Thi tốt nghiệp THPT: Đừng để thí sinh chọn môn vì 'dễ thi, dễ đỗ'

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Mục tiêu cấp THPT nêu trong chương trình Giáo dục phổ thông 2018 là theo định hướng nghề nghiệp, nhưng nhiều học sinh lại chọn môn học, môn thi tốt nghiệp THPT với tiêu chí 'dễ thi và dễ đỗ'.

NHIỀU LÝ DO HỌC SINH CHỌN MÔN THI KHOA HỌC XÃ HỘI TĂNG

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo xác định mục tiêu đối với giáo dục phổ thông là: "Bảo đảm cho học sinh (HS) có trình độ THCS có tri thức phổ thông nền tảng, đáp ứng yêu cầu phân luồng mạnh sau THCS; THPT phải tiếp cận nghề nghiệp và chuẩn bị cho giai đoạn học sau phổ thông có chất lượng".

Cấp THPT là cấp định hướng nghề nghiệp, HS được chọn môn học và thi phù hợp với định hướng nghề nghiệp của mình. Tuy nhiên, do nhiều lý do khác nhau, HS chọn môn học và thi không đúng với định hướng nghề nghiệp của mình, tạo ra xu hướng có thể ngược với nhu cầu của nguồn nhân lực. Trong 8 năm qua (2017 - 2024), HS chọn tổ hợp khoa học xã hội ngày càng tăng. Năm 2024, tỷ lệ HS chọn tổ hợp khoa học xã hội cao nhất với 63%, chỉ 37% chọn khoa học tự nhiên. Trong khi đó, nhu cầu nhân lực về khoa học, công nghệ, kỹ thuật ngày càng tăng.

Thí sinh làm thủ tục dự thi tổ hợp môn khoa học xã hội trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024. Những năm gần đây số thí sinh chọn tổ hợp này ngày càng tăng. ẢNH: NHẬT THỊNH
Thí sinh làm thủ tục dự thi tổ hợp môn khoa học xã hội trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024. Những năm gần đây số thí sinh chọn tổ hợp này ngày càng tăng. ẢNH: NHẬT THỊNH

Trước hết, đó là vì các môn thuộc khoa học xã hội dễ học, dễ thi đạt điểm cao. Tổng trung bình điểm thi hằng năm của 3 môn sử, địa, giáo dục công dân luôn cao hơn tổng trung bình điểm thi của 3 môn lý, hóa, sinh.

Kế đến, theo một số hiệu trưởng THPT ở các huyện miền núi, do chất lượng đầu vào thấp nên nhà trường phải hướng HS chọn khoa học xã hội để học và ôn thi ngay từ lớp 10. Chỉ một số rất ít HS giỏi tự nhiên mới chọn tổ hợp khoa học tự nhiên.

Bình quân tỷ lệ tốt nghiệp THPT của cả nước cao (xấp xỉ 99%) tạo ra áp lực cho các trường vùng khó khăn. Có trường đạt tỷ lệ này 80 - 90%, nhưng vẫn được đánh giá thấp so với mặt bằng, nên buộc nhà trường phải tổ chức dạy và học hướng mục tiêu tăng tỷ lệ tốt nghiệp.

Theo chương trình Giáo dục phổ thông 2018, ở cấp THPT, các môn học bắt buộc nghiêng lại về xã hội và nhân văn. Cụ thể, có 8 môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc, gồm: toán, ngữ văn, ngoại ngữ, lịch sử, giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng và an ninh, hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và giáo dục địa phương. Trong đó, chỉ có toán thuộc tự nhiên, còn các môn và hoạt động giáo dục thuộc về xã hội và nhân văn.

Với thiết kế chương trình giáo dục nghiêng về xã hội và nhân văn, HS chọn các môn khoa học xã hội để học và thi là dễ hiểu. Thực tế 3 năm qua, theo Hiệp hội Các trường ĐH và CĐ, hiện nay có một số tỉnh, số HS chọn nhóm môn lý, hóa, sinh chỉ chiếm 11 - 15%.

Tuy nhiên, một số địa phương có kinh tế - xã hội phát triển, nhu cầu nhân lực khoa học, kỹ thuật, công nghệ, kinh tế tăng… có thể tác động đến việc số HS chọn các môn khoa học tự nhiên để học và thi cao. TP.HCM là một minh chứng. Năm 2024, tỷ lệ HS TP.HCM chọn tổ hợp khoa học tự nhiên là gần 61%, cao nhất cả nước.

