Thi tốt nghiệp THPT: Đừng để thí sinh chọn môn vì 'dễ thi, dễ đỗ'

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Mục tiêu cấp THPT nêu trong chương trình Giáo dục phổ thông 2018 là theo định hướng nghề nghiệp, nhưng nhiều học sinh lại chọn môn học, môn thi tốt nghiệp THPT với tiêu chí 'dễ thi và dễ đỗ'.

NHIỀU LÝ DO HỌC SINH CHỌN MÔN THI KHOA HỌC XÃ HỘI TĂNG

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo xác định mục tiêu đối với giáo dục phổ thông là: "Bảo đảm cho học sinh (HS) có trình độ THCS có tri thức phổ thông nền tảng, đáp ứng yêu cầu phân luồng mạnh sau THCS; THPT phải tiếp cận nghề nghiệp và chuẩn bị cho giai đoạn học sau phổ thông có chất lượng".

Cấp THPT là cấp định hướng nghề nghiệp, HS được chọn môn học và thi phù hợp với định hướng nghề nghiệp của mình. Tuy nhiên, do nhiều lý do khác nhau, HS chọn môn học và thi không đúng với định hướng nghề nghiệp của mình, tạo ra xu hướng có thể ngược với nhu cầu của nguồn nhân lực. Trong 8 năm qua (2017 - 2024), HS chọn tổ hợp khoa học xã hội ngày càng tăng. Năm 2024, tỷ lệ HS chọn tổ hợp khoa học xã hội cao nhất với 63%, chỉ 37% chọn khoa học tự nhiên. Trong khi đó, nhu cầu nhân lực về khoa học, công nghệ, kỹ thuật ngày càng tăng.

Thí sinh làm thủ tục dự thi tổ hợp môn khoa học xã hội trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024. Những năm gần đây số thí sinh chọn tổ hợp này ngày càng tăng. ẢNH: NHẬT THỊNH
Thí sinh làm thủ tục dự thi tổ hợp môn khoa học xã hội trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024. Những năm gần đây số thí sinh chọn tổ hợp này ngày càng tăng. ẢNH: NHẬT THỊNH

Trước hết, đó là vì các môn thuộc khoa học xã hội dễ học, dễ thi đạt điểm cao. Tổng trung bình điểm thi hằng năm của 3 môn sử, địa, giáo dục công dân luôn cao hơn tổng trung bình điểm thi của 3 môn lý, hóa, sinh.

Kế đến, theo một số hiệu trưởng THPT ở các huyện miền núi, do chất lượng đầu vào thấp nên nhà trường phải hướng HS chọn khoa học xã hội để học và ôn thi ngay từ lớp 10. Chỉ một số rất ít HS giỏi tự nhiên mới chọn tổ hợp khoa học tự nhiên.

Bình quân tỷ lệ tốt nghiệp THPT của cả nước cao (xấp xỉ 99%) tạo ra áp lực cho các trường vùng khó khăn. Có trường đạt tỷ lệ này 80 - 90%, nhưng vẫn được đánh giá thấp so với mặt bằng, nên buộc nhà trường phải tổ chức dạy và học hướng mục tiêu tăng tỷ lệ tốt nghiệp.

Theo chương trình Giáo dục phổ thông 2018, ở cấp THPT, các môn học bắt buộc nghiêng lại về xã hội và nhân văn. Cụ thể, có 8 môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc, gồm: toán, ngữ văn, ngoại ngữ, lịch sử, giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng và an ninh, hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và giáo dục địa phương. Trong đó, chỉ có toán thuộc tự nhiên, còn các môn và hoạt động giáo dục thuộc về xã hội và nhân văn.

Với thiết kế chương trình giáo dục nghiêng về xã hội và nhân văn, HS chọn các môn khoa học xã hội để học và thi là dễ hiểu. Thực tế 3 năm qua, theo Hiệp hội Các trường ĐH và CĐ, hiện nay có một số tỉnh, số HS chọn nhóm môn lý, hóa, sinh chỉ chiếm 11 - 15%.

Tuy nhiên, một số địa phương có kinh tế - xã hội phát triển, nhu cầu nhân lực khoa học, kỹ thuật, công nghệ, kinh tế tăng… có thể tác động đến việc số HS chọn các môn khoa học tự nhiên để học và thi cao. TP.HCM là một minh chứng. Năm 2024, tỷ lệ HS TP.HCM chọn tổ hợp khoa học tự nhiên là gần 61%, cao nhất cả nước.

CÂN ĐỐI MÔN THI PHÙ HỢP NHU CẦU NHÂN LỰC

Thực tế nhu cầu lao động của xã hội rất đa dạng, định hướng phát triển kinh tế - xã hội nước ta trong kỷ nguyên vươn mình đòi hỏi ngày càng nhiều nhân lực các ngành khoa học, kỹ thuật, công nghệ, kinh tế, dịch vụ, bên cạnh các ngành xã hội và nhân văn.

