Tốt nghiệp ngành Kỹ thuật phần mềm tại Học viện Kỹ thuật Quân sự năm 2014, anh Trần Văn Nghĩa trở về quê nhà Bình Phước và công tác tại UBND xã Đắk Nhau. Sau 2 năm làm việc, gia đình xảy ra biến cố nên anh phải bỏ công việc nhà nước. Năm 2016, anh lập gia đình và khăn gói lên Gia Lai làm bốc vác, vận chuyển nông sản…tại các vườn khoai lang.
Vừa làm vừa học hỏi kỹ thuật canh tác, anh bắt đầu tích lũy vốn mua máy cày, mua xe tải Hino 8 tấn để nhận vận chuyển khoai lang thuê sang tỉnh Lâm Đồng. Năm 2021, anh bắt tay vào trồng khoai lang theo hướng bài bản, từ khâu chọn giống đến quy trình chăm sóc.
Anh Nghĩa cho biết: Cây trồng ở mỗi giai đoạn sinh trưởng cần lượng nước, phân bón khác nhau và phải chia theo chu kỳ, tính toán kỹ lưỡng. Hiểu được cây cần gì, khi nào thì mới chủ động được mùa vụ, không còn phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết.
Nhờ nắm vững kỹ thuật, mỗi năm anh canh tác khoảng 40-50 ha khoai lang mật. Riêng vụ mùa hiện tại, anh canh tác 20 ha và đã đặt cọc tiền thuê thêm 30 ha đất cho vụ cuối năm. Với chi phí đầu tư 200-250 triệu đồng/ha, lợi nhuận ước đạt 100-150 triệu đồng/ha, tổng thu nhập hàng năm của anh Nghĩa hơn 3 tỷ đồng.
Không dừng lại ở việc trồng và bán sản phẩm thô, anh đang xây dựng kế hoạch làm sản phẩm khoai lang sấy giòn, sấy dẻo hoặc hợp tác với các cơ sở chế biến để nâng giá trị sản phẩm lên tầm đặc sản vùng miền.
“Làm nông bây giờ không thể dừng lại ở khâu thu hoạch rồi bán củ tươi mà còn nghĩ đến thương hiệu. Tôi muốn khi nhắc đến Gia Lai, người ta nhớ ngay đến khoai lang mật ngọt, sạch và đậm chất cao nguyên”, anh Nghĩa kỳ vọng.
Sau khoai lang, giữa năm 2024 anh Nghĩa tiếp tục trồng 6,6 ha cà phê Thiện trường theo mô hình Brazil: luống cao, hàng thẳng, khoảng cách 3-3,2m, mật độ trồng dày gấp đôi thông thường 12.000 cây/ha kết hợp hệ thống tưới tự động. Với chi phí khoảng 50 triệu đồng/ha, mô hình giúp tiết giảm 30% chi phí sản xuất, hạn chế sâu bệnh, nâng cao năng suất, thuận tiện cơ giới hóa từ khâu làm cỏ đến thu hoạch.
“Mô hình này không chỉ nâng cao năng suất mà còn hướng đến sản xuất bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu và tình trạng thiếu lao động nông thôn. Hiện nhiều nông dân địa phương đã đến tham quan và học hỏi mô hình”-anh Nghĩa bộc bạch.
Giữa tháng 5-2025, anh đầu tư drone (thiết bị bay nông nghiệp) DJI T50 trị giá 340 triệu đồng. Hơn 1 tháng sau, anh mua thêm máy thứ hai. Không chỉ phục vụ cho gia đình, anh còn cung cấp dịch vụ phun thuốc, bón phân thuê tại các địa phương như Đức Cơ, Ia Phìn...
“Mỗi ngày, máy có thể phun 15-20 ha, chỉ cần 2 người vận hành. Làm thủ công thì cần ít nhất 20-30 lao động. Với giá dịch vụ dao động 6-9 triệu đồng/10 ha, người dân tiết kiệm được hơn 50% chi phí. Chưa kể máy bay hoạt động chính xác, đồng đều hơn”- anh Nghĩa phân tích.
Vừa trải nghiệm dịch vụ bón phân bằng thiết bị drone cho 1 ha khoai lang của gia đình, anh Trần Văn Thiêm (thôn 2, xã Ia Mual) cho hay: “Trước đây, bón phân thủ công cho 1 ha mất nửa ngày, chi phí khoảng 2 triệu đồng. Nay dùng drone chỉ sau 30 phút là xong mà chi phí chỉ 1 triệu đồng, đặc biệt là không phải tìm kiếm nhân công”.
Không chỉ tăng hiệu quả sản xuất, mô hình của anh Nghĩa còn tạo việc làm cho 4 lao động kỹ thuật, mỗi người thu nhập ổn định 500.000 đồng/ngày. Anh Trần Hoàng Hiếu (thôn Hưng Tiến, xã Ia Phìn) cho biết: “Trước đây tôi làm nông, thu nhập khoảng 6 triệu đồng/tháng. Nay học lái drone chỉ mất 3 ngày là thành thạo, mỗi tháng tôi thu nhập hơn 15 triệu đồng”.
Nhờ sự nỗ lực không ngừng nghỉ và tinh thần cầu tiến, đến nay anh Nghĩa đã sở hữu gần 7 ha đất canh tác nằm ngay trung tâm xã Ia Phí. Tận dụng quỹ đất sẵn có và kinh nghiệm tích lũy, sắp tới anh trồng thêm vài hecta gừng cấy mô, mức đầu tư khoảng 130 triệu đồng/ha. “Gừng là cây có đầu ra ổn định, kỹ thuật chăm sóc không quá khó nếu chủ động phòng bệnh từ đầu. Mình đang thử nghiệm để phát triển theo hướng bài bản, lâu dài”-anh Nghĩa chia sẻ.
Không chỉ là “nông dân công nghệ”, anh Trần Văn Nghĩa còn khiến nhiều người cảm phục khi trở thành người hùng giữa dòng lũ. Trưa 3-7, tại cánh đồng gần cầu Bến Mộng (xã Ia Tul), anh đã dũng cảm điều khiển chiếc drone DJI T50 vượt qua dòng nước chảy xiết để cứu 2 cháu nhỏ bị mắc kẹt. “Lúc ấy, tôi chỉ nghĩ nếu không cứu ngay, dòng lũ sẽ cuốn các cháu đi. Nhờ chiếc drone mà tôi đã kéo được các cháu vào bờ an toàn”-anh Nghĩa kể lại.
Ghi nhận hành động dũng cảm và kịp thời, ngày 5-7, ông Dương Mah Tiệp-Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai đã thay mặt Chủ tịch UBND tỉnh trao tặng bằng khen cho anh Trần Văn Nghĩa vì có thành tích đặc biệt xuất sắc trong công tác cứu nạn, cứu hộ.
