Thi tốt nghiệp THPT: Đừng để thí sinh chọn môn vì 'dễ thi, dễ đỗ'

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Mục tiêu cấp THPT nêu trong chương trình Giáo dục phổ thông 2018 là theo định hướng nghề nghiệp, nhưng nhiều học sinh lại chọn môn học, môn thi tốt nghiệp THPT với tiêu chí 'dễ thi và dễ đỗ'.

NHIỀU LÝ DO HỌC SINH CHỌN MÔN THI KHOA HỌC XÃ HỘI TĂNG

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo xác định mục tiêu đối với giáo dục phổ thông là: "Bảo đảm cho học sinh (HS) có trình độ THCS có tri thức phổ thông nền tảng, đáp ứng yêu cầu phân luồng mạnh sau THCS; THPT phải tiếp cận nghề nghiệp và chuẩn bị cho giai đoạn học sau phổ thông có chất lượng".

Cấp THPT là cấp định hướng nghề nghiệp, HS được chọn môn học và thi phù hợp với định hướng nghề nghiệp của mình. Tuy nhiên, do nhiều lý do khác nhau, HS chọn môn học và thi không đúng với định hướng nghề nghiệp của mình, tạo ra xu hướng có thể ngược với nhu cầu của nguồn nhân lực. Trong 8 năm qua (2017 - 2024), HS chọn tổ hợp khoa học xã hội ngày càng tăng. Năm 2024, tỷ lệ HS chọn tổ hợp khoa học xã hội cao nhất với 63%, chỉ 37% chọn khoa học tự nhiên. Trong khi đó, nhu cầu nhân lực về khoa học, công nghệ, kỹ thuật ngày càng tăng.

Thí sinh làm thủ tục dự thi tổ hợp môn khoa học xã hội trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024. Những năm gần đây số thí sinh chọn tổ hợp này ngày càng tăng. ẢNH: NHẬT THỊNH
Thí sinh làm thủ tục dự thi tổ hợp môn khoa học xã hội trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024. Những năm gần đây số thí sinh chọn tổ hợp này ngày càng tăng. ẢNH: NHẬT THỊNH

Trước hết, đó là vì các môn thuộc khoa học xã hội dễ học, dễ thi đạt điểm cao. Tổng trung bình điểm thi hằng năm của 3 môn sử, địa, giáo dục công dân luôn cao hơn tổng trung bình điểm thi của 3 môn lý, hóa, sinh.

Kế đến, theo một số hiệu trưởng THPT ở các huyện miền núi, do chất lượng đầu vào thấp nên nhà trường phải hướng HS chọn khoa học xã hội để học và ôn thi ngay từ lớp 10. Chỉ một số rất ít HS giỏi tự nhiên mới chọn tổ hợp khoa học tự nhiên.

Bình quân tỷ lệ tốt nghiệp THPT của cả nước cao (xấp xỉ 99%) tạo ra áp lực cho các trường vùng khó khăn. Có trường đạt tỷ lệ này 80 - 90%, nhưng vẫn được đánh giá thấp so với mặt bằng, nên buộc nhà trường phải tổ chức dạy và học hướng mục tiêu tăng tỷ lệ tốt nghiệp.

Theo chương trình Giáo dục phổ thông 2018, ở cấp THPT, các môn học bắt buộc nghiêng lại về xã hội và nhân văn. Cụ thể, có 8 môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc, gồm: toán, ngữ văn, ngoại ngữ, lịch sử, giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng và an ninh, hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và giáo dục địa phương. Trong đó, chỉ có toán thuộc tự nhiên, còn các môn và hoạt động giáo dục thuộc về xã hội và nhân văn.

Với thiết kế chương trình giáo dục nghiêng về xã hội và nhân văn, HS chọn các môn khoa học xã hội để học và thi là dễ hiểu. Thực tế 3 năm qua, theo Hiệp hội Các trường ĐH và CĐ, hiện nay có một số tỉnh, số HS chọn nhóm môn lý, hóa, sinh chỉ chiếm 11 - 15%.

Tuy nhiên, một số địa phương có kinh tế - xã hội phát triển, nhu cầu nhân lực khoa học, kỹ thuật, công nghệ, kinh tế tăng… có thể tác động đến việc số HS chọn các môn khoa học tự nhiên để học và thi cao. TP.HCM là một minh chứng. Năm 2024, tỷ lệ HS TP.HCM chọn tổ hợp khoa học tự nhiên là gần 61%, cao nhất cả nước.

