ, nhất quán và dài hạn. Các ưu tiên chính sách trọng tâm để tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển mới của Việt Nam để đạt mục tiêu tăng trưởng cao hơn trong giai đoạn mới, thậm chí hướng tới tốc độ tăng trưởng 2 con số và có khả năng cạnh tranh cao hơn trên trường quốc tế là cần thiết.
Cụ thể, nâng cao hiệu quả đầu tư công - phải coi hiệu quả là thước đo tối cao, trở thành "vốn mồi" cho tăng trưởng. Cần tập trung nguồn lực vào các dự án hạ tầng chiến lược như giao thông liên vùng, năng lượng và hạ tầng số. Đồng thời, cải cách quy trình chuẩn bị, thẩm định và giám sát dự án để bảo đảm công khai, minh bạch. Đã đến lúc chuyển trọng tâm từ "giải ngân nhanh" sang "tác động kinh tế - xã hội thực chất".
Tăng trưởng GDP không thể tiếp tục dựa vào vốn và lao động giá rẻ, mà phải chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo. Điều này đòi hỏi tăng đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D), cho giáo dục đại học, cho các trung tâm đổi mới sáng tạo và thúc đẩy chuyển đổi số trong cả khu vực công lẫn khu vực tư. Cần một hệ thống giáo dục nghề và đại học gắn chặt với nhu cầu thị trường lao động. Cơ chế thu hút chuyên gia, nhân lực công nghệ và Việt kiều cần được thiết kế linh hoạt, cạnh tranh.
Muốn kinh tế tăng trưởng nhanh và bền vững, khu vực kinh tế tư nhân phải là một trong những động lực quan trọng nhất. Và khu vực tư nhân chỉ có thể lớn mạnh khi được đối xử bình đẳng và được trao cơ hội tiếp cận nguồn lực một cách minh bạch. Cần hoàn thiện khung pháp lý cho đổi mới sáng tạo, start-up, quỹ đầu tư mạo hiểm và các mô hình kinh doanh mới. Đồng thời, đẩy mạnh cổ phần hóa và thoái vốn doanh nghiệp nhà nước theo nguyên tắc thị trường, tạo thêm không gian cho khu vực tư nhân phát triển.
Một hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch và có khả năng dự báo cao sẽ góp phần vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao. Việc sửa đổi các luật về đất đai, đầu tư, đấu thầu, kinh doanh phải hướng tới mục tiêu xóa bỏ rào cản, giảm chi phí tuân thủ và bảo đảm quyền tài sản của người dân và doanh nghiệp. Quốc hội khóa XVI cần đặt ưu tiên cao nhất vào việc sửa đổi đồng bộ các luật nền tảng, bảo đảm tính thống nhất và khả năng dự báo. Một hệ thống pháp luật rõ ràng không chỉ giảm chi phí tuân thủ, mà còn tạo niềm tin để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư dài hạn.
Khi môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định và có thể dự báo, doanh nghiệp sẽ đầu tư mạnh hơn, tư nhân sẽ lớn lên, nền kinh tế sẽ tiến nhanh tới mục tiêu tăng trưởng 2 con số, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững.
Theo TS TRẦN QUANG THẮNG, Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và quản lý TP HCM (NLĐO)
