Thi tốt nghiệp THPT: Đừng để thí sinh chọn môn vì 'dễ thi, dễ đỗ'

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Mục tiêu cấp THPT nêu trong chương trình Giáo dục phổ thông 2018 là theo định hướng nghề nghiệp, nhưng nhiều học sinh lại chọn môn học, môn thi tốt nghiệp THPT với tiêu chí 'dễ thi và dễ đỗ'.

NHIỀU LÝ DO HỌC SINH CHỌN MÔN THI KHOA HỌC XÃ HỘI TĂNG

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo xác định mục tiêu đối với giáo dục phổ thông là: "Bảo đảm cho học sinh (HS) có trình độ THCS có tri thức phổ thông nền tảng, đáp ứng yêu cầu phân luồng mạnh sau THCS; THPT phải tiếp cận nghề nghiệp và chuẩn bị cho giai đoạn học sau phổ thông có chất lượng".

Cấp THPT là cấp định hướng nghề nghiệp, HS được chọn môn học và thi phù hợp với định hướng nghề nghiệp của mình. Tuy nhiên, do nhiều lý do khác nhau, HS chọn môn học và thi không đúng với định hướng nghề nghiệp của mình, tạo ra xu hướng có thể ngược với nhu cầu của nguồn nhân lực. Trong 8 năm qua (2017 - 2024), HS chọn tổ hợp khoa học xã hội ngày càng tăng. Năm 2024, tỷ lệ HS chọn tổ hợp khoa học xã hội cao nhất với 63%, chỉ 37% chọn khoa học tự nhiên. Trong khi đó, nhu cầu nhân lực về khoa học, công nghệ, kỹ thuật ngày càng tăng.

Thí sinh làm thủ tục dự thi tổ hợp môn khoa học xã hội trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024. Những năm gần đây số thí sinh chọn tổ hợp này ngày càng tăng. ẢNH: NHẬT THỊNH
Thí sinh làm thủ tục dự thi tổ hợp môn khoa học xã hội trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024. Những năm gần đây số thí sinh chọn tổ hợp này ngày càng tăng. ẢNH: NHẬT THỊNH

Trước hết, đó là vì các môn thuộc khoa học xã hội dễ học, dễ thi đạt điểm cao. Tổng trung bình điểm thi hằng năm của 3 môn sử, địa, giáo dục công dân luôn cao hơn tổng trung bình điểm thi của 3 môn lý, hóa, sinh.

Kế đến, theo một số hiệu trưởng THPT ở các huyện miền núi, do chất lượng đầu vào thấp nên nhà trường phải hướng HS chọn khoa học xã hội để học và ôn thi ngay từ lớp 10. Chỉ một số rất ít HS giỏi tự nhiên mới chọn tổ hợp khoa học tự nhiên.

Bình quân tỷ lệ tốt nghiệp THPT của cả nước cao (xấp xỉ 99%) tạo ra áp lực cho các trường vùng khó khăn. Có trường đạt tỷ lệ này 80 - 90%, nhưng vẫn được đánh giá thấp so với mặt bằng, nên buộc nhà trường phải tổ chức dạy và học hướng mục tiêu tăng tỷ lệ tốt nghiệp.

Theo chương trình Giáo dục phổ thông 2018, ở cấp THPT, các môn học bắt buộc nghiêng lại về xã hội và nhân văn. Cụ thể, có 8 môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc, gồm: toán, ngữ văn, ngoại ngữ, lịch sử, giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng và an ninh, hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và giáo dục địa phương. Trong đó, chỉ có toán thuộc tự nhiên, còn các môn và hoạt động giáo dục thuộc về xã hội và nhân văn.

Với thiết kế chương trình giáo dục nghiêng về xã hội và nhân văn, HS chọn các môn khoa học xã hội để học và thi là dễ hiểu. Thực tế 3 năm qua, theo Hiệp hội Các trường ĐH và CĐ, hiện nay có một số tỉnh, số HS chọn nhóm môn lý, hóa, sinh chỉ chiếm 11 - 15%.

