Sáng 7-11, Quốc hội khóa XVI tiếp tục chương trình làm việc kỳ họp thứ 2 với phiên thảo luận ở tổ về chủ trương đầu tư 3 dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc: Bảo Hà - Lai Châu, đoạn Bảo Hà - Tân Phong; Quảng Ngãi - Kon Tum; Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, địa phận tỉnh Sơn La.
Bảo đảm công bằng trong bố trí vốn đối ứng dự án cao tốc
Đại biểu (ĐB) Lê Hoàng Anh bày tỏ đồng tình với tờ trình của Chính phủ và báo cáo thẩm tra về chủ trương đầu tư 3 tuyến cao tốc. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cân nhắc cơ chế bố trí vốn đối ứng của địa phương để bảo đảm công bằng và phù hợp với khả năng cân đối ngân sách.
Theo đại biểu, trong 3 dự án, có 2 tuyến yêu cầu tỉnh Quảng Ngãi và Lai Châu sử dụng ngân sách địa phương đối ứng, mỗi tỉnh hơn 2.000 tỷ đồng. Đây là khoản vốn không lớn so với ngân sách Trung ương nhưng tạo áp lực đáng kể đối với ngân sách của hai địa phương. Việc bố trí nguồn lực này có thể ảnh hưởng đến các dự án đầu tư phát triển đã được đại hội Đảng bộ tỉnh quyết định, cũng như khả năng đối ứng các chương trình mục tiêu quốc gia.
“Cần xây dựng tiêu chí rõ ràng về địa phương phải bố trí vốn đối ứng và địa phương được hỗ trợ, bảo đảm công bằng, phù hợp với điều kiện ngân sách. Đồng thời, nghiên cứu sử dụng nguồn tăng thu, dự phòng ngân sách còn dư hoặc nguồn tiết kiệm chi đầu tư công, chi thường xuyên để hỗ trợ phần vốn đối ứng cho những địa phương còn khó khăn” - ĐB Hoàng Anh nêu rõ.
Cách làm này vừa góp phần bảo đảm tiến độ các dự án cao tốc có ý nghĩa liên vùng, vừa hạn chế áp lực ngân sách, tạo điều kiện để địa phương tập trung nguồn lực thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội đã đề ra.
Đầu tư đồng bộ đường kết nối trạm dừng nghỉ
Tham gia thảo luận về chủ trương đầu tư 3 tuyến cao tốc, ĐB Nguyễn Văn Cảnh đề nghị quan tâm đầu tư hệ thống trạm dừng nghỉ, nhất là đường kết nối từ cao tốc vào trạm. Theo đại biểu, thực tế triển khai một số dự án cao tốc thời gian qua cho thấy tình trạng thiếu trạm dừng nghỉ, ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác và an toàn giao thông.
“Những nhu cầu thiết yếu của tài xế tại điểm dừng là bãi đỗ xe, nơi nghỉ ngơi và khu vệ sinh. Trong khi đó, trạm dừng nghỉ thường được đầu tư với nhiều hạng mục, có thể khiến doanh nghiệp chậm triển khai hoặc chưa đầu tư nếu hiệu quả kinh doanh không cao. Vì vậy, dù tuyến cao tốc đã hoàn thành, người tham gia giao thông vẫn thiếu điểm dừng chân phù hợp” - ĐB Cảnh phân tích.
Từ thực tế này, đại biểu đề nghị bổ sung cơ chế để Nhà nước hoặc doanh nghiệp đầu tư đường kết nối giữa cao tốc và trạm dừng nghỉ trong điều kiện cho phép. Việc chuẩn bị hạ tầng kết nối ngay từ giai đoạn thiết kế, xây dựng cao tốc sẽ giúp chủ động tổ chức các điểm dừng nghỉ với quy mô phù hợp, đáp ứng nhu cầu trước mắt và lâu dài.
Đại biểu cũng đề xuất phân loại trạm dừng nghỉ thành các mô hình khác nhau: trạm tối thiểu có bãi đỗ xe, khu vệ sinh và nơi nghỉ chân; trạm có thêm dịch vụ ăn uống, mua sắm; hoặc trạm quy mô lớn tích hợp cây xăng, khu mua sắm, tắm rửa. Việc tổ chức linh hoạt sẽ phù hợp hơn với nhu cầu và điều kiện khai thác của từng tuyến đường.
Bên cạnh đó, ĐB Nguyễn Văn Cảnh kiến nghị nghiên cứu quy hoạch, đánh số hệ thống cao tốc theo nguyên tắc thống nhất, dễ nhận diện. Tham khảo cách tổ chức mạng lưới cao tốc ở Bắc Mỹ, đại biểu đề xuất phân biệt các tuyến theo hướng Đông - Tây, Nam - Bắc; đồng thời có quy ước riêng đối với các tuyến nhánh kết nối hoặc tách ra rồi nhập lại tuyến chính.
Đại biểu gợi ý lấy cao tốc số 1 làm trục chính; các tuyến cao tốc số chẵn bố trí về phía bên trái, số lẻ ở phía bên phải. Các tuyến đường ngang theo hướng Đông - Tây được đánh số từ 1 đến 99 theo thứ tự từ Bắc vào Nam. Theo đại biểu, quy ước thống nhất sẽ giúp người tham gia giao thông dễ nhận biết hướng tuyến, vị trí và thuận tiện hơn khi di chuyển trên toàn mạng lưới.
