“Ánh sáng” từ đam mê công nghệ

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

(GLO)- Từ cậu bé khiếm thị chật vật tiếp cận tri thức, Trần Trung Đức (19 tuổi, quê ở xã Ia Pa, tỉnh Gia Lai) từng bước một khẳng định năng lực trong lĩnh vực công nghệ.

Giải Best Award tại Cuộc thi Thách thức công nghệ thông tin toàn cầu dành cho thanh thiếu niên khuyết tật (GITC) 2026 đã tiếp thêm động lực để Đức theo đuổi ước mơ phát triển công nghệ hỗ trợ người khiếm thị.

Khoảnh khắc vỡ òa

* Trước khi có kết quả tuyển chọn, bạn có tự tin mình sẽ được chọn vào đội tuyển Việt Nam tham gia GITC 2026?

- Tôi nghĩ khả năng được lựa chọn chỉ khoảng 50/50. Ở vòng loại, tôi cảm thấy mình đã hoàn thành đúng yêu cầu đề bài, nhưng nhiều thí sinh khác từng tham gia các cuộc thi ở nước ngoài, còn đây là lần đầu tôi thử sức với sân chơi quốc tế nên còn thiếu kinh nghiệm.

Khi biết mình được là 1 trong 20 thành viên của đội Việt Nam tham gia cuộc thi, tôi rất vui và hạnh phúc.

anh-sang-tu-dam-me-cong-nghe.jpg
Trần Trung Đức (bìa trái) là đại diện duy nhất của Việt Nam đạt giải Best Award ở hạng mục e-Combination. Ảnh: ĐVCC

* Bạn đã chuẩn bị cho cuộc thi như thế nào?

- Thời gian đó, tôi vừa ôn thi giữa học kỳ, vừa hoàn thành chương trình học bổng tin học và tiếng Anh Weset. Tôi tranh thủ giờ ra chơi, những lúc rảnh để luyện tập; có hôm học đến 12 giờ đêm, rồi thức dậy từ 4 giờ 50 phút sáng để tiếp tục.

Tôi tập trung rèn kỹ năng Word, Excel, xử lý số liệu, tìm kiếm và đánh giá nguồn tin, xây dựng biểu đồ, thiết kế bài thuyết trình; đồng thời luyện sử dụng các công cụ AI như ChatGPT, Gemini, Claude. Vì toàn bộ đề thi bằng tiếng Anh nên tôi cũng chú trọng khả năng đọc hiểu và diễn đạt câu trả lời.

Đặc biệt, tôi được anh Trần Việt Hoàng (người khiếm thị, từng nhận học bổng toàn phần tại Fulbright University, hiện là Chủ tịch Ủy ban Thanh niên của Liên minh Người mù Thế giới (WBU), nhiệm kỳ 2026-2029) hướng dẫn.

* Phần thi e-Combination (sản phẩm số kết hợp) có thử thách gì đặc biệt?

- Đề thi e-Combination gồm 4 phần. 3 phần đầu thực hiện trên Excel: Sử dụng AI và Google tìm kiếm thông tin để lập kế hoạch một bữa tiệc; vận dụng các hàm để tính toán, hoàn thành bảng số liệu; xây dựng bảng và biểu đồ trực quan từ dữ liệu. Phần cuối yêu cầu thiết kế bài thuyết trình dựa trên kết quả Excel, bảo đảm tính logic và sức thuyết phục.

Đầu giờ thi, tôi gặp sự cố kỹ thuật. Máy tính trước đó được các thí sinh Thái Lan sử dụng nên có nhiều thiết lập cần điều chỉnh lại, nhất là trình đọc màn hình NVDA. Vì không nhìn được màn hình, tôi cũng không biết Ban Tổ chức đã hiển thị mật khẩu đề thi.

Sau khi nhờ hỗ trợ, tôi được cộng thêm 5 phút để ổn định thiết bị và bắt đầu làm bài, tập trung hoàn thành từng yêu cầu sau khi đã mất một số thời gian.

Kết thúc bài thi, tôi tự đánh giá và nghĩ mình có thể đạt giải ba. Nên khi tên mình được xướng lên ở hạng mục Best Award (tương đương huy chương vàng), tôi thực sự bất ngờ và vỡ òa hạnh phúc.

Cánh cửa công nghệ

* Điều gì đã giúp bạn vượt qua những năm tháng khó khăn để tự tin học tập và hòa nhập?

- Tôi mắc bệnh u nguyên bào võng mạc từ khi còn rất nhỏ, thị lực suy giảm từ khoảng 5 tháng tuổi. Sau nhiều lần phẫu thuật, hóa trị và xạ trị, đến năm 2008 và 2009, tôi lần lượt phải phẫu thuật bỏ 2 mắt. Đó là hành trình điều trị kéo dài, đầy khó khăn không chỉ với tôi mà còn với cả gia đình.