Tuy nhiên, một số địa phương có kinh tế - xã hội phát triển, nhu cầu nhân lực khoa học, kỹ thuật, công nghệ, kinh tế tăng… có thể tác động đến việc số HS chọn các môn khoa học tự nhiên để học và thi cao. TP.HCM là một minh chứng. Năm 2024, tỷ lệ HS TP.HCM chọn tổ hợp khoa học tự nhiên là gần 61%, cao nhất cả nước.

CÂN ĐỐI MÔN THI PHÙ HỢP NHU CẦU NHÂN LỰC

Thực tế nhu cầu lao động của xã hội rất đa dạng, định hướng phát triển kinh tế - xã hội nước ta trong kỷ nguyên vươn mình đòi hỏi ngày càng nhiều nhân lực các ngành khoa học, kỹ thuật, công nghệ, kinh tế, dịch vụ, bên cạnh các ngành xã hội và nhân văn.

Tuy nhiên, cấu trúc phân hóa HS theo 2 nhóm khoa học tự nhiên - kỹ thuật và khoa học xã hội - nhân văn là quá rộng, cần phải phân chia nhiều nhóm hơn. Ví dụ, nhóm các môn toán - lý - hóa - sinh - tin học - công nghệ nên chia thành nhiều nhóm nhỏ như: toán - lý - hóa, lý - hóa - sinh, toán - tin học - lý, toán - lý - công nghệ…

Học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 với nhiều đổi mới. Ảnh: Đào Ngọc Thạch
Học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 với nhiều đổi mới. Ảnh: Đào Ngọc Thạch

Để khắc phục những hạn chế nói trên, cần tái cấu trúc chương trình giáo dục phổ thông cho phù hợp hơn với mục tiêu hướng nghiệp.

Ở cấp THPT nên phân chia HS theo 3 luồng chính: luồng thứ nhất phổ thông sẽ học và thi tốt nghiệp THPT; luồng thứ hai theo hướng nghề nghiệp cụ thể, như y tế, kỹ thuật, nghệ thuật, quản trị kinh doanh, khoa học xã hội, ngoại ngữ, trồng trọt… được thực hiện tại các trường trung học nghề hoặc kỹ thuật (HS học các trường trung học nghề và trung học kỹ thuật vừa học văn hóa THPT vừa học nghề, tốt nghiệp sẽ cấp bằng "trung học nghề" tương đương THPT, có thể học lên CĐ và ĐH); luồng thứ ba theo hướng lao động trực tiếp, nhưng cần được đào tạo sơ cấp nghề. Mô hình trung học nghề/trung học kỹ thuật đã được áp dụng thành công tại nhiều quốc gia và có sự tham gia trực tiếp của các doanh nghiệp, giúp HS vừa học lý thuyết, vừa tích lũy kinh nghiệm thực tế.

Cần đào tạo đội ngũ GV tư vấn hướng nghiệp chuyên nghiệp. Các trường ĐH sư phạm ngoài đào tạo đội ngũ GV hướng nghiệp chuyên nghiệp còn cần giảng dạy môn trải nghiệm hướng nghiệp cho tất cả sinh viên sư phạm, kể cả sư phạm tiểu học. Đội ngũ GV tư vấn hướng nghiệp có thể từ trường công lập, tư thục hay các tổ chức xã hội nghề nghiệp khác và có sự tham gia của doanh nghiệp. Sớm cho HS THCS trải nghiệm hướng nghiệp tại doanh nghiệp và ở các trường ĐH, CĐ, giúp các em có điều kiện tiếp cận nghề nghiệp để học và làm việc sớm.

Việc chuyển giao giáo dục nghề nghiệp về Bộ GD-ĐT là một thuận lợi, cơ hội để sắp xếp, phân luồng HS các cấp học một cách khoa học, hợp lý và phù hợp với nhu cầu nguồn nhân lực.

Theo Hồ Sỹ Anh (TNO)

Có thể bạn quan tâm

Năm Du lịch Quốc gia và giá trị ẩm thực đại ngàn

Năm Du lịch Quốc gia và giá trị ẩm thực đại ngàn

(GLO)- Phở khô Gia Lai cùng những món ăn mang tinh thần “sống xanh” của người Jrai, Bahnar sẽ xuất hiện tại Ngày hội Ẩm thực Gia Lai trong Tuần lễ khai mạc Năm Du lịch Quốc gia 2026. Hương vị từ đại ngàn đang sẵn sàng bước ra giới thiệu câu chuyện văn hóa của cao nguyên với du khách.

