Thi tốt nghiệp THPT: Đừng để thí sinh chọn môn vì 'dễ thi, dễ đỗ'

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Mục tiêu cấp THPT nêu trong chương trình Giáo dục phổ thông 2018 là theo định hướng nghề nghiệp, nhưng nhiều học sinh lại chọn môn học, môn thi tốt nghiệp THPT với tiêu chí 'dễ thi và dễ đỗ'.

NHIỀU LÝ DO HỌC SINH CHỌN MÔN THI KHOA HỌC XÃ HỘI TĂNG

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo xác định mục tiêu đối với giáo dục phổ thông là: "Bảo đảm cho học sinh (HS) có trình độ THCS có tri thức phổ thông nền tảng, đáp ứng yêu cầu phân luồng mạnh sau THCS; THPT phải tiếp cận nghề nghiệp và chuẩn bị cho giai đoạn học sau phổ thông có chất lượng".

Cấp THPT là cấp định hướng nghề nghiệp, HS được chọn môn học và thi phù hợp với định hướng nghề nghiệp của mình. Tuy nhiên, do nhiều lý do khác nhau, HS chọn môn học và thi không đúng với định hướng nghề nghiệp của mình, tạo ra xu hướng có thể ngược với nhu cầu của nguồn nhân lực. Trong 8 năm qua (2017 - 2024), HS chọn tổ hợp khoa học xã hội ngày càng tăng. Năm 2024, tỷ lệ HS chọn tổ hợp khoa học xã hội cao nhất với 63%, chỉ 37% chọn khoa học tự nhiên. Trong khi đó, nhu cầu nhân lực về khoa học, công nghệ, kỹ thuật ngày càng tăng.

Thí sinh làm thủ tục dự thi tổ hợp môn khoa học xã hội trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024. Những năm gần đây số thí sinh chọn tổ hợp này ngày càng tăng. ẢNH: NHẬT THỊNH
Thí sinh làm thủ tục dự thi tổ hợp môn khoa học xã hội trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024. Những năm gần đây số thí sinh chọn tổ hợp này ngày càng tăng. ẢNH: NHẬT THỊNH

Trước hết, đó là vì các môn thuộc khoa học xã hội dễ học, dễ thi đạt điểm cao. Tổng trung bình điểm thi hằng năm của 3 môn sử, địa, giáo dục công dân luôn cao hơn tổng trung bình điểm thi của 3 môn lý, hóa, sinh.

Kế đến, theo một số hiệu trưởng THPT ở các huyện miền núi, do chất lượng đầu vào thấp nên nhà trường phải hướng HS chọn khoa học xã hội để học và ôn thi ngay từ lớp 10. Chỉ một số rất ít HS giỏi tự nhiên mới chọn tổ hợp khoa học tự nhiên.

Bình quân tỷ lệ tốt nghiệp THPT của cả nước cao (xấp xỉ 99%) tạo ra áp lực cho các trường vùng khó khăn. Có trường đạt tỷ lệ này 80 - 90%, nhưng vẫn được đánh giá thấp so với mặt bằng, nên buộc nhà trường phải tổ chức dạy và học hướng mục tiêu tăng tỷ lệ tốt nghiệp.

Theo chương trình Giáo dục phổ thông 2018, ở cấp THPT, các môn học bắt buộc nghiêng lại về xã hội và nhân văn. Cụ thể, có 8 môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc, gồm: toán, ngữ văn, ngoại ngữ, lịch sử, giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng và an ninh, hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và giáo dục địa phương. Trong đó, chỉ có toán thuộc tự nhiên, còn các môn và hoạt động giáo dục thuộc về xã hội và nhân văn.

Với thiết kế chương trình giáo dục nghiêng về xã hội và nhân văn, HS chọn các môn khoa học xã hội để học và thi là dễ hiểu. Thực tế 3 năm qua, theo Hiệp hội Các trường ĐH và CĐ, hiện nay có một số tỉnh, số HS chọn nhóm môn lý, hóa, sinh chỉ chiếm 11 - 15%.

Tuy nhiên, một số địa phương có kinh tế - xã hội phát triển, nhu cầu nhân lực khoa học, kỹ thuật, công nghệ, kinh tế tăng… có thể tác động đến việc số HS chọn các môn khoa học tự nhiên để học và thi cao. TP.HCM là một minh chứng. Năm 2024, tỷ lệ HS TP.HCM chọn tổ hợp khoa học tự nhiên là gần 61%, cao nhất cả nước.

CÂN ĐỐI MÔN THI PHÙ HỢP NHU CẦU NHÂN LỰC

Thực tế nhu cầu lao động của xã hội rất đa dạng, định hướng phát triển kinh tế - xã hội nước ta trong kỷ nguyên vươn mình đòi hỏi ngày càng nhiều nhân lực các ngành khoa học, kỹ thuật, công nghệ, kinh tế, dịch vụ, bên cạnh các ngành xã hội và nhân văn.