Trong những năm tháng ấy, mẹ luôn là người ở bên chăm sóc và tiếp thêm niềm tin cho tôi. Ông bà ngoại cũng góp phần nuôi dưỡng niềm tin trong tôi qua những câu chuyện giản dị về cuộc sống.

Sau 9 năm điều trị, năm 2017, tôi lần đầu được đến trường tại Trung tâm Bảo trợ khiếm thị Nhật Hồng (TP. Hồ Chí Minh). Đến năm 2019, tôi tiếp tục nhận được học bổng toàn phần tại Trường Tiểu học, THCS, THPT Việt Anh 2 (từ lớp 3-12), tạo điều kiện để theo đuổi việc học và từng bước hòa nhập với môi trường học tập rộng mở hơn.

Tôi luôn biết ơn các sơ tại Trung tâm Bảo trợ khiếm thị Nhật Hồng. Các sơ không mong tôi phải đạt thành tích xuất sắc, chỉ cần tôi biết tự lập, sống vui, khỏe mạnh và trở thành người có ích.

4.jpg
Trần Trung Đức tham gia hướng dẫn cho học sinh khiếm thị tại lớp tin học do Hội Người mù tỉnh tổ chức. Ảnh: ĐVCC

* Cơ duyên nào đưa bạn đến với công nghệ thông tin?

- Năm 2017, khi sơ Lê Thị Kim Phụng - Giám đốc Trung tâm Bảo trợ khiếm thị Nhật Hồng khi ấy, bảo tôi lên phòng vi tính học, tôi thực sự bất ngờ. Tôi không nghĩ người khiếm thị có thể sử dụng máy tính.

Tại phòng vi tính, cô Lê Thị Thêu - giáo viên của Trung tâm đã hướng dẫn tôi từng phím bấm. Lần đầu đặt tay lên bàn phím, tôi có cảm giác như cả một bầu trời ước mơ đang mở ra.

Tôi nhận ra mình cũng có thể tiếp cận công nghệ, chủ động tìm kiếm thông tin và học tập bằng máy tính. Từ đó, ước mơ trở thành người làm việc trong lĩnh vực công nghệ thông tin bắt đầu nhen nhóm.

Tháng 11-2025, tôi được Hội Người mù tỉnh và Quỹ Hỗ trợ Nuôi em thành tài thuộc nhóm thiện nguyện Kết nối yêu thương tặng một chiếc máy tính xách tay. Món quà giúp tôi có thêm điều kiện học tiếng Anh, lập trình, nghiên cứu công nghệ hỗ trợ và khám phá trí tuệ nhân tạo.

* Những thành tích tin học đã đánh dấu hành trình trưởng thành của bạn ra sao?

- Trước GITC 2026, tôi đại diện tỉnh tham gia Hội thi Tin học toàn quốc dành cho người mù lần thứ III - năm 2025 và đạt giải nhì. Mỗi cuộc thi giúp tôi tích lũy kinh nghiệm, nhận ra những hạn chế để tiếp tục hoàn thiện bản thân.

Đi về phía trước

* Sau GITC 2026, bạn đang hướng đến những mục tiêu nào trong học tập và nghề nghiệp?

- Sau dấu ấn tại GITC 2026, tôi muốn tiếp tục trau dồi kiến thức, kỹ năng để theo đuổi lĩnh vực công nghệ thông tin. Hiện tôi nhận được 2 học bổng toàn phần: học bổng của C4VN (Code For Vietnam Foundation), do Trường Công nghệ MindX tài trợ và bảo trợ, giúp tôi theo học khóa Data Engineer (Kỹ sư dữ liệu); học bổng của Trung tâm Anh ngữ Weset để nâng cao tiếng Anh, hướng đến mục tiêu IELTS. Ngoài giờ học, tôi còn làm cộng tác viên bán laptop và thiết bị điện tử, vừa tích lũy kinh nghiệm vừa có thêm thu nhập.

Trong tương lai, tôi mong muốn trở thành kỹ sư dữ liệu hoặc kỹ sư phần mềm, có cơ hội làm việc trực tuyến cho các công ty trong và ngoài nước. Tôi cũng hy vọng tiếp tục được lựa chọn vào đội tuyển Việt Nam tham dự GITC 2027 tại Thái Lan.

3.jpg
Trần Trung Đức và giải Best Award ở hạng mục e-Combination. Ảnh: NVCC

* Từng nhận được nhiều sự hỗ trợ để tiếp cận tri thức và công nghệ, bạn mong muốn có thể làm gì để trao lại cơ hội ấy cho cộng đồng người khiếm thị?

