Thi tốt nghiệp THPT: Đừng để thí sinh chọn môn vì 'dễ thi, dễ đỗ'

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Mục tiêu cấp THPT nêu trong chương trình Giáo dục phổ thông 2018 là theo định hướng nghề nghiệp, nhưng nhiều học sinh lại chọn môn học, môn thi tốt nghiệp THPT với tiêu chí 'dễ thi và dễ đỗ'.

NHIỀU LÝ DO HỌC SINH CHỌN MÔN THI KHOA HỌC XÃ HỘI TĂNG

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo xác định mục tiêu đối với giáo dục phổ thông là: "Bảo đảm cho học sinh (HS) có trình độ THCS có tri thức phổ thông nền tảng, đáp ứng yêu cầu phân luồng mạnh sau THCS; THPT phải tiếp cận nghề nghiệp và chuẩn bị cho giai đoạn học sau phổ thông có chất lượng".

Cấp THPT là cấp định hướng nghề nghiệp, HS được chọn môn học và thi phù hợp với định hướng nghề nghiệp của mình. Tuy nhiên, do nhiều lý do khác nhau, HS chọn môn học và thi không đúng với định hướng nghề nghiệp của mình, tạo ra xu hướng có thể ngược với nhu cầu của nguồn nhân lực. Trong 8 năm qua (2017 - 2024), HS chọn tổ hợp khoa học xã hội ngày càng tăng. Năm 2024, tỷ lệ HS chọn tổ hợp khoa học xã hội cao nhất với 63%, chỉ 37% chọn khoa học tự nhiên. Trong khi đó, nhu cầu nhân lực về khoa học, công nghệ, kỹ thuật ngày càng tăng.

Thí sinh làm thủ tục dự thi tổ hợp môn khoa học xã hội trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024. Những năm gần đây số thí sinh chọn tổ hợp này ngày càng tăng. ẢNH: NHẬT THỊNH
Thí sinh làm thủ tục dự thi tổ hợp môn khoa học xã hội trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024. Những năm gần đây số thí sinh chọn tổ hợp này ngày càng tăng. ẢNH: NHẬT THỊNH

Trước hết, đó là vì các môn thuộc khoa học xã hội dễ học, dễ thi đạt điểm cao. Tổng trung bình điểm thi hằng năm của 3 môn sử, địa, giáo dục công dân luôn cao hơn tổng trung bình điểm thi của 3 môn lý, hóa, sinh.

Kế đến, theo một số hiệu trưởng THPT ở các huyện miền núi, do chất lượng đầu vào thấp nên nhà trường phải hướng HS chọn khoa học xã hội để học và ôn thi ngay từ lớp 10. Chỉ một số rất ít HS giỏi tự nhiên mới chọn tổ hợp khoa học tự nhiên.

Bình quân tỷ lệ tốt nghiệp THPT của cả nước cao (xấp xỉ 99%) tạo ra áp lực cho các trường vùng khó khăn. Có trường đạt tỷ lệ này 80 - 90%, nhưng vẫn được đánh giá thấp so với mặt bằng, nên buộc nhà trường phải tổ chức dạy và học hướng mục tiêu tăng tỷ lệ tốt nghiệp.

Theo chương trình Giáo dục phổ thông 2018, ở cấp THPT, các môn học bắt buộc nghiêng lại về xã hội và nhân văn. Cụ thể, có 8 môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc, gồm: toán, ngữ văn, ngoại ngữ, lịch sử, giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng và an ninh, hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và giáo dục địa phương. Trong đó, chỉ có toán thuộc tự nhiên, còn các môn và hoạt động giáo dục thuộc về xã hội và nhân văn.

Với thiết kế chương trình giáo dục nghiêng về xã hội và nhân văn, HS chọn các môn khoa học xã hội để học và thi là dễ hiểu. Thực tế 3 năm qua, theo Hiệp hội Các trường ĐH và CĐ, hiện nay có một số tỉnh, số HS chọn nhóm môn lý, hóa, sinh chỉ chiếm 11 - 15%.

Tuy nhiên, một số địa phương có kinh tế - xã hội phát triển, nhu cầu nhân lực khoa học, kỹ thuật, công nghệ, kinh tế tăng… có thể tác động đến việc số HS chọn các môn khoa học tự nhiên để học và thi cao. TP.HCM là một minh chứng. Năm 2024, tỷ lệ HS TP.HCM chọn tổ hợp khoa học tự nhiên là gần 61%, cao nhất cả nước.

CÂN ĐỐI MÔN THI PHÙ HỢP NHU CẦU NHÂN LỰC

Thực tế nhu cầu lao động của xã hội rất đa dạng, định hướng phát triển kinh tế - xã hội nước ta trong kỷ nguyên vươn mình đòi hỏi ngày càng nhiều nhân lực các ngành khoa học, kỹ thuật, công nghệ, kinh tế, dịch vụ, bên cạnh các ngành xã hội và nhân văn.