Gặp những nghệ nhân giữ hồn di sản đại ngàn

Gặp những nghệ nhân giữ hồn di sản đại ngàn

(GLO)- Giữa không gian văn hóa giàu bản sắc của Gia Lai, các nghệ nhân vẫn đang bền bỉ giữ nghề, trao truyền tri thức văn hóa cho thế hệ sau bằng tất cả tâm huyết và niềm tự hào. Họ chính là những “mạch nguồn sống” làm cho bản sắc văn hóa tiếp tục hiện hữu bền vững giữa đời sống hiện đại.

Phát triển hạ tầng cho ngành du lịch

Phát triển hạ tầng cho ngành du lịch

(GLO)- Trong năm 2025, trên địa bàn tỉnh Gia Lai, nhiều công trình, dự án mới đã đồng loạt được khởi công, khánh thành. Trong đó, nhiều dự án đóng vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện hạ tầng để phát triển ngành du lịch, tạo nền tảng thúc đẩy tăng trưởng trong giai đoạn tới.

Bộ chiêng của các thủ lĩnh Jrai trở thành bảo vật quốc gia

Bộ chiêng Kơ Đơ trở thành bảo vật quốc gia

(GLO)- Bộ cồng chiêng Kơ Đơ (niên đại đầu thế kỷ XX) vừa được công nhận là bảo vật quốc gia. Không chỉ là nhạc cụ cổ, chiêng Kơ Đơ còn là hiện vật gắn với những thủ lĩnh Jrai xưa, phản ánh cấu trúc xã hội, đời sống tín ngưỡng và nghệ thuật âm nhạc độc đáo của cư dân Tây Nguyên.

Phụ nữ Ia Nan chung tay bảo vệ đường biên, cột mốc

Phụ nữ Ia Nan chung tay bảo vệ đường biên, cột mốc

(GLO)- Thông qua Câu lạc bộ “Phụ nữ tự quản đường biên, cột mốc, dấu hiệu đường biên giới”, phụ nữ xã Ia Nan tích cực tuyên truyền pháp luật, tham gia tuần tra bảo vệ biên giới. Từ những việc làm bền bỉ, chị em góp phần cùng lực lượng Biên phòng giữ vững chủ quyền, bình yên nơi phên giậu Tổ quốc.

Lớp học không tường: Học lịch sử qua hình ảnh, hiện vật

Lớp học không tường: Học lịch sử qua hình ảnh, hiện vật

(GLO)- Các em học sinh khối lớp 1 (Trường Tiểu học Lê Lợi, phường Quy Nhơn) đã có một buổi học đầy thú vị tại Bảo tàng tỉnh Gia Lai. Kiến thức lịch sử không còn nằm trên trang giấy, các em được trực tiếp nhìn ngắm các hiện vật, hình ảnh, từ đó hiểu và yêu thêm con người, đất nước, quê hương.

Chào đón du khách đến Gia Lai tham gia chuỗi sự kiện trong năm du lịch quốc gia

Tháng 3 sôi động mở màn Năm Du lịch Quốc gia 2026 “Gia Lai - Đại ngàn chạm biển xanh”

(GLO)-Hàng loạt sự kiện văn hóa, du lịch, ẩm thực, thể thao và xúc tiến đầu tư sẽ diễn ra tại Gia Lai trong tháng 3. Đặc biệt, Lễ khai mạc Năm Du lịch Quốc gia hoành tráng, ấn tượng vào tối 28/3 tại Quảng trường Nguyễn Tất Thành sẽ chính thức khởi động hành trình quảng bá điểm đến suốt năm 2026.

60s Gia Lai: Nhơn Lý mùa biển rộ

60s Gia Lai: Nhơn Lý mùa biển rộ

(GLO)- Mùa xuân cũng là mùa biển rộ của ngư dân tại làng chài Nhơn Lý (phường Quy Nhơn Đông). Mỗi ngày, những chuyến tàu rẽ sóng ra khơi từ tờ mờ sáng để bắt cá cơm, ruốc biển, mực... Hãy đến Nhơn Lý để cảm nhận nhịp điệu lao động rộn ràng mà của ngôi làng bình dị ven biển.