Bác Hồ đã đến thăm nhiều trường học sinh miền Nam trên đất Bắc. Ðến nay, thời gian đã lùi xa hơn 60 năm, nhưng trong sâu thẳm trái tim những thế hệ học sinh miền Nam năm ấy, hình ảnh Bác vẫn luôn sáng ngời.
Trong buổi gặp mặt các thế hệ học sinh miền Nam tập kết ra Bắc tại cảng Quy Nhơn do Ban Liên lạc học sinh miền Nam tỉnh Bình Định tổ chức sáng 16.5, nhiều người mái đầu đã bạc trắng, nhưng vẫn còn nguyên vẹn “ký ức xanh tươi” về sự quan tâm của Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với học sinh miền Nam.
 |
| TS Mai Liêm Trực chia sẻ ký ức về Bác Hồ của học sinh miền Nam trên đất Bắc. Ảnh: H.THU |
Theo TS Mai Liêm Trực (SN 1944, quê TX Hoài Nhơn; nguyên Thứ trưởng Thường trực Bộ Bưu chính viễn thông, Phó Ban Liên lạc học sinh miền Nam Trung ương), với tầm nhìn xa trông rộng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Trung ương Đảng đã dự cảm rằng công cuộc đấu tranh giành độc lập và thống nhất đất nước có thể còn lâu dài và gian khổ. Vì vậy, cần phải đưa một lượng không nhỏ thiếu nhi, học sinh là con em cán bộ, chiến sĩ miền Nam ra miền Bắc để chăm sóc, đào tạo, sau này trở thành lực lượng nòng cốt xây dựng lại miền Nam, tái thiết đất nước.
Ông Trực nhớ lại: Học sinh miền Nam ở các trường tại Hải Phòng và Chương Mỹ (Hà Nội) vô cùng vui mừng và xúc động khi được Bác Hồ về thăm trong các năm 1959, 1962. Bác đi kiểm tra khu vực vệ sinh và khu vực nhà ăn trước khi lên hội trường trong tiếng vỗ tay reo mừng chào đón của thầy cô giáo và hàng nghìn học sinh miền Nam. Bác Hồ căn dặn các cháu phải luôn nỗ lực học tập, học đi đôi với hành, đặc biệt là phải đoàn kết giữa học sinh các vùng miền, đoàn kết với thiếu nhi và đồng bào miền Bắc. Vâng lời Bác, các thầy cô giáo đã chăm sóc, dạy dỗ, đào tạo học sinh miền Nam phát triển toàn diện.
“Cũng có thể khẳng định rằng hầu hết học sinh miền Nam trưởng thành trên đất Bắc đã và đang đi suốt cuộc đời mình với hành trang quý báu là lòng biết ơn sâu nặng với Bác Hồ, Đảng và nhân dân miền Bắc. Chúng tôi đã nỗ lực hết mình phụng sự đất nước, phụng sự nhân dân”, ông Trực xúc động nói.
Tham dự Hội thảo khoa học “Bình Định 300 ngày cán bộ, chiến sĩ, đồng bào và học sinh miền Nam hoàn thành việc chuyển quân tập kết ra Bắc tại Quy Nhơn” do Tỉnh ủy phối hợp cùng Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Đảng ủy - Bộ tư lệnh Quân khu 5 tổ chức chiều 16.5, ông Ksor Phước (SN 1954, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai), khiến mọi người xúc động khi chia sẻ kỷ niệm sâu sắc về Bác Hồ.
Ông kể lại, Bác Hồ từng hai lần đến thăm Trường Dân tộc Trung ương, nơi ông và nhiều bạn bè đang được học tập, rèn luyện. Ký ức sâu đậm nhất với ông là lần Bác Hồ ân cần hỏi các cháu học sinh: “Có được ăn no không?”. Nhiều học sinh lớn thì đồng thanh đáp: “Thưa Bác, chúng cháu no”. Nhưng các em nhỏ học sinh cấp I thì thật thà thổ lộ: “Cháu không no”.
“Bác Hồ nở nụ cười hiền từ, bảo rằng: “Không no là đúng”. Rồi Bác hỏi: “Các cháu có biết hạt gạo chúng ta đang ăn là thế nào không?”. Khi các cháu nói không biết, Bác giảng giải: Hạt gạo miền Bắc “cắn ra làm ba”, một phần cho các cháu và Bác cùng đồng bào miền Bắc ăn, một phần cho cách mạng Lào, một phần để gửi giúp cán bộ, chiến sĩ miền Nam”, ông Ksor Phước xúc động nhớ lại.
Sau này trưởng thành, ông càng thấm thía sự sâu sắc trong lời dạy. Bác không nói “chia ba” như người miền Bắc thường nói, mà dùng từ “cắn ra làm ba” mộc mạc, gần gũi, thân thương, để học sinh dân tộc thiểu số có thể hiểu và cảm nhận.
“Khi những học sinh lớn của Trường Dân tộc Trung ương muốn xin Bác cho vào chiến trường miền Nam, vừa để góp phần đánh giặc, vừa mong được gặp lại gia đình, Bác đã ân cần khuyên bảo: “Cha mẹ, bà con của các cháu đã gửi các cháu ra cho Đảng và nhân dân miền Bắc. Việc quan trọng nhất lúc này là học tập thật tốt, bởi các cháu là những “hạt giống đỏ” của miền Nam, sau này trưởng thành sẽ tham gia bảo vệ và xây dựng quê hương, đất nước””, ông Ksor Phước kể.
Những ký ức của học sinh miền Nam trên đất Bắc cũng là một phần lịch sử đầy nhân văn của dân tộc - nơi từng hạt gạo, từng lời dạy của Bác đều thấm đẫm tinh thần đại đoàn kết và niềm tin son sắt vào tương lai của đất nước. Những lời thăm hỏi gần gũi, căn dặn giản dị nhưng sâu sắc của Bác đã góp phần hun đúc nên lý tưởng và nghị lực của các thế hệ học sinh miền Nam trên đất Bắc.
HOÀI THU
