Tháng 3 Tây Nguyên đã tạo nên ký ức hào hùng trong lịch sử dân tộc kể từ mùa xuân năm 1975. Chỉ trong hơn 1 tuần, từ ngày 10 đến 17-3, hàng loạt tỉnh Tây Nguyên đã được giải phóng, hàng trăm ngàn quân ngụy tháo chạy tán loạn, mở đầu cho sự sụp đổ của chế độ ngụy quyền Sài Gòn, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc.
Trở lại với những ngày tháng 3 của nửa thế kỷ trước, khi Gia Lai được giải phóng khỏi ách xâm lược của thực dân Pháp rồi đến đế quốc Mỹ. Bên cạnh niềm vui hòa bình, không còn đạn bom chết chóc, người dân và cán bộ trong tỉnh phải đối mặt với vô vàn khốn khó. Chiến tranh tàn phá, mọi thứ gần như phải bắt đầu từ con số không.
Kinh tế khó khăn, đa số đồng bào đói ăn, thiếu mặc, mù chữ, trình độ sản xuất hết sức lạc hậu. Hệ thống giáo dục, y tế; hạ tầng giao thông, thủy lợi hầu như không có. An ninh chính trị vô cùng phức tạp, bên trong thì FULRO nhân cơ hội này nổi lên quấy phá, tìm cách ly tán dân với Đảng, bên ngoài bọn phản động Pol Pot tìm cách gây hấn biên giới, xâm chiếm đất nước…
Song, dưới sự lãnh đạo tài tình, ứng biến linh hoạt của Đảng, sự điều hành năng động, quyết liệt của chính quyền các cấp, người dân đa số đồng tình với chủ trương, chính sách của Đảng, cùng nhau nỗ lực vượt khó, chúng ta đã dần vượt qua thách thức, ổn định đời sống mọi mặt, xây dựng xã hội từng ngày thay đổi; chiến thắng đói nghèo, lạc hậu, đưa tỉnh nhà vươn lên tầm cao mới.
Nhìn vào những thành tựu sau 50 năm xây dựng Gia Lai, chúng ta cảm thấy ấm lòng: Với dân số gần 1,7 triệu người, trong đó, trên 45% là đồng bào dân tộc thiểu số, đến cuối năm 2024, thu nhập bình quân đầu người đạt hơn 68 triệu đồng/năm. Tỷ lệ đô thị hóa đạt trên 30,5%, trong đó có 3 đô thị thuộc tỉnh, 14 đô thị thuộc huyện.
Giá trị hàng hóa, nông sản xuất khẩu trên địa bàn liên tục tăng trưởng, nhiều công trình, nhà máy hiện đại như: Nhà máy Đường An Khê, Nhà máy Đường Ayun Pa, Nhà máy Chế biến nông sản của DOVECO ở Mang Yang, các công trình thủy điện: Ia Ly, Sê San, điện gió, điện mặt trời… đã đưa ngành công nghiệp tỉnh nhà phát triển lên tầm cao mới.
Khách du lịch trong và ngoài nước cũng liên tục tìm đến Gia Lai; bình quân giai đoạn 2020-2025, khách du lịch tăng 39%/năm. Nhiều sản phẩm văn hóa, du lịch đã trở thành thương hiệu riêng của Gia Lai: lễ hội hoa dã quỳ-núi lửa Chư Đang Ya; liên hoan trình diễn văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, hội đua thuyền độc mộc trên sông Pô Cô…
Mạng lưới giao thông đã trải khắp các buôn làng, không còn buôn làng nào bị chia cắt bởi 2 mùa mưa nắng. Từ tư duy sản xuất tự túc, tự cấp, phát-đốt-chọc-tỉa, năng suất thấp, bà con đồng bào các dân tộc thiểu số đã biết ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, vươn lên làm giàu. Ước tính đến cuối năm 2025, toàn tỉnh chỉ còn 16.200 hộ nghèo. Điện lưới quốc gia cũng bừng sáng khắp các buôn làng, đưa tri thức văn minh đến với đồng bào vùng sâu, vùng xa.
Ốm đau, bệnh tật, thai sản không còn trông chờ vào thầy mo, thầy cúng mà đến trạm y tế, bệnh viện. Mạng lưới y tế, giáo dục 50 năm qua không ngừng được quan tâm, cải thiện, nâng cấp. Cơ sở vật chất, trang-thiết bị của ngành Y tế được đầu tư. Công tác khám-chữa bệnh, chất lượng dịch vụ y tế ngày càng được nâng lên… đưa người dân trên địa bàn tỉnh, từ nghèo nàn, lạc hậu, tăm tối của 50 năm trước bước vào xã hội văn minh, phát triển, hội nhập với quốc gia, nhân loại.
Nhìn lại chặng đường 50 năm xây dựng, phát triển của tỉnh nhà kể từ tháng 3-1975 đến nay, thấy rõ sự đổi thay kỳ diệu của quê hương để thêm tin tưởng vào năng lực lãnh đạo tài tình của Đảng, Nhà nước ta trước biến động xã hội, hoàn cảnh của đất nước.
Những thành tựu to lớn mà Gia Lai đạt được, những dự định đang ấp ủ, những tín hiệu ánh lên, thời cơ và vận hội lớn đang mở ra cho cả dân tộc chắc chắn sẽ là động lực quan trọng để quê hương Gia Lai phát triển lên tầm cao mới, cùng cả nước vươn mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên sắp tới.