CÂN ĐỐI MÔN THI PHÙ HỢP NHU CẦU NHÂN LỰC

Thực tế nhu cầu lao động của xã hội rất đa dạng, định hướng phát triển kinh tế - xã hội nước ta trong kỷ nguyên vươn mình đòi hỏi ngày càng nhiều nhân lực các ngành khoa học, kỹ thuật, công nghệ, kinh tế, dịch vụ, bên cạnh các ngành xã hội và nhân văn.

Tuy nhiên, cấu trúc phân hóa HS theo 2 nhóm khoa học tự nhiên - kỹ thuật và khoa học xã hội - nhân văn là quá rộng, cần phải phân chia nhiều nhóm hơn. Ví dụ, nhóm các môn toán - lý - hóa - sinh - tin học - công nghệ nên chia thành nhiều nhóm nhỏ như: toán - lý - hóa, lý - hóa - sinh, toán - tin học - lý, toán - lý - công nghệ…

Học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 với nhiều đổi mới. Ảnh: Đào Ngọc Thạch
Học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 với nhiều đổi mới. Ảnh: Đào Ngọc Thạch

Để khắc phục những hạn chế nói trên, cần tái cấu trúc chương trình giáo dục phổ thông cho phù hợp hơn với mục tiêu hướng nghiệp.

Ở cấp THPT nên phân chia HS theo 3 luồng chính: luồng thứ nhất phổ thông sẽ học và thi tốt nghiệp THPT; luồng thứ hai theo hướng nghề nghiệp cụ thể, như y tế, kỹ thuật, nghệ thuật, quản trị kinh doanh, khoa học xã hội, ngoại ngữ, trồng trọt… được thực hiện tại các trường trung học nghề hoặc kỹ thuật (HS học các trường trung học nghề và trung học kỹ thuật vừa học văn hóa THPT vừa học nghề, tốt nghiệp sẽ cấp bằng "trung học nghề" tương đương THPT, có thể học lên CĐ và ĐH); luồng thứ ba theo hướng lao động trực tiếp, nhưng cần được đào tạo sơ cấp nghề. Mô hình trung học nghề/trung học kỹ thuật đã được áp dụng thành công tại nhiều quốc gia và có sự tham gia trực tiếp của các doanh nghiệp, giúp HS vừa học lý thuyết, vừa tích lũy kinh nghiệm thực tế.

Cần đào tạo đội ngũ GV tư vấn hướng nghiệp chuyên nghiệp. Các trường ĐH sư phạm ngoài đào tạo đội ngũ GV hướng nghiệp chuyên nghiệp còn cần giảng dạy môn trải nghiệm hướng nghiệp cho tất cả sinh viên sư phạm, kể cả sư phạm tiểu học. Đội ngũ GV tư vấn hướng nghiệp có thể từ trường công lập, tư thục hay các tổ chức xã hội nghề nghiệp khác và có sự tham gia của doanh nghiệp. Sớm cho HS THCS trải nghiệm hướng nghiệp tại doanh nghiệp và ở các trường ĐH, CĐ, giúp các em có điều kiện tiếp cận nghề nghiệp để học và làm việc sớm.

Việc chuyển giao giáo dục nghề nghiệp về Bộ GD-ĐT là một thuận lợi, cơ hội để sắp xếp, phân luồng HS các cấp học một cách khoa học, hợp lý và phù hợp với nhu cầu nguồn nhân lực.

Theo Hồ Sỹ Anh (TNO)

Có thể bạn quan tâm

Quy Nhơn Đông - Sắc màu diều Việt

Quy Nhơn Đông - Sắc màu diều Việt

(GLO)- Trong 2 ngày 29 và 30-5, Liên hoan Diều "Quy Nhơn Đông - Sắc màu diều Việt" đã tạo điểm nhấn cho Lễ hội Du lịch năm 2026 của địa phương. Những cánh diều với đủ kiểu dáng mang đến không gian giao thoa giữa văn hóa dân gian, nghệ thuật và du lịch, thu hút đông đảo người dân và du khách.

Giao hòa 2: Kết nối tiếng nói nghệ thuật đến từ 2 vùng đất

Giao hòa 2: Kết nối tiếng nói nghệ thuật đến từ 2 vùng đất

(GLO)- Với 62 tác phẩm đến từ 56 nghệ sĩ của Gia Lai và TP. Hồ Chí Minh, triển lãm “Giao hòa 2” tạo nên hành trình thị giác giàu cảm xúc. Mỗi tác phẩm là một lát cắt sáng tạo, cùng khắc họa thiên nhiên, con người, đời sống đô thị và văn hóa Việt Nam nói chung, vùng đất Gia Lai nói riêng.

