Thi tốt nghiệp THPT: Đừng để thí sinh chọn môn vì 'dễ thi, dễ đỗ'

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Mục tiêu cấp THPT nêu trong chương trình Giáo dục phổ thông 2018 là theo định hướng nghề nghiệp, nhưng nhiều học sinh lại chọn môn học, môn thi tốt nghiệp THPT với tiêu chí 'dễ thi và dễ đỗ'.

NHIỀU LÝ DO HỌC SINH CHỌN MÔN THI KHOA HỌC XÃ HỘI TĂNG

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo xác định mục tiêu đối với giáo dục phổ thông là: "Bảo đảm cho học sinh (HS) có trình độ THCS có tri thức phổ thông nền tảng, đáp ứng yêu cầu phân luồng mạnh sau THCS; THPT phải tiếp cận nghề nghiệp và chuẩn bị cho giai đoạn học sau phổ thông có chất lượng".

Cấp THPT là cấp định hướng nghề nghiệp, HS được chọn môn học và thi phù hợp với định hướng nghề nghiệp của mình. Tuy nhiên, do nhiều lý do khác nhau, HS chọn môn học và thi không đúng với định hướng nghề nghiệp của mình, tạo ra xu hướng có thể ngược với nhu cầu của nguồn nhân lực. Trong 8 năm qua (2017 - 2024), HS chọn tổ hợp khoa học xã hội ngày càng tăng. Năm 2024, tỷ lệ HS chọn tổ hợp khoa học xã hội cao nhất với 63%, chỉ 37% chọn khoa học tự nhiên. Trong khi đó, nhu cầu nhân lực về khoa học, công nghệ, kỹ thuật ngày càng tăng.

Thí sinh làm thủ tục dự thi tổ hợp môn khoa học xã hội trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024. Những năm gần đây số thí sinh chọn tổ hợp này ngày càng tăng. ẢNH: NHẬT THỊNH
Thí sinh làm thủ tục dự thi tổ hợp môn khoa học xã hội trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024. Những năm gần đây số thí sinh chọn tổ hợp này ngày càng tăng. ẢNH: NHẬT THỊNH

Trước hết, đó là vì các môn thuộc khoa học xã hội dễ học, dễ thi đạt điểm cao. Tổng trung bình điểm thi hằng năm của 3 môn sử, địa, giáo dục công dân luôn cao hơn tổng trung bình điểm thi của 3 môn lý, hóa, sinh.

Kế đến, theo một số hiệu trưởng THPT ở các huyện miền núi, do chất lượng đầu vào thấp nên nhà trường phải hướng HS chọn khoa học xã hội để học và ôn thi ngay từ lớp 10. Chỉ một số rất ít HS giỏi tự nhiên mới chọn tổ hợp khoa học tự nhiên.

Bình quân tỷ lệ tốt nghiệp THPT của cả nước cao (xấp xỉ 99%) tạo ra áp lực cho các trường vùng khó khăn. Có trường đạt tỷ lệ này 80 - 90%, nhưng vẫn được đánh giá thấp so với mặt bằng, nên buộc nhà trường phải tổ chức dạy và học hướng mục tiêu tăng tỷ lệ tốt nghiệp.

Theo chương trình Giáo dục phổ thông 2018, ở cấp THPT, các môn học bắt buộc nghiêng lại về xã hội và nhân văn. Cụ thể, có 8 môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc, gồm: toán, ngữ văn, ngoại ngữ, lịch sử, giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng và an ninh, hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và giáo dục địa phương. Trong đó, chỉ có toán thuộc tự nhiên, còn các môn và hoạt động giáo dục thuộc về xã hội và nhân văn.

Với thiết kế chương trình giáo dục nghiêng về xã hội và nhân văn, HS chọn các môn khoa học xã hội để học và thi là dễ hiểu. Thực tế 3 năm qua, theo Hiệp hội Các trường ĐH và CĐ, hiện nay có một số tỉnh, số HS chọn nhóm môn lý, hóa, sinh chỉ chiếm 11 - 15%.

Tuy nhiên, một số địa phương có kinh tế - xã hội phát triển, nhu cầu nhân lực khoa học, kỹ thuật, công nghệ, kinh tế tăng… có thể tác động đến việc số HS chọn các môn khoa học tự nhiên để học và thi cao. TP.HCM là một minh chứng. Năm 2024, tỷ lệ HS TP.HCM chọn tổ hợp khoa học tự nhiên là gần 61%, cao nhất cả nước.

CÂN ĐỐI MÔN THI PHÙ HỢP NHU CẦU NHÂN LỰC

Thực tế nhu cầu lao động của xã hội rất đa dạng, định hướng phát triển kinh tế - xã hội nước ta trong kỷ nguyên vươn mình đòi hỏi ngày càng nhiều nhân lực các ngành khoa học, kỹ thuật, công nghệ, kinh tế, dịch vụ, bên cạnh các ngành xã hội và nhân văn.