CÂN ĐỐI MÔN THI PHÙ HỢP NHU CẦU NHÂN LỰC

Thực tế nhu cầu lao động của xã hội rất đa dạng, định hướng phát triển kinh tế - xã hội nước ta trong kỷ nguyên vươn mình đòi hỏi ngày càng nhiều nhân lực các ngành khoa học, kỹ thuật, công nghệ, kinh tế, dịch vụ, bên cạnh các ngành xã hội và nhân văn.

Tuy nhiên, cấu trúc phân hóa HS theo 2 nhóm khoa học tự nhiên - kỹ thuật và khoa học xã hội - nhân văn là quá rộng, cần phải phân chia nhiều nhóm hơn. Ví dụ, nhóm các môn toán - lý - hóa - sinh - tin học - công nghệ nên chia thành nhiều nhóm nhỏ như: toán - lý - hóa, lý - hóa - sinh, toán - tin học - lý, toán - lý - công nghệ…

Học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 với nhiều đổi mới. Ảnh: Đào Ngọc Thạch
Học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 với nhiều đổi mới. Ảnh: Đào Ngọc Thạch

Để khắc phục những hạn chế nói trên, cần tái cấu trúc chương trình giáo dục phổ thông cho phù hợp hơn với mục tiêu hướng nghiệp.

Ở cấp THPT nên phân chia HS theo 3 luồng chính: luồng thứ nhất phổ thông sẽ học và thi tốt nghiệp THPT; luồng thứ hai theo hướng nghề nghiệp cụ thể, như y tế, kỹ thuật, nghệ thuật, quản trị kinh doanh, khoa học xã hội, ngoại ngữ, trồng trọt… được thực hiện tại các trường trung học nghề hoặc kỹ thuật (HS học các trường trung học nghề và trung học kỹ thuật vừa học văn hóa THPT vừa học nghề, tốt nghiệp sẽ cấp bằng "trung học nghề" tương đương THPT, có thể học lên CĐ và ĐH); luồng thứ ba theo hướng lao động trực tiếp, nhưng cần được đào tạo sơ cấp nghề. Mô hình trung học nghề/trung học kỹ thuật đã được áp dụng thành công tại nhiều quốc gia và có sự tham gia trực tiếp của các doanh nghiệp, giúp HS vừa học lý thuyết, vừa tích lũy kinh nghiệm thực tế.

Cần đào tạo đội ngũ GV tư vấn hướng nghiệp chuyên nghiệp. Các trường ĐH sư phạm ngoài đào tạo đội ngũ GV hướng nghiệp chuyên nghiệp còn cần giảng dạy môn trải nghiệm hướng nghiệp cho tất cả sinh viên sư phạm, kể cả sư phạm tiểu học. Đội ngũ GV tư vấn hướng nghiệp có thể từ trường công lập, tư thục hay các tổ chức xã hội nghề nghiệp khác và có sự tham gia của doanh nghiệp. Sớm cho HS THCS trải nghiệm hướng nghiệp tại doanh nghiệp và ở các trường ĐH, CĐ, giúp các em có điều kiện tiếp cận nghề nghiệp để học và làm việc sớm.

Việc chuyển giao giáo dục nghề nghiệp về Bộ GD-ĐT là một thuận lợi, cơ hội để sắp xếp, phân luồng HS các cấp học một cách khoa học, hợp lý và phù hợp với nhu cầu nguồn nhân lực.

Theo Hồ Sỹ Anh (TNO)

Có thể bạn quan tâm

Tổ chức chương trình “Đêm Cồng chiêng cuối tuần - Thưởng thức và Trải nghiệm” tại làng Vĩnh An.

Tổ chức chương trình “Đêm Cồng chiêng cuối tuần - Thưởng thức và Trải nghiệm” tại làng Vĩnh An

(GLO)- Tối 11-9, tại làng Vĩnh An (xã Bình Phú, tỉnh Gia Lai) sẽ diễn ra chương trình "Đêm Cồng chiêng cuối tuần - Thưởng thức và Trải nghiệm". Người dân và du khách sẽ có dịp trải nghiệm với nhiều chương trình phong phú, mang đậm bản sắc địa phương.

Kết nối giá trị văn hóa, quảng bá điểm đến.

Kết nối giá trị văn hóa, quảng bá điểm đến

(GLO)- Những sắc màu văn hóa từ nhiều miền đất cùng hội tụ giữa lòng Gia Lai, tạo nên một không gian vừa gần gũi vừa mới mẻ. Người thưởng lãm có thể thưởng thức nghệ thuật, tìm hiểu văn hóa và cảm nhận rõ hơn sự đa dạng làm nên diện mạo du lịch Việt Nam hôm nay.

