Phát triển khoa học, công nghệ (KH-CN), đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số đang là yếu tố quyết định, là điều kiện tiên quyết và cũng là con đường tối ưu nhất để đưa đất nước ta phát triển giàu mạnh, hùng cường.
Tuy nhiên, phát triển KH-CN và chuyển đổi số mới chỉ là phương tiện quan trọng để đạt tới mục đích. Đột phá, ĐMST mới là yếu tố kỳ diệu để làm nên kỳ tích. Một trong những yếu tố mang tính quyết định là thu hút nguồn lực đầu tư, đặc biệt là vốn đầu tư tư nhân cho KH-CN, cho ĐMST.
Nhiều nhà đầu tư, quỹ đầu tư quốc tế đã đánh giá, Việt Nam đang nổi lên là “điểm nóng” của các lĩnh vực công nghệ thế hệ mới; là điểm đến ổn định, hấp dẫn. Thúc đẩy đầu tư cho phát triển KH-CN, ĐMST sẽ góp phần giúp Việt Nam đạt được mục tiêu tăng trưởng năm 2025 trên 8% và tăng trưởng đạt 2 con số trong giai đoạn tới. Theo Báo cáo Đầu tư công nghệ và ĐMST Việt Nam 2024, có gần 100 quỹ đã rót vốn vào các công ty khởi nghiệp công nghệ Việt Nam. Con số đó cho thấy thị trường Việt Nam vẫn vững vàng trước rất nhiều thách thức trên thị trường vốn quốc tế. Các startup AI của Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, xếp thứ 2 Đông Nam Á.
Báo cáo cũng chỉ ra, đây là giai đoạn hoàng kim của vốn tư nhân tại Việt Nam. Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị (về đột phá phát triển KH-CN, ĐMST và chuyển đổi số quốc gia) đã đặt mục tiêu kinh phí chi cho nghiên cứu - phát triển đạt 2% GDP, trong đó kinh phí từ xã hội chiếm hơn 60%. “Việt Nam mở ra nhiều cơ hội đa dạng để vốn tư nhân kiến tạo giá trị gia tăng”, ông Benjamin Sheridan, Giám đốc Đầu tư BCG toàn cầu, nhận xét.
Đất nước đang đứng trước yêu cầu thúc đẩy đầu tư cho KH-CN và ĐMST mạnh mẽ hơn, có nhiều “kỳ lân” hơn. Đặc biệt, dòng vốn từ khu vực tư nhân đang giữ vai trò then chốt trong thúc đẩy các ý tưởng đột phá, mô hình kinh doanh mới và phát triển sản phẩm công nghệ tiên phong. Làm thế nào khơi thông dòng vốn từ thị trường trong nước và quốc tế, thu hút đầu tư tư nhân mạnh mẽ cho KH-CN, ĐMST là vấn đề bức thiết. Đây cũng là dịp nhìn nhận sâu sắc về vai trò của các quỹ ĐMST và nguồn vốn tư nhân. Thể chế, chính sách nên tạo điều kiện cởi mở, thuận lợi cho vốn tư nhân, nhất là các quỹ đầu tư tư nhân hoạt động tại Việt Nam có danh mục đầu tư ưu tiên cho các ngành công nghệ mới nổi, công nghệ cao, công nghệ chiến lược.
Các bộ, ngành, viện nghiên cứu, trường đại học, các trung tâm ĐMST tiếp tục đóng vai trò là cơ quan hỗ trợ, thúc đẩy, tạo “sân chơi” thông thoáng, rộng mở cho các doanh nghiệp, quỹ và tổ chức, cá nhân đầu tư vào ĐMST và khởi nghiệp. Nhiều nền kinh tế phát triển như châu Âu, Hàn Quốc, Hoa Kỳ… đã lập các quỹ đầu tư chuyên biệt cho ĐMST. Những quỹ này vừa cung cấp nguồn vốn mồi quan trọng cho các dự án công nghệ cao, vừa “kích hoạt” sự tham gia của khu vực tư nhân, góp phần làm gia tăng mạnh mẽ quy mô và hiệu quả đầu tư. Nghị quyết 57-NQ/TW đã có.
Chính phủ cam kết luôn sẵn sàng đồng hành và tạo điều kiện thuận lợi nhất để thúc đẩy ĐMST. Điều quan trọng là hành động nhanh chóng và quyết liệt để những ý tưởng sáng tạo được triển khai, hiện thực hóa, để niềm tin và cơ hội biến thành những quyết định đầu tư mạnh mẽ, thành các hợp đồng hợp tác và biến những tiềm năng, lợi thế thành hiệu quả kinh tế.
Thể chế thuận lợi, hành động nhanh, khích lệ đầu tư, cùng sự chủ động, linh hoạt của khu vực tư nhân kết hợp với định hướng và đồng hành từ Nhà nước, hứa hẹn tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mạnh mẽ, từ đó tạo nên kỳ tích.
Theo TRI NHÂN (SGGPO)
