Ký ức hào hùng
Cách cột mốc 30 và Quốc môn chừng 1 km về phía Đông, Nhà bia tưởng niệm liệt sĩ Đồn Biên phòng 649 (Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh ngày nay) là nơi để các cán bộ, chiến sĩ và người dân bày tỏ lòng biết ơn những người lính quân hàm xanh trong những năm tháng chiến đấu bảo vệ biên cương của Tổ quốc. Đây cũng là nơi Đồn Biên phòng 649 đứng chân khi mới thành lập.
Đồn thành lập trong bối cảnh đất nước vừa thống nhất với những khó khăn, thử thách. Chỉ vài tháng sau khi thành lập, đầu năm 1976, đơn vị bước vào cuộc chiến bảo vệ biên giới Tây Nam kéo dài hơn 1.000 ngày đêm. Suốt 3 năm ròng rã, cùng với các lực lượng, Đồn Biên phòng 649 đã trực tiếp đối đầu với đội quân Khmer Đỏ để bảo vệ vững chắc từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.
Tiêu biểu là trận đánh kéo dài 9 ngày đêm (từ ngày 18 đến 26-6-1978) trong vòng vây của 1 tiểu đoàn Khmer Đỏ được trang bị đầy đủ hỏa lực. Trong trận tử chiến này, quân ta phối hợp “trong đánh ra, ngoài đánh vào” đã loại khỏi vòng chiến đấu hàng trăm tên địch, tịch thu, phá hủy nhiều phương tiện, vũ khí, trang-thiết bị của đối phương.
Để làm nên chiến thắng, 11 người con ưu tú của đất mẹ Việt Nam đã ngã xuống nơi vùng cửa ngõ Lệ Thanh. Với những đóng góp to lớn đó, ngày 20-12-1979, Đồn Biên phòng 649 vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Từng tham gia trận đánh này, cựu chiến binh Đoàn Khánh Tân hồi nhớ: “Quân địch có 1 tiểu đoàn với đầy đủ hỏa lực, trong khi bên mình chỉ vẻn vẹn 16 người. Kẻ thù nã đạn ngày đêm hòng trấn áp tinh thần quân ta. Nhưng 16 cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị đồng lòng quyết tâm đẩy lùi quân địch. Không chỉ lợi dụng địa hình, địa vật bắn trả, chúng tôi còn nảy ra sáng kiến nổ súng bắn vị trí này xong thì nhanh chân nhảy sang vị trí khác bắn tiếp để quân địch nghĩ bên ta đông người. Súng nổ chát chúa suốt ngày đêm. Tôi nhớ đã bắn 1 quả đạn M79 về hướng quân địch làm cho chúng e sợ, rút về phía sau.
Lúc chiến đấu, trời mưa, đứng trong hào mà nước ngập ngang gối. Cũng không có nước uống, chúng tôi phải hứng nước mưa để dùng. Có khi vừa đưa dụng cụ hứng nước lên trên đầu, quân địch bắn đạn trúng làm thủng, phải dùng cái khác để hứng tiếp”.
Trong thời bình, cán bộ, chiến sĩ đơn vị đã lập nên những thành tích nổi bật trong thực hiện nhiệm vụ giữ vững biên cương của Tổ quốc. Trong 5 năm gần đây, Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh liên tục được vinh danh với nhiều phần thưởng cao quý. Đơn cử, năm 2025, đơn vị được Chủ tịch UBND tỉnh tặng bằng khen vì đã có đóng góp trong tổ chức, thực hiện nhiệm vụ xây dựng, quản lý, bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới và xây dựng Bộ đội Biên phòng tỉnh nhân dịp kỷ niệm 60 năm Ngày truyền thống Bộ đội Biên phòng Gia Lai (15/4/1965-15/4/2025).
Viết tiếp bản hùng ca
50 năm đã qua đi, Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh ngày nay đã vươn mình trở thành cửa ngõ hội nhập giữa 2 nước Việt Nam-Campuchia. Trên hành trình chuyển mình ấy ghi đậm dấu ấn của cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh.
Không chỉ giữ vững từng đường biên, cột mốc, lớp lớp thế hệ cán bộ, chiến sĩ của đơn vị còn góp phần xây dựng cơ sở hạ tầng, thúc đẩy ngoại giao biên giới, bảo vệ an ninh biên giới và nâng cao đời sống người dân. Từ năm 2020 đến nay, đơn vị đã triển khai 32 đợt tuần tra, kiểm soát biên giới với 214 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia và duy trì 2 chốt quản lý biên giới và phòng-chống xuất-nhập cảnh trái phép; phối hợp tuần tra song phương với lực lượng Campuchia.
Trong công tác đấu tranh phòng-chống tội phạm, năm 2024, đơn vị đã chủ trì, độc lập và phối hợp với lực lượng chức năng bắt giữ, xử lý 6 vụ/7 đối tượng vi phạm quy định xuất-nhập cảnh, tàng trữ pháo nổ và tàng trữ lâm sản trái phép. Năm 2025, những người lính quân hàm xanh còn tham gia xây dựng 1 căn nhà trị giá 105 triệu đồng cho hộ có hoàn cảnh khó khăn tại xã biên giới Ia Dom (huyện Đức Cơ). Công tác tuyên truyền nâng cao kiến thức pháp luật cho người dân trên khu vực biên giới cũng được đơn vị chú trọng triển khai.
Thượng úy Trịnh Văn Cao Nguyên-Đội trưởng Trinh sát Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh-chia sẻ: “Thế hệ trẻ chúng tôi nguyện nỗ lực hơn để viết tiếp những chiến công, thành tích nổi bật mà đơn vị đạt được trong thời gian qua. Bản thân tôi luôn tích cực học hỏi, chấp hành nghiêm mệnh lệnh của cấp trên và đề ra quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Ngoài ra, tiếp tục giúp đỡ người dân phát triển kinh tế và nâng cao kiến thức pháp luật”.
Trao đổi với P.V, Trung tá Đỗ Như Kiên-Đồn trưởng Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh-cho biết: Phát huy truyền thống 50 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, thời gian tới, đơn vị tiếp tục nêu cao tinh thần đoàn kết, vượt qua mọi khó khăn gian khổ, quyết tâm bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia trong mọi tình huống; cảnh giác, mưu trí, dũng cảm trong chiến đấu, quyết thắng mọi kẻ thù, đấu tranh kiên quyết với các loại tội phạm; góp phần giữ vững đoàn kết quốc tế, xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị với nước bạn Campuchia.
Các cán bộ, chiến sĩ cũng sẽ tiếp tục gắn bó máu thịt với Nhân dân, đoàn kết và phối hợp với các ngành, các lực lượng; phát huy sức mạnh tổng hợp trong xây dựng, bảo vệ biên giới.