Tuy nhiên, cấu trúc phân hóa HS theo 2 nhóm khoa học tự nhiên - kỹ thuật và khoa học xã hội - nhân văn là quá rộng, cần phải phân chia nhiều nhóm hơn. Ví dụ, nhóm các môn toán - lý - hóa - sinh - tin học - công nghệ nên chia thành nhiều nhóm nhỏ như: toán - lý - hóa, lý - hóa - sinh, toán - tin học - lý, toán - lý - công nghệ…

Học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 với nhiều đổi mới. Ảnh: Đào Ngọc Thạch
Học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 với nhiều đổi mới. Ảnh: Đào Ngọc Thạch

Để khắc phục những hạn chế nói trên, cần tái cấu trúc chương trình giáo dục phổ thông cho phù hợp hơn với mục tiêu hướng nghiệp.

Ở cấp THPT nên phân chia HS theo 3 luồng chính: luồng thứ nhất phổ thông sẽ học và thi tốt nghiệp THPT; luồng thứ hai theo hướng nghề nghiệp cụ thể, như y tế, kỹ thuật, nghệ thuật, quản trị kinh doanh, khoa học xã hội, ngoại ngữ, trồng trọt… được thực hiện tại các trường trung học nghề hoặc kỹ thuật (HS học các trường trung học nghề và trung học kỹ thuật vừa học văn hóa THPT vừa học nghề, tốt nghiệp sẽ cấp bằng "trung học nghề" tương đương THPT, có thể học lên CĐ và ĐH); luồng thứ ba theo hướng lao động trực tiếp, nhưng cần được đào tạo sơ cấp nghề. Mô hình trung học nghề/trung học kỹ thuật đã được áp dụng thành công tại nhiều quốc gia và có sự tham gia trực tiếp của các doanh nghiệp, giúp HS vừa học lý thuyết, vừa tích lũy kinh nghiệm thực tế.

Cần đào tạo đội ngũ GV tư vấn hướng nghiệp chuyên nghiệp. Các trường ĐH sư phạm ngoài đào tạo đội ngũ GV hướng nghiệp chuyên nghiệp còn cần giảng dạy môn trải nghiệm hướng nghiệp cho tất cả sinh viên sư phạm, kể cả sư phạm tiểu học. Đội ngũ GV tư vấn hướng nghiệp có thể từ trường công lập, tư thục hay các tổ chức xã hội nghề nghiệp khác và có sự tham gia của doanh nghiệp. Sớm cho HS THCS trải nghiệm hướng nghiệp tại doanh nghiệp và ở các trường ĐH, CĐ, giúp các em có điều kiện tiếp cận nghề nghiệp để học và làm việc sớm.

Việc chuyển giao giáo dục nghề nghiệp về Bộ GD-ĐT là một thuận lợi, cơ hội để sắp xếp, phân luồng HS các cấp học một cách khoa học, hợp lý và phù hợp với nhu cầu nguồn nhân lực.

Theo Hồ Sỹ Anh (TNO)

Có thể bạn quan tâm

Giữ bình yên, nâng sức hút điểm đến

Giữ bình yên, nâng sức hút điểm đến

(GLO)- Một điểm đến hấp dẫn không chỉ cần cảnh đẹp, sản phẩm du lịch đặc sắc mà còn phải an toàn, thân thiện để du khách yên tâm trải nghiệm. Lực lượng Công an tỉnh đang góp phần tạo dựng môi trường du lịch bình yên, nâng sức cạnh tranh và giá trị điểm đến Gia Lai.

Khám phá phố núi Pleiku bằng xe điện

Khám phá phố núi Pleiku bằng xe điện

(GLO)- Những chuyến xe điện 4 bánh đang mang đến một cách khám phá Pleiku chậm rãi và thú vị, khi du khách có thể thong dong ngắm phố phường, cảm nhận nhịp sống và vẻ đẹp phố núi qua từng cung đường. Đặc biệt, hành trình trong chiều mưa càng làm trải nghiệm trở nên thi vị.

Nhà số 09 Đào Duy Từ - Dấu ấn lịch sử giữa lòng Quy Nhơn

Nhà số 09 Đào Duy Từ - Dấu ấn lịch sử giữa lòng Quy Nhơn

(GLO)- Giữa phố biển sôi động, Nhà số 09 Đào Duy Từ mang vẻ trầm mặc, lưu giữ những ký ức về một thời đấu tranh kiên cường. Di tích lịch sử cấp quốc gia này là “địa chỉ đỏ” giúp du khách cảm nhận một chiều sâu khác của Quy Nhơn - chiều sâu của lịch sử, lòng yêu nước và khát vọng hòa bình.