Tuy nhiên, cấu trúc phân hóa HS theo 2 nhóm khoa học tự nhiên - kỹ thuật và khoa học xã hội - nhân văn là quá rộng, cần phải phân chia nhiều nhóm hơn. Ví dụ, nhóm các môn toán - lý - hóa - sinh - tin học - công nghệ nên chia thành nhiều nhóm nhỏ như: toán - lý - hóa, lý - hóa - sinh, toán - tin học - lý, toán - lý - công nghệ…

Học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 với nhiều đổi mới. Ảnh: Đào Ngọc Thạch
Học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 với nhiều đổi mới. Ảnh: Đào Ngọc Thạch

Để khắc phục những hạn chế nói trên, cần tái cấu trúc chương trình giáo dục phổ thông cho phù hợp hơn với mục tiêu hướng nghiệp.

Ở cấp THPT nên phân chia HS theo 3 luồng chính: luồng thứ nhất phổ thông sẽ học và thi tốt nghiệp THPT; luồng thứ hai theo hướng nghề nghiệp cụ thể, như y tế, kỹ thuật, nghệ thuật, quản trị kinh doanh, khoa học xã hội, ngoại ngữ, trồng trọt… được thực hiện tại các trường trung học nghề hoặc kỹ thuật (HS học các trường trung học nghề và trung học kỹ thuật vừa học văn hóa THPT vừa học nghề, tốt nghiệp sẽ cấp bằng "trung học nghề" tương đương THPT, có thể học lên CĐ và ĐH); luồng thứ ba theo hướng lao động trực tiếp, nhưng cần được đào tạo sơ cấp nghề. Mô hình trung học nghề/trung học kỹ thuật đã được áp dụng thành công tại nhiều quốc gia và có sự tham gia trực tiếp của các doanh nghiệp, giúp HS vừa học lý thuyết, vừa tích lũy kinh nghiệm thực tế.

Cần đào tạo đội ngũ GV tư vấn hướng nghiệp chuyên nghiệp. Các trường ĐH sư phạm ngoài đào tạo đội ngũ GV hướng nghiệp chuyên nghiệp còn cần giảng dạy môn trải nghiệm hướng nghiệp cho tất cả sinh viên sư phạm, kể cả sư phạm tiểu học. Đội ngũ GV tư vấn hướng nghiệp có thể từ trường công lập, tư thục hay các tổ chức xã hội nghề nghiệp khác và có sự tham gia của doanh nghiệp. Sớm cho HS THCS trải nghiệm hướng nghiệp tại doanh nghiệp và ở các trường ĐH, CĐ, giúp các em có điều kiện tiếp cận nghề nghiệp để học và làm việc sớm.

Việc chuyển giao giáo dục nghề nghiệp về Bộ GD-ĐT là một thuận lợi, cơ hội để sắp xếp, phân luồng HS các cấp học một cách khoa học, hợp lý và phù hợp với nhu cầu nguồn nhân lực.

Theo Hồ Sỹ Anh (TNO)

Có thể bạn quan tâm

Độc đáo chương trình cắm trại thiên văn trong khuôn khổ Tuần lễ Thiên văn Cộng đồng Quốc tế 2026

Độc đáo chương trình cắm trại thiên văn

(GLO)- Lần đầu tiên được tổ chức trong khuôn khổ Tuần lễ Thiên văn Cộng đồng Quốc tế 2026, chương trình cắm trại thiên văn mang đến cơ hội trải nghiệm quan sát bầu trời đêm, khám phá thiên văn học và đưa khoa học đến gần hơn với công chúng.

Trải nghiệm dù lượn - chiêm ngưỡng Kỳ Co từ trên cao

Chiêm ngưỡng Kỳ Co từ trên cao bằng dù lượn

(GLO)- Dù lượn đang trở thành trải nghiệm thu hút nhiều du khách khi đến với bán đảo Kỳ Co (phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai). Lơ lửng giữa trời và biển, du khách thu vào tầm mắt vẻ đẹp hùng vỹ của thiên nhiên, tận hưởng cảm giác tự do và lưu giữ những kỷ niệm khó quên.

“Say Hi Rực Rỡ” tập 8: Các “Anh trai” viết ca khúc riêng tặng Lê Dương Bảo Lâm.

“Say Hi Rực Rỡ” tập 8: Các “Anh trai” viết ca khúc riêng tặng Lê Dương Bảo Lâm

(GLO)- Tiếp tục nối dài hành trình sinh tồn trên đảo với nhiều thử thách mới, các “Anh trai” sẽ tranh tài ở phần thi tài năng, nhận nhiệm vụ “gác hải đăng” và cùng nhau khám phá Bàn Cờ Tiên, hứa hẹn mang đến nhiều bất ngờ và tiếng cười trong tập 8 chương trình “Say Hi Rực Rỡ”.

Dọn rác dưới đáy biển Nhơn Hải

Dọn rác dưới đáy biển Nhơn Hải

(GLO)- Mỗi ngày, các bạn trẻ ở làng chài Nhơn Hải (phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai) thay phiên nhau lặn xuống đáy biển thu gom rác. Hành động đẹp ấy không chỉ làm sạch đại dương mà còn lan tỏa thông điệp: mỗi người dân, mỗi du khách hãy là một "đại sứ môi trường", gìn giữ màu xanh của biển.