Tuy nhiên, cấu trúc phân hóa HS theo 2 nhóm khoa học tự nhiên - kỹ thuật và khoa học xã hội - nhân văn là quá rộng, cần phải phân chia nhiều nhóm hơn. Ví dụ, nhóm các môn toán - lý - hóa - sinh - tin học - công nghệ nên chia thành nhiều nhóm nhỏ như: toán - lý - hóa, lý - hóa - sinh, toán - tin học - lý, toán - lý - công nghệ…

Học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 với nhiều đổi mới. Ảnh: Đào Ngọc Thạch
Học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 với nhiều đổi mới. Ảnh: Đào Ngọc Thạch

Để khắc phục những hạn chế nói trên, cần tái cấu trúc chương trình giáo dục phổ thông cho phù hợp hơn với mục tiêu hướng nghiệp.

Ở cấp THPT nên phân chia HS theo 3 luồng chính: luồng thứ nhất phổ thông sẽ học và thi tốt nghiệp THPT; luồng thứ hai theo hướng nghề nghiệp cụ thể, như y tế, kỹ thuật, nghệ thuật, quản trị kinh doanh, khoa học xã hội, ngoại ngữ, trồng trọt… được thực hiện tại các trường trung học nghề hoặc kỹ thuật (HS học các trường trung học nghề và trung học kỹ thuật vừa học văn hóa THPT vừa học nghề, tốt nghiệp sẽ cấp bằng "trung học nghề" tương đương THPT, có thể học lên CĐ và ĐH); luồng thứ ba theo hướng lao động trực tiếp, nhưng cần được đào tạo sơ cấp nghề. Mô hình trung học nghề/trung học kỹ thuật đã được áp dụng thành công tại nhiều quốc gia và có sự tham gia trực tiếp của các doanh nghiệp, giúp HS vừa học lý thuyết, vừa tích lũy kinh nghiệm thực tế.

Cần đào tạo đội ngũ GV tư vấn hướng nghiệp chuyên nghiệp. Các trường ĐH sư phạm ngoài đào tạo đội ngũ GV hướng nghiệp chuyên nghiệp còn cần giảng dạy môn trải nghiệm hướng nghiệp cho tất cả sinh viên sư phạm, kể cả sư phạm tiểu học. Đội ngũ GV tư vấn hướng nghiệp có thể từ trường công lập, tư thục hay các tổ chức xã hội nghề nghiệp khác và có sự tham gia của doanh nghiệp. Sớm cho HS THCS trải nghiệm hướng nghiệp tại doanh nghiệp và ở các trường ĐH, CĐ, giúp các em có điều kiện tiếp cận nghề nghiệp để học và làm việc sớm.

Việc chuyển giao giáo dục nghề nghiệp về Bộ GD-ĐT là một thuận lợi, cơ hội để sắp xếp, phân luồng HS các cấp học một cách khoa học, hợp lý và phù hợp với nhu cầu nguồn nhân lực.

Theo Hồ Sỹ Anh (TNO)

Có thể bạn quan tâm

Nhơn Hải rộn ràng ngày hội

Nhơn Hải rộn ràng ngày hội

(GLO)- Sau phần lễ trang nghiêm của Lễ cầu ngư Vạn Đầm - một nghi lễ văn hóa đặc sắc của ngư dân vùng biển, không khí tại Nhơn Hải (nay là phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai) trở nên rộn ràng và sôi động hơn với ngày hội thể thao, trò chơi dân gian truyền thống.

Khởi sắc du lịch cộng đồng

Khởi sắc du lịch cộng đồng

(GLO)- Từ vùng biển xanh đến đại ngàn, du lịch cộng đồng đang từng bước phát triển, góp phần cải thiện đời sống người dân, tham gia gìn giữ bản sắc văn hóa.

Bản hòa ca của ẩm thực từ đại ngàn đến biển xanh

Bản hòa ca của ẩm thực từ đại ngàn đến biển xanh

(GLO)- Giữa không gian rộn ràng của Tuần lễ khai mạc Năm Du lịch quốc gia 2026, phố biển Quy Nhơn trở nên sôi động hơn bao giờ hết. Trong đó, Ngày hội Ẩm thực Gia Lai 2026 không chỉ là nơi hội tụ hương vị, mà còn là hành trình kết nối văn hóa - nơi đại ngàn hòa cùng biển xanh qua từng món ăn.

Chạm vào di sản thiên nhiên thế giới Kon Hà Nừng

Chạm vào di sản thiên nhiên thế giới Kon Hà Nừng

(GLO)- Sau gần 10 giờ băng rừng, vượt dốc và lần theo những lối mòn ẩm ướt dưới tán cây rậm rạp, chúng tôi chạm tới đỉnh Kon Ka Kinh ở độ cao 1.748 m so với mực nước biển. Gió thổi lồng lộng, mây trôi ngay trước mặt, phía dưới là một màu rừng xanh thẳm kéo dài bất tận.