Tuy nhiên, cấu trúc phân hóa HS theo 2 nhóm khoa học tự nhiên - kỹ thuật và khoa học xã hội - nhân văn là quá rộng, cần phải phân chia nhiều nhóm hơn. Ví dụ, nhóm các môn toán - lý - hóa - sinh - tin học - công nghệ nên chia thành nhiều nhóm nhỏ như: toán - lý - hóa, lý - hóa - sinh, toán - tin học - lý, toán - lý - công nghệ…

Học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 với nhiều đổi mới. Ảnh: Đào Ngọc Thạch
Học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 với nhiều đổi mới. Ảnh: Đào Ngọc Thạch

Để khắc phục những hạn chế nói trên, cần tái cấu trúc chương trình giáo dục phổ thông cho phù hợp hơn với mục tiêu hướng nghiệp.

Ở cấp THPT nên phân chia HS theo 3 luồng chính: luồng thứ nhất phổ thông sẽ học và thi tốt nghiệp THPT; luồng thứ hai theo hướng nghề nghiệp cụ thể, như y tế, kỹ thuật, nghệ thuật, quản trị kinh doanh, khoa học xã hội, ngoại ngữ, trồng trọt… được thực hiện tại các trường trung học nghề hoặc kỹ thuật (HS học các trường trung học nghề và trung học kỹ thuật vừa học văn hóa THPT vừa học nghề, tốt nghiệp sẽ cấp bằng "trung học nghề" tương đương THPT, có thể học lên CĐ và ĐH); luồng thứ ba theo hướng lao động trực tiếp, nhưng cần được đào tạo sơ cấp nghề. Mô hình trung học nghề/trung học kỹ thuật đã được áp dụng thành công tại nhiều quốc gia và có sự tham gia trực tiếp của các doanh nghiệp, giúp HS vừa học lý thuyết, vừa tích lũy kinh nghiệm thực tế.

Cần đào tạo đội ngũ GV tư vấn hướng nghiệp chuyên nghiệp. Các trường ĐH sư phạm ngoài đào tạo đội ngũ GV hướng nghiệp chuyên nghiệp còn cần giảng dạy môn trải nghiệm hướng nghiệp cho tất cả sinh viên sư phạm, kể cả sư phạm tiểu học. Đội ngũ GV tư vấn hướng nghiệp có thể từ trường công lập, tư thục hay các tổ chức xã hội nghề nghiệp khác và có sự tham gia của doanh nghiệp. Sớm cho HS THCS trải nghiệm hướng nghiệp tại doanh nghiệp và ở các trường ĐH, CĐ, giúp các em có điều kiện tiếp cận nghề nghiệp để học và làm việc sớm.

Việc chuyển giao giáo dục nghề nghiệp về Bộ GD-ĐT là một thuận lợi, cơ hội để sắp xếp, phân luồng HS các cấp học một cách khoa học, hợp lý và phù hợp với nhu cầu nguồn nhân lực.

Theo Hồ Sỹ Anh (TNO)

Có thể bạn quan tâm

Khám phá Phố đêm Chợ Nhỏ. Ảnh: Bảo Ngọc

60s Gia Lai: Khám phá Phố đêm Chợ Nhỏ

(GLO)- Tối 25-1, “Phố đêm Chợ Nhỏ” (phường Pleiku) chính thức đi vào hoạt động thử nghiệm, thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham quan, trải nghiệm, và thưởng thức ẩm thực, mang đến một nhịp sống đêm mới cho đô thị phố núi.

Thanh niên Chư Prông trở thành “tuyên truyền viên số” trong cộng đồng

Thanh niên Chư Prông trở thành “tuyên truyền viên số” trong cộng đồng

(GLO)- Không chỉ nâng cao năng lực số cho bản thân, nhiều đoàn viên, thanh niên ở xã Chư Prông (tỉnh Gia Lai) còn trở thành “tuyên truyền viên số” cộng đồng, mang tri thức số đến từng thôn làng, tiểu thương, hộ dân… góp phần thúc đẩy công tác quản lý, giao dịch và học tập trong kỷ nguyên số.

Hoàn tất công tác chuẩn bị khai trương Phố đêm Chợ Nhỏ

Hoàn tất công tác chuẩn bị khai trương Phố đêm Chợ Nhỏ

(GLO)- Trong ngày 25-1, phường Pleiku đã khẩn trương hoàn tất những công đoạn chỉnh trang cuối cùng tại khu vực đường bờ kè Suối Hội Phú, sẵn sàng chào đón du khách khám phá Phố đêm Chợ Nhỏ. Dự án này bắt đầu hoạt động thử nghiệm vào tối ngày 25-1 và sẽ đi vào hoạt động chính thức từ ngày 30-1.

