Chiều 20-10, tại phiên thảo luận ở tổ, các thành viên Đoàn ĐBQH tỉnh Gia Lai đã tham góp ý dự thảo Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo, Luật Báo chí.
Tháo gỡ vướng mắc trong hoạt động kinh doanh du lịch
Đại biểu (ĐB) Trần Kim Kha thống nhất với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung các luật nhằm đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị rà soát một số quy định của Luật Du lịch để bảo đảm tính thống nhất và nâng cao hiệu quả quản lý.
Về thời hạn đề nghị cấp lại thẻ hướng dẫn viên du lịch sau khi giả mạo hồ sơ, đại biểu cho rằng dự thảo quy định người vi phạm chỉ được đề nghị cấp thẻ sau khi chấp hành xong quyết định xử phạt hành chính là chưa tương xứng.
Trong khi đó, trường hợp bị thu hồi thẻ do giả mạo hồ sơ hoặc doanh nghiệp giả mạo hồ sơ xin giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành phải chờ 12 tháng mới được đề nghị cấp lại hoặc cấp phép.
Do đó, ĐB Kha đề nghị quy định người giả mạo hồ sơ xin cấp thẻ hướng dẫn viên chỉ được đề nghị cấp thẻ sau 12 tháng kể từ ngày quyết định xử phạt có hiệu lực và đã chấp hành xong quyết định. Cách quy định này góp phần bảo đảm tính thống nhất của chế tài, nâng cao tính răn đe đối với hành vi gian dối.
Đối với điều kiện về văn bằng do cơ sở nước ngoài cấp, ĐB Kha đề nghị vẫn giữ yêu cầu văn bằng phải được cơ quan có thẩm quyền công nhận, nhưng chuyển việc kiểm tra sang cơ quan giải quyết thủ tục.
Theo đại biểu, khi thông tin đã có trên cơ sở dữ liệu, cơ quan cấp giấy phép kinh doanh lữ hành hoặc cấp thẻ hướng dẫn viên cần chủ động khai thác, không yêu cầu người dân nộp lại giấy công nhận văn bằng. Quy định này phù hợp với định hướng chuyển đổi số, giảm giấy tờ và tránh yêu cầu người dân cung cấp nhiều lần thông tin Nhà nước đã có.
Cùng quan tâm đến việc cải cách thủ tục và quản lý hoạt động du lịch, ĐB Huỳnh Thị Anh Thảo đề nghị tăng cường hậu kiểm dựa trên mức độ rủi ro, kết nối dữ liệu đăng ký doanh nghiệp, giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành và tình trạng hoạt động của doanh nghiệp.
Đồng thời, cần quy định rõ trách nhiệm cập nhật thông tin của doanh nghiệp để kịp thời phát hiện trường hợp không còn đáp ứng điều kiện kinh doanh hoặc ngừng hoạt động nhưng chưa thông báo.
Đối với hoạt động lữ hành trên môi trường số, ĐB Thảo cho rằng cần làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân và nền tảng trung gian; phân biệt hoạt động giới thiệu, môi giới với hoạt động trực tiếp tổ chức, kinh doanh chương trình du lịch. Cơ chế xác thực giấy phép trực tuyến cần được công khai, tạo thuận lợi cho cơ quan quản lý và khách hàng kiểm chứng tính hợp pháp của đơn vị cung cấp dịch vụ.
ĐB Thảo cũng đề nghị quy định rõ thời điểm doanh nghiệp phải cung cấp chương trình du lịch và giá bán. Theo đó, thông tin cần được cung cấp trước khi khách hàng giao kết hợp đồng hoặc thanh toán, tùy thời điểm nào đến trước; dữ liệu điện tử phải có thể truy cập, tải xuống và lưu giữ. Doanh nghiệp cần lưu được phiên bản chương trình đã bán, xác nhận thay đổi dịch vụ và chứng từ thanh toán bằng phương thức điện tử, không bắt buộc lưu song song bản giấy.
Theo đại biểu, yêu cầu này góp phần bảo vệ khách hàng trước tình trạng giả mạo website, fanpage để chiếm đoạt tiền đặt cọc, đồng thời giúp người mua có căn cứ đối chiếu khi phát sinh tranh chấp về lịch trình, giá cả hoặc chất lượng dịch vụ.