Làng rau Thuận Nghĩa: Màu xanh giữa miền quê đất võ

Làng rau Thuận Nghĩa: Màu xanh giữa miền quê đất võ

(GLO)- Ven dòng sông Kôn hiền hòa, làng rau Thuận Nghĩa mang đến một không gian xanh mát, bình yên với nghề trồng rau hơn 100 năm. Đến đây, du khách không chỉ được trải nghiệm làm nông dân, thưởng thức đặc sản quê mà còn khám phá những giá trị văn hóa, lịch sử đặc sắc của vùng đất Tây Sơn.

Gia Lai trong nhịp vui ngày Quốc khánh

Gia Lai hòa nhịp vui ngày Quốc khánh

(GLO)- Ngày Quốc khánh 2-9 ở Gia Lai được người dân đón mừng bằng nhiều cách khác nhau, từ hành trình vượt qua giới hạn bản thân đến những phút giây sum vầy, lưu giữ khoảnh khắc đáng nhớ. Dù ở đâu, mỗi người đều tìm thấy cách riêng để hòa vào không khí thiêng liêng của ngày Tết Độc lập.

Mở lối đón khách quốc tế

Mở lối đón khách quốc tế

(GLO)- Không chờ khách quốc tế tự tìm đến, Gia Lai đang chủ động mở rộng thị trường bằng các chương trình khảo sát, xúc tiến du lịch và kết nối doanh nghiệp nước ngoài.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Khát vọng đô thị biển Cát Tiến

Khát vọng đô thị biển Cát Tiến

(GLO)- Sở hữu 15 km bờ biển với nhiều bãi tắm đẹp, quần thể chùa Linh Phong - núi Bà giàu giá trị lịch sử, tâm linh cùng hàng loạt dự án thương mại, dịch vụ, du lịch đang được triển khai, xã Cát Tiến (tỉnh Gia Lai) đứng trước cơ hội lớn để vươn mình thành đô thị biển hiện đại.

Gần 9.000 cán bộ, chiến sĩ, người dân Gia Lai tham gia chương trình đi bộ toàn quốc “Cùng Việt Nam tiến bước”.

Gần 9.000 cán bộ, chiến sĩ, người dân Gia Lai tham gia chương trình đi bộ toàn quốc “Cùng Việt Nam tiến bước”

(GLO)- Sáng 30-8, tại Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục (Hà Nội), Báo Nhân Dân phối hợp với Bộ Công an tổ chức Lễ phát động chương trình đi bộ toàn quốc “Cùng Việt Nam tiến bước”. Chương trình được tổ chức đồng loạt tại 34 tỉnh, thành phố với 3.321 xã, phường, đặc khu hành chính trên toàn quốc.

Du khách tham quan và trải nghiệm các điểm đến đa sắc màu tại Gia Lai ngày đầu nghỉ lễ 2-9

Gia Lai đa sắc màu ngày đầu kỳ nghỉ 2-9

(GLO)- Ngày đầu kỳ nghỉ Quốc khánh 2-9 tại Gia Lai có nhiều lựa chọn, từ thưởng thức nghệ thuật, sinh vật cảnh đến check-in, ngắm cảnh và trải nghiệm thiên nhiên. Mỗi điểm đến mang một sắc thái riêng, để người dân, du khách tự chọn cách tận hưởng ngày nghỉ.

Canh Vinh tạo sức bật từ không gian mới

Canh Vinh tạo sức bật từ không gian mới

(GLO)- Với lợi thế của một địa bàn công nghiệp đang phát triển, đồng thời có điểm đến giàu bản sắc văn hóa đồng bào dân tộc thiểu số, xã Canh Vinh (tỉnh Gia Lai) đang hình thành những động lực mới, tạo đà chuyển biến mạnh mẽ về kinh tế - xã hội.

Hội thảo khoa học về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao theo chuẩn quốc tế

Hội thảo khoa học về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao theo chuẩn quốc tế

(GLO)- Sáng 28-8, Liên Chi hội Đào tạo Du lịch Việt Nam phối hợp với Trường Đại học Hùng Vương TP. Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế với chủ đề “Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao theo chuẩn quốc tế trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”.

Người dân và Phật tử Gia Lai tìm về không gian Phật giáo thanh tịnh trong mùa Vu Lan báo hiếu

Mùa Vu Lan, tìm về những không gian Phật giáo

(GLO)- Mỗi ngôi chùa, thiền viện mang một vẻ riêng từ kiến trúc, cảnh quan đến lịch sử, góp phần tạo nên những không gian Phật giáo giàu bản sắc. Trong mùa Vu Lan, những nơi ấy càng trở thành nơi tìm về của người dân, Phật tử Gia Lai để lễ Phật và lắng lòng với tình thân, lòng hiếu kính.