Đoàn các cơ quan Đảng tỉnh Gia Lai phối hợp với các đơn vị tổ chức chương trình “Xuân Tình nguyện” tại làng M6 (xã Bình Hiệp).

Nhiều hoạt động ý nghĩa trong chương trình “Xuân Tình nguyện” tại xã Bình Hiệp

(GLO)- Kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2026) và chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, ngày 24-1, tại làng M6 (xã Bình Hiệp) đã diễn ra chương trình “Xuân Tình nguyện” với nhiều hoạt động ý nghĩa.

Sôi nổi các hoạt động hướng về trẻ em tại phường Quy Nhơn Nam.

Sôi nổi các hoạt động hướng về trẻ em tại phường Quy Nhơn Nam

(GLO)- Ngày 23-1, tại Trường Tiểu học Quang Trung (phường Quy Nhơn Nam), Đoàn phường, Hội đồng Đội phường Quy Nhơn Nam phối hợp với nhà trường triển khai mô hình “Phát huy quyền tham gia của trẻ em vào các vấn đề liên quan đến trẻ em” và chương trình “Tết yêu thương - Mừng xuân Bính Ngọ 2026”.

Lớp học không tường: Học qua trải nghiệm thực tế

Lớp học không tường: Học qua trải nghiệm thực tế

(GLO)- Thông qua các hoạt động khoa học, Robotics, VR và thí nghiệm trực quan, học sinh Trường quốc tế song ngữ UKA Gia Lai (phường Hội Phú, tỉnh Gia Lai) có những trải nghiệm thực tế sinh động. Hãy cùng Lớp học không tường đến với buổi ngoại khoá thú vị này.

Cô giáo Lê Thị Dung, Tổng phụ trách Đội Trường Tiểu học Lê Hồng Phong, phường Hội Phú, tỉnh Gia Lai được tuyên dương Nhà giáo trẻ tiêu biểu năm 2025.

Cô giáo Lê Thị Dung: Tổng phụ trách Đội trách nhiệm, “thắp lửa” phong trào

(GLO)- Từ sân chơi kỹ năng đến những việc làm sẻ chia, cô Lê Thị Dung - Tổng phụ trách Đội Trường Tiểu học Lê Hồng Phong (phường Hội Phú) “thắp lửa” phong trào bằng cách làm gần gũi, thiết thực. Năm 2025, cô được Tỉnh đoàn Gia Lai tuyên dương danh hiệu “Nhà giáo trẻ tiêu biểu làm theo lời Bác”.

Đoàn phường Quy Nhơn triển khai các công trình chào mừng Đại hội Đảng

Đoàn phường Quy Nhơn triển khai công trình thanh niên chào mừng Đại hội Đảng

(GLO)- Chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, ngày 21-1, Đoàn phường Quy Nhơn phối hợp với Đội Quản lý điện Quy Nhơn (Công ty Điện lực Gia Lai) thực hiện công trình thanh niên “Sửa chữa, nâng cấp hệ thống điện” cho các gia đình có hoàn cảnh khó khăn tại khu phố 27, 30, 35 và 58.

Câu lạc bộ Tuổi trẻ Quy Nhơn (thuộc Hội LHTN Việt Nam phường Quy Nhơn) tích cực hỗ trợ những mầm non còn nhiều thiệt thòi.

Yêu thương những mầm non

(GLO)- Mới thành lập cuối tháng 11-2025, Câu lạc bộ Tuổi trẻ Quy Nhơn (thuộc Hội LHTN Việt Nam phường Quy Nhơn) với hơn 60 thành viên đã tích cực triển khai các hoạt động ý nghĩa (kèm học tại nhà, kết nối, đỡ đầu trẻ em khó khăn…), góp phần hỗ trợ những mầm non còn nhiều thiệt thòi.

Rộn ràng làm đẹp

Rộn ràng làm đẹp

(GLO)- Còn hơn một tháng nữa là đến Tết Nguyên đán. Tại các spa, cơ sở thẩm mỹ, không khí làm việc cũng trở nên nhộn nhịp hơn thường ngày. Làm đẹp không chỉ để nhiều phụ nữ làm mới bản thân mà còn tự tin bước vào năm mới với tâm thế tươi vui, rạng rỡ hơn.

Học sinh Trường THCS Ngô Mây tìm hiểu về AI và kỹ năng sử dụng mạng an toàn

Gần 1.000 học sinh Trường THCS Ngô Mây tìm hiểu về AI và kỹ năng sử dụng mạng an toàn

(GLO)- Ngày 19-1, Đoàn phường Quy Nhơn Nam phối hợp với Trường Cao đẳng FPT Polytechnic Quy Nhơn tổ chức chương trình “Thiếu nhi phường Quy Nhơn Nam với AI và thiết bị điện tử an toàn, lành mạnh” tại Trường THCS Ngô Mây, thu hút gần 1.000 học sinh nhà trường tham gia.