Quản lý lưu trú, minh bạch thông tin chất lượng dịch vụ
Về các loại hình cơ sở lưu trú mới, ĐB Trần Kim Kha cho rằng dự thảo đã mở hướng để Chính phủ quy định những loại hình phát sinh từ thực tiễn, nhưng quy định về công nhận hạng sao hiện mới áp dụng với khách sạn, biệt thự du lịch, căn hộ du lịch và tàu thủy lưu trú du lịch.
Đại biểu đề nghị bổ sung quy định cho phép các loại cơ sở lưu trú khác theo quy định của Chính phủ được công nhận hạng sao theo tiêu chuẩn quốc gia tương ứng. Việc này giúp bảo đảm sự thống nhất giữa quy định công nhận loại hình lưu trú và công nhận chất lượng, tạo điều kiện để cơ sở đầu tư bài bản có công cụ định vị sản phẩm, nâng cao sức cạnh tranh.
Trong khi đó, ĐB Huỳnh Thị Anh Thảo lưu ý việc bổ sung loại hình “nhà ở có kinh doanh lưu trú du lịch” không đồng nghĩa mọi nhà ở đều được phép khai thác kinh doanh. Hoạt động này phải phù hợp với công năng sử dụng được phép theo pháp luật về nhà ở, xây dựng và đáp ứng các điều kiện kinh doanh dịch vụ lưu trú du lịch.
Đại biểu đề nghị tăng cường phối hợp giữa cơ quan chuyên môn về du lịch, xây dựng, công an và UBND cấp xã; sử dụng chung kết quả kiểm tra, chuyển thông tin đến đúng cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện vi phạm. Các hướng dẫn cần phân biệt điều kiện quản lý theo quy mô, loại công trình và mức độ rủi ro, nhất là với những mô hình như farmstay, glamping, căn hộ cho thuê ngắn hạn và lưu trú gắn với du lịch cộng đồng.
Đối với việc quảng cáo hạng sao, ĐB Thảo đề nghị xây dựng hệ thống dữ liệu thống nhất, cho phép tra cứu miễn phí tên, địa chỉ cơ sở, hạng được công nhận, số quyết định, thời hạn và tình trạng hiệu lực.
Đồng thời, cần quy định thời hạn cập nhật dữ liệu sau khi quyết định công nhận, thay đổi hoặc thu hồi hạng có hiệu lực; yêu cầu cơ sở lưu trú và các bên quảng bá dịch vụ kịp thời đính chính thông tin khi hạng sao thay đổi hoặc hết hiệu lực.
Đại biểu cũng đề nghị phân biệt rõ hạng sao được cơ quan có thẩm quyền công nhận với điểm đánh giá của người sử dụng, giúp khách hàng tiếp cận thông tin chính xác trước khi đặt phòng.
Liên quan đến thẻ hướng dẫn viên du lịch điện tử, ĐB Thảo cho rằng, việc dự thảo công nhận giá trị pháp lý ngang nhau giữa thẻ điện tử và thẻ vật lý nhưng vẫn yêu cầu hướng dẫn viên đeo thẻ vật lý khi hành nghề sẽ làm giảm hiệu quả chuyển đổi số. Vì vậy, cần cho phép sử dụng thẻ điện tử có thể xác thực, đồng thời bảo đảm khách du lịch nhận diện được người hướng dẫn.
Đối với việc bãi bỏ quy định về biển hiệu phương tiện vận tải khách du lịch, đại biểu đề nghị rà soát đồng bộ các điều khoản liên quan đến trách nhiệm bố trí nơi dừng, đỗ, xác định tiêu chí thay thế phù hợp. Việc bỏ thủ tục cấp biển hiệu du lịch cần được phân biệt với nghĩa vụ đáp ứng điều kiện kinh doanh vận tải theo quy định.
Phân cấp rõ trách nhiệm, bảo đảm quyền tiếp cận văn hóa
Đối với Luật Thư viện, ĐB Trần Kim Kha đề nghị sửa quy định về tổ chức không gian đọc tại nhà văn hóa thôn, làng theo hướng giao UBND cấp xã trực tiếp tổ chức thực hiện; thư viện cấp tỉnh đảm nhiệm vai trò hướng dẫn nghiệp vụ và hỗ trợ tài nguyên thông tin.
Theo đại biểu, dự thảo hiện giao nhiệm vụ này cho thư viện cấp tỉnh trong khi thư viện cấp xã cũng có trách nhiệm hỗ trợ không gian đọc, còn UBND cấp tỉnh chỉ đạo UBND cấp xã quản lý. Việc nhiều chủ thể cùng được giao một nhiệm vụ dễ dẫn đến phân tán trách nhiệm, trong khi thư viện tỉnh khó có đủ nhân lực và nguồn lực để triển khai tại hàng nghìn thôn, làng trên địa bàn rộng.
