Chỉ tính riêng trong 5 ngày nghỉ lễ 30-4 và 1-5 vừa qua, TPHCM đón gần 1,95 triệu lượt khách, tăng hơn 100% so với cùng kỳ; khách quốc tế đạt 120.000 lượt, gấp đôi năm ngoái; tổng thu du lịch ước đạt 7.100 tỷ đồng; doanh thu tiêu dùng toàn thành phố đạt gần 129.000 tỷ đồng, tăng 38%.
Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM (HIDS) vừa có tờ trình về việc tổ chức “Lễ hội Hòa bình” dịp 30-4 hàng năm. Thực tế, ý nghĩa lịch sử, văn hóa, chính trị cùng hiệu ứng xã hội sâu rộng qua sự kiện kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước đã tạo sức hút “vượt ngưỡng” về du lịch, dịch vụ… Qua đó cho thấy đề xuất nói trên là phù hợp, cần thiết.
Chỉ tính riêng trong 5 ngày nghỉ lễ 30-4 và 1-5 vừa qua, TPHCM đón gần 1,95 triệu lượt khách, tăng hơn 100% so với cùng kỳ; khách quốc tế đạt 120.000 lượt, gấp đôi năm ngoái; tổng thu du lịch ước đạt 7.100 tỷ đồng; doanh thu tiêu dùng toàn thành phố đạt gần 129.000 tỷ đồng, tăng 38%.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng 8,5%/năm, khi tiêu dùng nội địa đang là “trụ đỡ” trọng yếu và hướng tới phục hồi mức đóng góp 10,36% của ngành du lịch vào GRDP của TPHCM, tổ chức thêm một lễ hội, một sự kiện tạo sức hút, góp phần gia tăng nguồn thu cho các ngành kinh tế quan trọng của thành phố, rất cần được xem xét.
Điều quan trọng là đặt trong bối cảnh của TPHCM mới sau sắp xếp đơn vị hành chính và việc triển khai Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân (Nghị quyết 68), đây vừa là cơ hội để mở cửa chào mời doanh nghiệp ở các ngành dịch vụ liên quan như du lịch, nghệ thuật, giải trí, cung ứng thực phẩm, logistics; vừa là phép thử cơ chế vận hành, năng lực thực hiện của các bên trên thị trường hấp dẫn này.
Tuy nhiên, trước hết là thay đổi tư duy tổ chức lễ hội từ “nhà nước làm” sang “doanh nghiệp dẫn dắt”. Khi đó, không đơn thuần là tài trợ mà doanh nghiệp đồng sáng tạo - tổ chức; hoặc chủ lực trong toàn bộ hay từng đầu việc quan trọng của các hoạt động nghệ thuật, công nghệ, ẩm thực, du lịch và thể thao. Từ đó, mở rộng không gian và nội dung của phần hội gắn sát với thị trường, nhằm quảng bá, nâng cao hình ảnh thành phố và hướng xuất khẩu văn hóa với công nghệ tổ chức, biểu diễn…
Nghị quyết 68 khuyến khích vận dụng mô hình đối tác công tư trong các lĩnh vực văn hóa, dịch vụ công, đô thị thông minh. Vì vậy, TPHCM có thể áp dụng cơ chế đặt hàng linh hoạt, như đấu thầu hạn chế hoặc chỉ định thầu đối với các doanh nghiệp có năng lực đặc biệt trong tổ chức sự kiện văn hóa - công nghệ. Hoặc khoán trọn gói theo kết quả đầu ra, thay vì chỉ theo quy trình hành chính, tạo điều kiện cho doanh nghiệp sáng tạo và chủ động hơn.
Ở đây, tách bạch 2 “đối tác” cho 2 phần “lễ” và “hội”, trong đó phần “lễ” gồm nghi thức chính trị - lịch sử do Nhà nước chủ trì và phần “hội” gồm sáng tạo cộng đồng, công nghệ, dịch vụ du lịch do doanh nghiệp đảm nhận. Theo đó, Nhà nước ưu đãi về thuế, phí, mặt bằng, dành cho doanh nghiệp đầu tư cơ sở hạ tầng sự kiện (trung tâm tổ chức, sân khấu công nghệ, trạm phục vụ…).
Thời gian qua, mô hình “Nhà nước đặt hàng - Doanh nghiệp thực hiện” trong lĩnh vực tổ chức lễ hội đã được áp dụng sớm và đang phổ biến tại TPHCM, như các lễ hội: Đường hoa Nguyễn Huệ vào Tết Nguyên đán; TPHCM - Thành phố tôi yêu; Saigon Light Festival; Văn hóa, ẩm thực quốc tế…
Hoặc như mô hình đồng tổ chức (liên danh công tư), thể hiện qua việc cơ quan nhà nước và doanh nghiệp cùng tham gia vào quá trình tổ chức lễ hội: từ khâu xây dựng ý tưởng, thiết kế nội dung, đến triển khai thực hiện và huy động nguồn lực. Mô hình hợp tác cân bằng này kết hợp giữa định hướng quản lý nhà nước và sức sáng tạo, nguồn lực từ khu vực tư nhân, với sự thành công từ Lễ hội Áo dài TPHCM, Lễ hội Âm nhạc Quốc tế TPHCM (HOZO), Ngày hội Du lịch TPHCM…
Ngoài ra còn có mô hình “Tài trợ - Doanh nghiệp đồng hành”, ở đó, Nhà nước giữ vai trò chủ trì tổ chức lễ hội, doanh nghiệp tài trợ tài chính, cung cấp dịch vụ, truyền thông hoặc hỗ trợ hậu cần. Hay mô hình “Doanh nghiệp tổ chức - Nhà nước giám sát”, với doanh nghiệp lên kế hoạch, tổ chức và triển khai lễ hội, còn cơ quan nhà nước đóng vai trò giám sát, thẩm định và đảm bảo lễ hội tuân thủ các quy định pháp lý, định hướng văn hóa và an toàn cộng đồng. Mô hình xã hội hóa toàn phần thể hiện xu hướng chuyển giao vai trò tổ chức lễ hội từ khu vực công sang khu vực tư, phù hợp với nguyên tắc “Nhà nước kiến tạo - Doanh nghiệp thực thi”.
Cùng với “bộ công cụ” Nghị quyết 68 và Nghị quyết 198, Lễ hội Hòa bình của TPHCM mới hy vọng hội tụ điều kiện cần và đủ để vận động doanh nghiệp đầu tư, tổ chức sự kiện liên vùng, dọc theo hành lang đô thị sông Sài Gòn, biển Cần Giờ, Vũng Tàu... lan tỏa sức ảnh hưởng trong và ngoài nước.
Theo NGUYỄN QUÂN CÁT (SGGPO)