Làng Bẹk mở hội mừng chiến thắng

Làng Bẹk mở hội mừng chiến thắng

(GLO)- Chiều 30-3, trong tiếng cồng chiêng vang vọng, người dân làng Bẹk (xã Ia Grai, tỉnh Gia Lai) cùng đổ về sân nhà rông để được hòa vào không khí lễ mừng chiến thắng do Bảo tàng Pleiku và UBND xã phối hợp phục dựng theo nguyên bản.

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

(GLO)- Cứ đến ngày 10 tháng 2 hàng năm, người dân phường An Phú (tỉnh Gia Lai) lại tổ chức Lễ cúng Đình làng An Mỹ. Đây là nét đẹp trong đời sống tín ngưỡng của người dân, thể hiện lòng biết ơn các bậc tiền hiền, hậu hiền khai hoang lập đất và cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Du lịch Gia Lai kỳ vọng bứt phá mạnh mẽ

Du lịch Gia Lai kỳ vọng bứt phá mạnh mẽ

(GLO)- Việc đăng cai tổ chức Năm Du lịch Quốc gia - Gia Lai 2026 được xem là “cơ hội vàng” để Gia Lai khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch Việt Nam, đồng thời tạo cú hích cho liên kết vùng giữa Tây Nguyên và Duyên hải miền Trung.

60s Gia Lai: Dàn "nghệ sĩ nhí" khuấy động Phố đêm chợ nhỏ

60s Gia Lai: Dàn "nghệ sĩ nhí" khuấy động Phố đêm chợ nhỏ

(GLO)- Hơn 20 tiết mục từ piano, violin đến nhảy hiện đại đã khuấy động không gian Phố đêm Chợ Nhỏ (Phường Pleiku) trong chương trình “Âm nhạc đường phố” tối 29-3. Tâm điểm là những “nghệ sĩ nhí” tự tin, năng động,mang đến một đêm diễn đầy năng lượng và cảm xúc.

Dược liệu - điểm chạm giữa khoa học và du lịch Gia Lai 2026

Dược liệu - điểm chạm giữa khoa học và du lịch Gia Lai 2026

(GLO)- Trong khuôn khổ Năm Du lịch Quốc gia - Gia Lai 2026, Hội thảo quốc tế về cây dược liệu khép lại, mở ra góc nhìn mới: từ nghiên cứu khoa học đến phát triển kinh tế, du lịch. Dược liệu đang dần trở thành “cầu nối” đưa Gia Lai hội nhập và bứt phá.

60s Gia Lai: "Cháy" cùng Mega Concert

60s Gia Lai: "Cháy" cùng Mega Concert

(GLO)- "Bùng cháy" là cảm xúc của hàng ngàn khán giả tại Mega Concert diễn ra tại phố biển Quy Nhơn (tỉnh Gia Lai) vào tối 28-3. dư âm của một đại tiệc âm nhạc sôi động, rực rỡ sắc màu vẫn còn đọng lại, lan tỏa trong từng ánh mắt, nụ cười và trái tim của mọi người.

Đặc sắc Lễ hội cầu ngư vạn đầm Nhơn Hải

Đặc sắc Lễ hội cầu ngư vạn đầm Nhơn Hải

(GLO)- Chiều 29-3, tại khu phố Hải Bắc, phường Quy Nhơn Đông (tỉnh Gia Lai) đã diễn ra Lễ hội cầu ngư vạn đầm Nhơn Hải. Đây là một trong những sự kiện văn hóa truyền thống đặc sắc của ngư dân miền biển được tổ chức thường niên từ ngày 11 đến 13-2 âm lịch.

Gia Lai nhộn nhịp tháng 3

Gia Lai nhộn nhịp tháng ba

(GLO)- Tháng 3-2026, không khí du lịch tại Gia Lai sôi động hẳn lên với chuỗi hoạt động hưởng ứng Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026. Từ lễ hội dân gian, nghệ thuật biểu diễn đến trải nghiệm cộng đồng, tất cả tạo nên bức tranh du lịch đa sắc màu, thu hút du khách gần xa.

Thêm lực hút cho du lịch Gia Lai

Thêm lực hút cho du lịch Gia Lai

(GLO)- Từ những đêm võ đài cuồng nhiệt đến những bước chân chạy trên đồi núi, bãi biển, Gia Lai hứa hẹn tiếp tục tạo nên sức lôi cuốn nhiều đối tượng du khách trong Năm Du lịch quốc gia 2026.

60s Gia Lai: Món ngon Tây Gia Lai tại Lễ hội Tinh hoa ẩm thực

60s Gia Lai: Món ngon Tây Gia Lai tại Lễ hội Tinh hoa ẩm thực

(GLO)- Từ Tây Gia Lai, những gian hàng ẩm thực mang theo hương vị đại ngàn đã “đổ bộ” phố biển, tạo nên một mảng màu đối lập đầy cuốn hút trong không gian Lễ hội Tinh hoa ẩm thực. Sự xuất hiện của những đặc sản này đã góp phần làm nổi bật sự giao thoa độc đáo giữa “đất bazan và biển”.