Đột phá trong nghiên cứu về tế bào, gene và cấu trúc não bộ con người

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
Ngày 12/10, một nhóm nhà khoa học quốc tế đã công bố bản đồ chi tiết các đặc điểm di truyền, tế bào và cấu trúc hình thành não bộ của con người và động vật linh trưởng, được kỳ vọng sẽ mở đường tìm ra những phương pháp điều trị mới cho các chứng rối loạn ở não bộ người.

Bản đồ được thể hiện trong tổng cộng 24 bài viết khoa học đã được đăng trên các tạp chí Science, Science Advances và Science Translational Medicine, nêu chi tiết những đặc điểm cực kỳ phức tạp trong các tế bào não người và động vật linh trưởng như tinh tinh, khỉ đột...

Các nghiên cứu cũng chỉ ra những điểm tương đồng và khác biệt trong cách thức tổ chức tế bào và điều chỉnh gene giữa não người và não động vật linh trưởng, làm sáng tỏ một số yếu tố phân biệt giữa con người với những loài tiền sử.

Não bộ con người là cấu trúc rất phức tạp về mặt chức năng như cảm nhận, vận động, đọc, viết, nói, suy nghĩ... và mức độ đa dạng của các tế bào. Các nơ-ron thần kinh, hay tế bào thần kinh, là các đơn vị cơ bản của não bộ, tiếp nhận các thông tin về cảm giác, dẫn truyền thông tin điều khiển tới các cơ... Não bộ có khoảng 100 tỷ nơ-ron như vậy cùng với các tế bào khác với số lượng tương ứng hoặc hơn. Các tế bào lại được tổ chức bên trong hàng trăm cấu trúc não bộ phụ trách rất nhiều chức năng khác nhau.

Bản đồ xác định được 3.313 loại tế bào trong não bộ người, cao hơn gấp gần 10 lần so với những con số được đưa ra trước đây cũng như phân tích được các bộ gene hoàn chỉnh sử dụng trong mỗi loại tế bào đồng thời vẽ sơ đồ phân bổ các tế bào và các bộ gene.

Một trong các tác giả nghiên cứu, nhà thần kinh học Ed Lein, từ Viện Khoa học Não bộ Allen, có trụ sở tại Seattle (Mỹ), cho biết bản đồ tế bào não bộ tổng thể cung cấp những hiểu biết từ cấp độ tế bào về mọi thứ mà một con người có thể làm được. Cũng theo tác giả Lein, hầu hết các bệnh về não bộ chưa có cách điều trị hay khắc phục. Do đó, bản đồ này cung cấp nền tảng để thúc đẩy tiến bộ trong nghiên cứu về cơ sở tế bào của các bệnh ở não bộ và hướng đến phát triển thế hệ liệu pháp mới.

Viện Nghiên cứu quốc gia về sức khỏe của Mỹ (NIH) đánh giá hiểu biết mới về cấu trúc não cho phép tìm hiểu sâu hơn về chức năng não và rối loạn chức năng não ở cấp độ tế bào, giúp mở đường phát triển các phương pháp thế hệ mới để điều trị chính xác các chứng rối loạn tâm thần và các rối loạn khác ở não.

Giám đốc Viện Sức khỏe Tâm thần quốc gia Mỹ, ông Joshua A. Gordon, cũng cho rằng việc lập bản đồ cấu trúc toàn cảnh tế bào của não là bước quan trọng để hiểu về cách thức hoạt động của cơ quan quan trọng này đối với sức khỏe và bệnh tật. Qua đó cung cấp nền tảng cho các liệu pháp mới nhằm vào tế bào não và các mạng lưới liên quan đến rối loạn não.

Có thể bạn quan tâm

Các tập đoàn công nghệ lớn đang ưu tiên thu mua linh kiện số lượng lớn để xây dựng hệ thống AI, đẩy giá thành máy tính cá nhân lên cao.

Linh kiện máy tính khan hiếm vì cuộc đua AI

(GLO)- Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những tác động trái chiều lên ngành công nghệ toàn cầu. Trong khi các tập đoàn AI và nhà sản xuất chip hưởng lợi lớn từ làn sóng đầu tư hạ tầng dữ liệu, nhiều lĩnh vực công nghệ truyền thống lại rơi vào khó khăn vì giá linh kiện leo thang.

Bluetooth là "sợi dây" vô hình kết nối điện thoại với tai nghe, đồng hồ thông minh và các thiết bị gia dụng

Bluetooth luôn bật: tiện lợi nhưng không nên chủ quan

(GLO)- Công nghệ Bluetooth ngày càng phổ biến trên điện thoại, tai nghe không dây, đồng hồ thông minh và nhiều thiết bị điện tử khác. Tuy nhiên, việc duy trì Bluetooth ở trạng thái luôn bật có thực sự vô hại, đặc biệt đối với sức khỏe người dùng, đang trở thành vấn đề được nhiều người quan tâm.

Danh mục 10 nhóm công nghệ chiến lược theo Quyết định 21/2026/QĐ-TTg được kỳ vọng sẽ tạo ra động lực tăng trưởng mới cho kinh tế số Việt Nam

Xác lập 10 nhóm công nghệ chiến lược, định hình động lực tăng trưởng mới

(GLO)- Thủ tướng Chính phủ vừa ký ban hành Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg công bố danh mục 10 nhóm công nghệ chiến lược quốc gia, tạo nền tảng quan trọng để tập trung nguồn lực phát triển các công nghệ lõi, nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo đảm an ninh quốc gia trong giai đoạn mới.

Nữ giáo sư trẻ nhất Việt Nam năm 2025 Trần Thị Thanh Vân: Chọn trở về và đi đến cùng với khoa học

Giáo sư Trần Thị Thanh Vân: Chọn trở về và đi đến cùng với khoa học

(GLO)- Từ những câu hỏi rất sớm về cầu vồng, về sự tương tác giữa ánh sáng và vật chất, nữ sinh Trần Thị Thanh Vân (quê ở Gia Lai) đã đi một hành trình hơn 20 năm với khoa học. Điều đáng nói hành trình ấy đã không đứt đoạn, dù có những thời điểm chị buộc phải rẽ sang hướng khó hơn.

null