Thế hệ trẻ lớn lên cùng sự phát triển của công nghệ, với vô vàn tiện ích và kết nối, đang có cơ hội kiến tạo hành trình phát triển bản thân theo cách riêng. Nhưng giữa dòng chảy công nghệ không ngừng, người trẻ đang đặt mình ở đâu trong đời sống 4.0? Làm sao để không trở nên bị động trước làn sóng bùng nổ của các nền tảng trí tuệ nhân tạo?
Muốn nhanh thì phải có tiền
Không còn là bước thử nghiệm hay trải nghiệm, trí tuệ nhân tạo (AI) đã góp mặt một cách cụ thể vào nhiều công việc như: viết lách, thiết kế, chăm sóc - tư vấn khách hàng, tổng đài… Đặc biệt với công việc sáng tạo nội dung trên các nền tảng số, vốn là xu hướng nghề nghiệp thời thượng với người trẻ, thì hiện AI có thể sản xuất gần như trọn vẹn một video, người dùng chỉ còn duy nhất một việc là tạo câu lệnh để ứng dụng thực hiện.
Không chỉ là trải nghiệm công nghệ, làm việc trong lĩnh vực lập trình phần mềm thanh toán, đòi hỏi Phan Hoài Nhân (29 tuổi, ngụ quận Tân Bình, TPHCM) liên tục cập nhật các xu hướng mới. Từ những bước dùng thử, để nâng dần hiệu suất làm việc của ứng dụng AI, Hoài Nhân chấp nhận chi gần 5 triệu đồng (bao gồm phí cho nhiều ứng dụng AI) để hoàn thành các phần việc của mình trong 1 tháng. Từ trải nghiệm ban đầu mượt mà, khi người dùng đã quen tay sử dụng như một nhu cầu tất yếu, ứng dụng bắt đầu đòi chi phí.
Hoài Nhân chia sẻ: “Nếu không trả phí thì độ nhanh, chính xác nó khác xa với ngày đầu dùng thử. Tôi dùng nhiều ứng dụng khác nhau, nên tổng phí chi trả trong một tháng khá nhiều, cũng vì vậy, sau khi trải nghiệm gần 3 tháng thì tôi chỉ còn duy trì 1 ứng dụng thôi, chủ yếu mang tính tham khảo nhiều hơn. Như viết bản báo cáo, tổng hợp dữ liệu khi cần, bản thân mình trực tiếp làm vẫn an tâm và tốt hơn… AI có thể hỗ trợ gợi ý, nhưng người dùng phải lưu ý đó là kiến thức đã công bố và trí tuệ nhân tạo này tổng hợp, đưa ra gợi ý theo câu lệnh người dùng, chứ đó hoàn toàn không phải là kiến thức mới hay lần đầu công bố nên đừng áp lực bản thân mình rằng AI là một điều gì đó rất thần thông quảng đại”.
Giá trị cốt lõi và năng lực tự thân
Sự chiếm lĩnh của AI đã thấy rõ, nhưng với nhiều bạn trẻ, câu hỏi đặt ra đôi khi không phải là nỗi lo bị AI thay thế trong công việc, mà là liệu người trẻ đã quen với công nghệ có giữ tâm thế chủ động để kiến tạo giá trị mới.
Làm việc trong công ty công nghệ và chấp nhận trả phí gần 10 triệu đồng/tháng để trải nghiệm hơn 20 ứng dụng AI, Lưu Phương Trinh (30 tuổi, kỹ sư ngành Khoa học máy tính, ngụ quận 7, TPHCM) chia sẻ: “Mình đưa dữ liệu vào và ra câu lệnh để phần mềm tổng hợp cũng tốt thôi, nó rút ngắn phần nào thời gian bạn phải ngồi đọc tài liệu. Nhưng cần luôn ghi nhớ là AI chỉ làm công việc tổng hợp, nó không sáng tạo mà chỉ sao chép của người khác. Chính vì vậy, với những ai làm trong lĩnh vực sáng tạo, AI chỉ hỗ trợ chứ không thể thay thế được. Lạm dụng AI có thể đẩy bạn vào việc vi phạm bản quyền”.
Không ai có thể biết trước điểm dừng của thang phát triển công nghệ. Việc công nghệ hiện diện trong các khâu làm việc, thậm chí thay thế hoàn toàn con người ở một số lĩnh vực cũng là điều dễ hiểu. Nhưng trong guồng quay công nghệ đó, liệu khi mọi ứng dụng không còn miễn phí, chúng ta còn giữ tâm thế chủ động với công việc và cuộc sống. “Tôi đã từng soạn thảo nhiều báo cáo công việc cho cả một năm hoạt động, hay một chiến dịch quảng cáo, với tôi đó đã từng là chuyện bình thường. Nhưng rồi có AI, không biết từ khi nào tôi lệ thuộc vào nó, và có một ngày, do có trục trặc khâu thanh toán, AI không làm việc và tôi đã phải vất vả soạn thảo một báo cáo tóm tắt đơn giản. Đến lúc đó, tôi mới chợt nhận ra bản thân đang tự đánh mất đi năng lực làm việc tự thân, điều từng là sức mạnh sáng tạo của riêng tôi”, Phương Trinh cho biết thêm.
Sự phát triển của công nghệ là điều đã và đang nhìn thấy rõ, nhưng tâm thế trong vòng quay 4.0 là lựa chọn của mỗi người. Để trả lời câu hỏi: Người trẻ ở đâu trong thế giới AI?, trước hết đừng biến mình chỉ là một chấm nhỏ trong tiến trình phát triển không ngừng của công nghệ.
Chia sẻ về AI trong sáng tạo nghệ thuật, đạo diễn Phạm Vĩnh Khương bày tỏ: “AI có thể giúp chúng ta biên soạn kịch bản một cách dễ dàng, chuyên nghiệp. Tuy nhiên, tôi không khuyến khích mọi người dùng AI trong khâu quan trọng này. Theo tôi, màu sắc tư duy, sự sáng tạo của con người mới mang đến chất riêng cho tác phẩm. AI chỉ sao chép nên kịch bản sẽ cũ kỹ, nhàm chán, chưa kể do tính chất tạo sinh (tự sáng tạo cái mới trên cơ sở cái cũ) của AI vốn rất máy móc, dẫn đến chi tiết của nhân vật, và bối cảnh liên tục bị lỗi, dẫn đến mất tự nhiên và phi logic”.
Theo THIÊN BÌNH (sggpo)
