Chỉ vài ngày trước, trong chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư Tô Lâm đến Indonesia và thăm chính thức Ban Thư ký ASEAN, VN và Indonesia cũng đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện.
Như vậy, đến nay, VN đã có quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với 3 thành viên của ASEAN (Malaysia, Indonesia, Singapore), kèm theo đó là Quan hệ đặc biệt với Campuchia và Lào, cùng Quan hệ chiến lược với Thái Lan và Philippines. Như vậy, VN có quan hệ cấp chiến lược trở lên với 7 trong số 9 thành viên còn lại của ASEAN. Trong đó, VN là Đối tác chiến lược toàn diện đầu tiên của Singapore trong ASEAN. Qua mối quan hệ hợp tác ở cấp độ cao như vậy với hầu hết thành viên ASEAN, VN đã khẳng định vai trò quan trọng trong khối.
Tháng 10.2022, VN trúng cử trở thành thành viên của Hội đồng Nhân quyền LHQ nhiệm kỳ 2023 - 2025. Tại sự kiện này, VN được các thành viên của ASEAN nhất trí ủng hộ là ứng cử viên duy nhất của khối cho vị trí trên.
Đó là những kết quả chứng minh cho vị thế của VN tại ASEAN sau 30 năm gia nhập. Không những vậy, VN còn là thành viên của ASEAN đang có quan hệ cấp đối tác chiến lược trở lên với cả 5 thành viên HĐBA LHQ, mà trong đó có đến 4 nước là Đối tác chiến lược toàn diện (Nga, Trung Quốc, Mỹ và Pháp). Đây cũng là những đối tác quan trọng của ASEAN. Đồng thời, trong ASEAN thì VN luôn là đối tác thương mại hàng đầu với những quốc gia ngoài khối vừa nêu. Song hành, VN còn kết nối với các thị trường khu vực và toàn cầu thông qua các hiệp định thương mại tự do, nổi bật có Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP).
Xuyên suốt quá trình đạt được những thành tựu đối ngoại vừa nêu, VN luôn giữ vững sự tự chủ chiến lược về ngoại giao, đồng thời kiên định chính sách "4 không" trong bối cảnh thế giới có nhiều diễn biến phức tạp, các cường quốc cạnh tranh và cọ xát quyết liệt. Điều này khiến giới chuyên gia nước ngoài nhiều lần mô tả bằng hai chữ "ấn tượng" khi trả lời phỏng vấn của người viết.
Bên cạnh đó, gần 10 năm qua, khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (Indo - Pacific) được đánh giá là đóng vai trò định hình thế giới trong thời gian tới. Bởi thế, nhiều bên như Mỹ, Nga, Ấn Độ, Nhật Bản (đều là những đối tác chiến lược toàn diện của VN) hay cộng đồng EU đều đặt ra chiến lược Indo - Pacific nhằm phù hợp sự thay đổi về địa chính trị lẫn phát triển thương mại. Trong đó, chiến lược của các bên đều nhấn mạnh ASEAN đóng vai trò trung tâm ở Indo - Pacific.
Trong bối cảnh như vậy, sự kết hợp quan hệ của VN từ nội khối ASEAN cho đến các đối tác quan trọng ngoài khối, bao gồm cả các cường quốc đang cạnh tranh quyết liệt, thì VN càng có thể tiếp tục nâng cao vị thế trên trường quốc tế.
Theo Ngô Minh Trí (TNO)