Bình yên cánh đồng Ngô Sơn

Bình yên cánh đồng Ngô Sơn

(GLO)- Giữa núi non trùng điệp, cánh đồng Ngô Sơn hiện lên như một bức tranh thiên nhiên đầy thơ mộng với những ruộng lúa vàng óng, núi non hùng vĩ và nhịp sống bình yên của người dân vùng cao nguyên. Nơi đây đang trở thành điểm đến hấp dẫn với nhiều du khách yêu thích vẻ đẹp thiên nhiên thanh bình.

Thưởng ngoạn thác Ba

Thưởng ngoạn thác Ba

(GLO)- Trung tuần tháng Năm, chúng tôi đến xã Đak Đoa (tỉnh Gia Lai) khi những cơn mưa đầu mùa vừa ghé qua. Sáng hôm ấy, trời lất phất mưa, từng làn gió mát len nhẹ qua những tán cây khiến không gian thêm phần khoáng đạt.

Biển gọi hội hè Quy Nhơn Đông

Biển gọi hội hè Quy Nhơn Đông

(GLO)- Cuối tháng 5, phường Quy Nhơn Đông (tỉnh Gia Lai) lần đầu tổ chức Lễ hội Du lịch năm 2026 với chủ đề “Quy Nhơn Đông - Sắc màu biển gọi”, mở ra chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao, ẩm thực và trải nghiệm du lịch biển trải dài từ làng biển Nhơn Lý đến Nhơn Hải.

Săn “lộc trời” mùa nước cạn ven hồ Ayun Hạ.

Săn “lộc trời” mùa nước cạn ven hồ Ayun Hạ

(GLO)- Hằng năm, khi mực nước hồ Ayun Hạ rút xuống, người dân xã Al Bá (tỉnh Gia Lai) lại rủ nhau ra ven hồ cào hến, bắt cá. Công việc vất vả, phải dầm mình dưới nắng nhiều giờ, nhưng mang lại nguồn thu nhập thiết thực lúc nông nhàn, giúp nhiều gia đình có thêm điều kiện trang trải cuộc sống.

Xanh lại những vùng “đất chết”

Xanh lại những vùng “đất chết”

(GLO)- Từ năm 2024 đến nay, cán bộ, chiến sĩ Đội Khảo sát kỹ thuật/Rà phá bom mìn (Lữ đoàn Công binh 513, Quân khu 3) đã rà phá, làm sạch nhiều diện tích đất canh tác ở các làng Canh Lãnh, Canh Thành (xã Vân Canh) giúp người dân yên tâm sản xuất, ổn định cuộc sống.

Lớp học không tường: Học từ trải nghiệm giữa thiên nhiên

Lớp học không tường: Bài học từ những "lấm lem"

(GLO)- Tham gia Lớp học không tường, 50 học sinh lớp 8/3,Trường THCS Nguyễn Du (phường Diên Hồng) đã có một ngày “lấm lem”, không chỉ có những trận cười giòn tan mà còn học thêm nhiều bài học ý nghĩa về sẻ chia, đoàn kết và kỹ năng sống trong chương trình “Hành trình trưởng thành”. 

Mộc mạc chợ chiều vùng cao

Mộc mạc chợ chiều vùng cao

(GLO)- Khi nắng chiều bắt đầu dịu lại cũng là lúc nhiều khu chợ vùng cao rộn ràng nhóm họp. Không ồn ào, náo nhiệt như chợ trung tâm, chợ chiều vùng cao mộc mạc, bình yên với những sản vật “cây nhà lá vườn” tươi ngon, được khách hàng ưa chuộng.

Ngắm "hoa muồng đào" nở rộ ngay sân nhà rông làng Ơp

Gia Lai 60s: Ngắm muồng hoa đào nở rộ ở làng Ơp

(GLO)- Những ngày tháng 5, cây muồng hoa đào trong sân nhà rông làng Ơp (phường Pleiku) bung nở rực rỡ, phủ sắc hồng nổi bật giữa không gian xanh mát. Khung cảnh nên thơ đã thu hút nhiều người dân, du khách đến ngắm nhìn, ghi lại khoảnh khắc đẹp của phố núi.

Về với thiên nhiên

Về với thiên nhiên

(GLO)- Trong những ngày hè, nhiều người chọn tìm về thiên nhiên để tận hưởng không gian xanh và cảm giác thư thái. Tại cao nguyên Gia Lai, từ các dịch vụ cắm trại lưu động đến những điểm hạ trại được đầu tư bài bản ven hồ đang trở thành điểm hẹn trải nghiệm, vui chơi của người dân và du khách.