Quy hoạch đồng bộ không gian Hồ Bến Tuyết, khu vực đầu đèo An Khê và Di tích Miếu Xà

Quy hoạch đồng bộ không gian Hồ Bến Tuyết, khu vực đầu đèo An Khê và Miếu Xà

(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa yêu cầu các đơn vị liên quan tiếp tục nghiên cứu, triển khai quy hoạch khu vực Hồ Bến Tuyết và cụm cảnh quan đầu đèo An Khê - núi Ông Bình - Di tích Miếu Xà đồng bộ với Quy hoạch phục hồi và phát huy giá trị Di tích quốc gia quần thể di tích Tây Sơn Thượng đạo.

Gia Lai gửi thư cảm ơn, kỳ vọng những kết nối du lịch sẽ mở ra hành trình mới

Gia Lai gửi thư cảm ơn, kỳ vọng những kết nối du lịch sẽ mở ra hành trình mới

(GLO)- Gửi lời cảm ơn đến các hiệp hội, doanh nghiệp và đối tác về du lịch sau sự kiện Ngày Lữ hành Việt Nam lần thứ II năm 2026, Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn kỳ vọng những kết nối vừa được tạo dựng sẽ trở thành tour mới, sản phẩm mới và đưa thêm nhiều dòng khách mới đến với Gia Lai.

Vé máy bay 2-9 hạ nhiệt: Chặng nào đang giảm?

Vé máy bay 2-9 hạ nhiệt: Chặng nào đang giảm?

(GLO)- Giá vé máy bay dịp Quốc khánh 2-9 năm nay có dấu hiệu hạ nhiệt so với cùng kỳ năm trước, nhờ nguồn cung tăng khoảng 10%. Tuy nhiên, mức giá và tỷ lệ đặt chỗ đang phân hóa khá rõ giữa các đường bay; một số chặng du lịch vẫn gần kín chỗ.

Khi người trẻ kể chuyện di sản bằng denim

E-magazine Khi người trẻ kể chuyện di sản bằng denim

(GLO)- Từ vải denim đã qua sử dụng, nhóm YCHI (Youth Cultural Heritage Initiative) vừa tạo nên những chiếc lót ly lấy cảm hứng từ bài chòi, vừa tạo thêm việc làm cho người khuyết tật. Từ Hà Nội, dự án đang mở rộng mạng lưới đến Gia Lai, kết nối những người trẻ để cùng kể câu chuyện di sản.

Bí quyết để xin visa đi nước ngoài tăng tỷ lệ thành công

Bí quyết để xin visa đi nước ngoài tăng tỷ lệ thành công

(GLO)- Xin visa là một trong những khâu quan trọng quyết định kế hoạch học tập, du lịch hay thăm thân ở nước ngoài. Theo khuyến cáo của cơ quan lãnh sự nhiều nước, việc được cấp visa còn dựa trên mức độ trung thực, tính nhất quán và khả năng chứng minh mục đích chuyến đi của người nộp hồ sơ.

Các đội tranh tài sôi động tại Liên hoan Lân Sư Rồng Quốc tế ở phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai

E-magazine Gia Lai: Sôi động những màn tranh tài Lân, Sư, Rồng

(GLO)- Từ ngày 7 đến 10-8, Liên hoan Lân, Sư, Rồng Quốc tế quy tụ 34 đoàn, câu lạc bộ trong nước và quốc tế về phường Quy Nhơn (tỉnh Gia Lai) tranh tài. Tiếng trống rộn ràng cùng những màn biểu diễn hấp dẫn đã tạo nên không khí sôi động trong suốt thời gian diễn ra Liên hoan.

Giữ hương vị biển Cù Lao Xanh

Giữ hương vị biển Cù Lao Xanh

(GLO)- Cù Lao Xanh được biển cả ưu đãi nguồn hải sản tươi ngon từ những chuyến khai thác ven bờ trong ngày. Từ sản vật của biển, người dân địa phương chế biến thành nhiều món ăn mang hương vị riêng, góp thêm sức hấp dẫn để du khách khám phá và lưu giữ những trải nghiệm khó quên.

Đất Võ sẵn sàng đón bạn hữu bốn phương

Đất Võ sẵn sàng đón bạn hữu bốn phương

(GLO)- Liên hoan Quốc tế Võ cổ truyền Việt Nam lần thứ IX - Gia Lai 2026 chính thức diễn ra từ ngày 2 đến 5-8 tại phường Quy Nhơn và một số xã, phường trong tỉnh. Các đơn vị tổ chức, các cơ sở lưu trú, khu, điểm du lịch đều sẵn sàng mang đến cho bạn hữu bốn phương trải nghiệm đẹp.

Một sân chơi để giữ tuổi thơ con

Một sân chơi để giữ tuổi thơ con

(GLO)- Xuất phát từ mong muốn giữ con trai mình tránh xa màn hình điện thoại, anh Phạm Đồng Chí Thịnh đã duy trì một sân chơi miễn phí bên bãi biển Quy Nhơn. Suốt 3 mùa hè qua, món quà ban đầu dành cho con ấy đã trở thành “điểm hẹn” tuổi thơ của hàng trăm em nhỏ.