- Từ những gì đã nhận được, tôi mong muốn chia sẻ cơ hội tiếp cận công nghệ với cộng đồng người khiếm thị. Nhiều bạn nhắn tin nhờ tôi cài đặt máy tính, hướng dẫn sử dụng phần mềm và trình đọc màn hình.

Mỗi lần giúp một bạn biết cách gửi tin nhắn, tìm kiếm tài liệu hay học thêm kỹ năng mới, tôi đều rất vui. Tôi hiểu tri thức chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chia sẻ.

Tháng 6-2026, tôi tham gia lớp tin học dành cho người mù do Hội Người mù tỉnh Gia Lai tổ chức với vai trò vừa là học viên, vừa là trợ giảng. Qua trải nghiệm này, tôi nhận thấy nhu cầu tiếp cận công nghệ của cộng đồng khiếm thị còn rất lớn.

Tôi không chỉ muốn sử dụng mà còn mong trở thành người tạo ra công nghệ, phát triển phần mềm và tài liệu số hỗ trợ người khiếm thị học tập, làm việc, hòa nhập tốt hơn.

Tôi mong những em nhỏ có hoàn cảnh như mình ngày trước sớm có cơ hội tiếp cận tri thức, để người khiếm thị không chỉ thụ hưởng thành quả chuyển đổi số mà còn trực tiếp tạo ra những giá trị mới cho xã hội.

* Cảm ơn Đức! Chúc hành trình phía trước của bạn tiếp tục được thắp sáng bằng tri thức, ước mơ và những giá trị tốt đẹp!

Vòng chung kết Cuộc thi Thách thức công nghệ thông tin toàn cầu dành cho thanh thiếu niên khuyết tật 2026 (Global IT Challenge for Youth with Disabilities - GITC 2026) diễn ra từ ngày 27 đến 29-10 tại TP. Đà Nẵng.

Đối tượng dự thi là những thanh thiếu niên khuyết tật từ 14-23 tuổi đang học THCS, THPT hoặc các khóa học nghề (sinh viên cao đẳng/đại học không thuộc đối tượng dự thi) đến từ Việt Nam, Hàn Quốc, Malaysia, Mông Cổ, Bangladesh, Ba Lan, Campuchia, Thái Lan, Philippines...

Có thể bạn quan tâm

Người trẻ Gia Lai khởi nghiệp: Nắm bắt nhu cầu, tạo giá trị mới

Người trẻ Gia Lai khởi nghiệp: Nắm bắt nhu cầu, tạo giá trị mới

(GLO)- Nhiều ý tưởng khởi nghiệp của người trẻ ở Gia Lai bắt đầu từ những nhu cầu thiết thực trong cuộc sống. Nhạy bén nhận ra cơ hội, họ mạnh dạn thử sức, biến trăn trở ban đầu thành sản phẩm. Để hiện thực hóa ý tưởng và phát triển ý tưởng, mỗi người đều phải vượt qua những thử thách riêng.

Phát động Chiến dịch “Không một mình” tại Gia Lai

Phát động Chiến dịch “Không một mình” tại Gia Lai

(GLO)- Chiều 7-11, tại Trường THCS và THPT Phạm Hồng Thái (xã Ia Khươl, tỉnh Gia Lai), Cục An ninh mạng (Bộ Công an) phối hợp với Công an tỉnh Gia Lai và Câu lạc bộ Niềm tin số tổ chức lễ phát động Chiến dịch “Không một mình” với chủ đề “Kết nối không tổn thương”.

Gửi yêu thương đến những 'chiến binh K'

Gửi yêu thương đến những 'chiến binh K'

Có những người dù đang bệnh vẫn tham gia đường chạy để truyền động lực cho người đồng cảnh ngộ. Lại có nhiều bạn trẻ dành thời gian chăm sóc mái tóc của mình để gửi yêu thương đến những "chiến binh K".

Gia Lai có 2 đại diện đạt giải thưởng “Cán bộ, công chức, viên chức trẻ giỏi” toàn quốc năm 2026

Gia Lai có 2 đại diện đạt giải thưởng “Cán bộ, công chức, viên chức trẻ giỏi” toàn quốc năm 2026

(GLO)- Trung ương Đoàn vừa công bố danh sách 45 cá nhân được trao Giải thưởng “Cán bộ, công chức, viên chức trẻ giỏi” toàn quốc năm 2026. Gia Lai có 2 đại diện là bác sĩ Lê Ngọc Thường (Bệnh viện Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng Quy Nhơn) và anh Nguyễn Mạnh Trí (chuyên viên Sở Xây dựng).

null