ĐB Huỳnh Thị Anh Thảo cũng đề nghị khi sắp xếp thư viện công lập, phương án chuyển giao không chỉ dừng ở tài nguyên thông tin và tài sản mà cần bảo đảm việc phục vụ bạn đọc được duy trì liên tục.
Theo đại biểu, cần xác định rõ đơn vị tiếp nhận trách nhiệm phục vụ, địa điểm và thời gian phục vụ thay thế, cách xử lý sách đang cho mượn và quyền sử dụng của bạn đọc; ưu tiên trẻ em, người khuyết tật và người dân ở xa thông qua các điểm đọc hoặc hoạt động luân chuyển sách phù hợp.
Về lĩnh vực điện ảnh, ĐB Thảo đề nghị quy định rõ thời hạn sửa đổi, cập nhật mức phân loại phim và hiển thị cảnh báo theo mức độ vi phạm; có cơ chế xác nhận việc chấp hành và kiểm tra lại. Việc cập nhật phải được thực hiện trên các giao diện liên quan, trong đó có màn hình phát phim, nhằm bảo đảm cảnh báo đúng mức độ tuổi và bảo vệ trẻ em. Quy định ngăn chặn truy cập cũng cần xác định cụ thể phim, đường dẫn và phạm vi xử lý để tránh ảnh hưởng đến nội dung hợp pháp khác.
Đối với hoạt động thăm dò, khai quật khảo cổ, ĐB Thảo đề nghị làm rõ tiêu chí xác định trường hợp cần thiết thực hiện nhằm nghiên cứu khoa học, bảo tồn di sản khi chưa có quy hoạch khảo cổ được phê duyệt.
Theo đại biểu, cần xác định rõ thẩm quyền đánh giá, căn cứ khoa học và cơ chế kiểm soát để địa phương có cơ sở triển khai nghiên cứu, xác định giá trị di tích, xây dựng quy hoạch và phục vụ công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản.
Về quảng cáo ngoài trời, ĐB Thảo thống nhất bãi bỏ quy hoạch quảng cáo ngoài trời để đồng bộ với Luật Quy hoạch, nhưng đề nghị bổ sung nguyên tắc quản lý công trình quảng cáo phải phù hợp với quy hoạch đô thị và nông thôn, quy chế quản lý kiến trúc, quy định về xây dựng và an toàn giao thông.
Đồng thời, cần nghiên cứu giao UBND cấp tỉnh ban hành quy chuẩn kỹ thuật địa phương làm căn cứ quản lý, cũng như có quy định chuyển tiếp đối với quy hoạch đã được phê duyệt và công trình quảng cáo hợp pháp đã đầu tư trước khi luật có hiệu lực.
Bảo vệ thực chất quyền lợi người tiêu dùng từ cơ sở
Góp ý vào dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, ĐB Trường Trung Tuyến đề nghị tăng cường hỗ trợ người tiêu dùng ở vùng khó khăn, làm rõ thẩm quyền và bảo đảm nguồn lực cho chính quyền cấp xã thực hiện nhiệm vụ.
Từ thực tiễn công tác tại cơ sở, nhất là các xã miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, ĐB Trường Trung Tuyến cho rằng một bộ phận người dân, nhất là người cao tuổi và đồng bào dân tộc thiểu số, còn hạn chế trong tiếp cận thông tin, nhận biết hàng giả, hàng kém chất lượng và thực hiện quyền khiếu nại.
Khi mua phải phân bón, vật tư nông nghiệp hoặc hàng hóa không bảo đảm chất lượng, nhiều người không biết phản ánh ở đâu, thiếu hóa đơn, chứng từ hoặc không có điều kiện đi lại để yêu cầu giải quyết.
Vì vậy, đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung cơ chế hỗ trợ người tiêu dùng dễ bị tổn thương, như hỗ trợ ngôn ngữ, hướng dẫn thủ tục khiếu nại, thu thập chứng cứ và tiếp cận cơ quan có thẩm quyền. Đồng thời, cần tăng cường cảnh báo hàng giả, hàng kém chất lượng bằng hình thức phù hợp với đồng bào dân tộc thiểu số.
ĐB Tuyến nhấn mạnh: Bảo vệ người tiêu dùng không chỉ dừng ở việc quy định quyền mà phải có cơ chế để người dân thực hiện được quyền đó trong thực tế.