Miên man hoa muồng vàng

Miên man hoa muồng vàng

(GLO)- Hơn 1 vạn cây muồng đen đồng loạt trổ hoa vàng rực, tạo thành một vùng mỹ cảnh ở thung lũng Kon Gang (tỉnh Gia Lai).

Phường Pleiku kêu gọi doanh nghiệp, hộ kinh doanh cam kết xây dựng môi trường du lịch văn minh, an toàn, thân thiện

Phường Pleiku kêu gọi doanh nghiệp, hộ kinh doanh cam kết xây dựng môi trường du lịch văn minh, an toàn, thân thiện

(GLO)- UBND phường Pleiku vừa có thông báo đề nghị các doanh nghiệp, cơ sở và hộ kinh doanh trên địa bàn thực hiện cam kết xây dựng môi trường du lịch văn minh, an toàn, thân thiện nhằm nâng cao chất lượng phục vụ du khách, góp phần xây dựng thương hiệu du lịch tỉnh Gia Lai.

Lớp học không tường: Khi hội họa xóa nhòa mọi khoảng cách

Lớp học không tường: Khi hội họa xóa nhòa mọi khoảng cách

(GLO)- Một lớp học nơi tuổi tác, khoảng cách địa lý và trình độ không còn là rào cản. Em nhỏ lần đầu cầm cọ ngồi cạnh họa sĩ giàu kinh nghiệm, học viên gần 70 tuổi học cùng thiếu nhi, những người đến từ nhiều miền đất, thậm chí nhiều quốc gia, cùng kết nối bằng ngôn ngữ của hội họa.

Giếng cổ kể chuyện làng xưa

Giếng cổ kể chuyện làng xưa

(GLO)- Ở xã đảo Nhơn Châu (tỉnh Gia Lai), giếng cổ được người dân gìn giữ qua nhiều thế hệ. Dòng nước ngọt từ giếng phục vụ đời sống cư dân trên đảo và lưu giữ những câu chuyện về thuở tiền nhân tạo dựng xóm làng, an cư giữa biển khơi.

Bảo tàng Gia Lai – Nơi lưu giữ ký ức vùng đất võ

Bảo tàng Gia Lai – Nơi lưu giữ ký ức vùng đất võ

(GLO)- Giữa lòng phố biển Quy Nhơn, Bảo tàng Gia Lai là điểm đến hấp dẫn, lưu giữ gần 15.000 hiện vật, tư liệu quý phản ánh lịch sử, văn hóa vùng đất võ. Từ di sản Chăm Pa, võ cổ truyền đến những dấu ấn triều đại Tây Sơn, mang đến cho du khách hành trình khám phá giàu bản sắc văn hóa.

Mùa sầu riêng thu hút du khách

E-magazine Mùa sầu riêng thu hút du khách

(GLO)- Mùa sầu riêng chín rộ đang biến nhiều nông trại ở cao nguyên Gia Lai thành điểm hẹn của du khách. Theo chân người làm vườn nhặt sầu riêng chín rụng, thưởng thức ngay dưới tán cây là trải nghiệm độc đáo mỗi năm chỉ kéo dài vài tuần.

Gia Lai nỗ lực xây dựng sản phẩm du lịch hướng đến thị trường quốc tế.

Gia Lai nỗ lực xây dựng sản phẩm du lịch hướng đến thị trường quốc tế

(GLO)- Với chuỗi hoạt động kết nối doanh nghiệp, xúc tiến du lịch quy mô cùng sự tham gia của hàng trăm doanh nghiệp trong và ngoài nước, Ngày Lữ hành Việt Nam lần thứ II - năm 2026 được kỳ vọng tạo cú hích quảng bá, mở rộng thị trường khách quốc tế và thúc đẩy liên kết phát triển du lịch.

Giữ khán giả cho tương lai hát bội

Giữ khán giả cho tương lai hát bội

(GLO)- Cái khó của hát bội hôm nay không chỉ là giữ nghề, mà còn là giữ khán giả. Vì thế, NSND Xuân Hợi và nghệ nhân Trần Ngọc Vân không chỉ gắn bó với loại hình truyền thống này, mà còn miệt mài mang hát bội đến với các em thiếu nhi, gieo mầm tình yêu đề hình thành lớp khán giả tương lai.

60s Gia Lai: Độc đáo lũy đá cổ Phú Hà

60s Gia Lai: Độc đáo lũy đá cổ Phú Hà

(GLO)- Ẩn mình giữa màu xanh của rừng núi Bích Kê, lũy đá cổ Phú Hà (thôn Hòa Tân, xã Phù Mỹ Bắc, tỉnh Gia Lai) là một dấu tích lịch sử còn khá nguyên vẹn giữa đại ngàn. Sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên và giá trị lịch sử tạo nên sức hấp dẫn riêng cho nơi đây.