Tính từ năm 1993 đến 2022, lượng kiều hối gửi về VN đạt hơn 190 tỉ USD, gần tương đương tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã giải ngân cùng kỳ. Đặc biệt, con số kỷ lục 19 tỉ USD kiều hối vào năm 2022 đã đưa VN nằm trong 3 quốc gia nhận kiều hối nhiều nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương, sau Trung Quốc và Philippines.
Trong hai năm gần đây (2023, 2024), lượng kiều hối tiếp tục duy trì ở mức cao, khoảng 16 tỉ USD mỗi năm.
Đáng chú ý, TP.HCM là địa phương dẫn đầu cả nước về tiếp nhận kiều hối, chiếm từ 38 - 60% tổng lượng kiều hối toàn quốc. Ngoài ra, một lượng đáng kể kiều hối vẫn được chuyển qua đường không chính thức, ước tính chiếm tới 30 - 50% tổng kiều hối thực tế. Điều này cho thấy quy mô kiều hối về VN lớn hơn nhiều so với số liệu công bố.
Tuy nhiên, đó không phải là nguồn lực duy nhất mà kiều bào mang lại. VN có khoảng 6 triệu kiều bào đang sinh sống, làm việc, học tập tại 130 quốc gia, vùng lãnh thổ, trong đó có hơn 80% đang cư trú tại các nước phát triển. Đặc biệt, khoảng 600.000 người có trình độ đại học trở lên. Những năm gần đây, mỗi năm có từ 300 - 500 lượt chuyên gia, trí thức kiều bào trực tiếp tham gia vào các hoạt động khoa học - công nghệ tại VN, từ giảng dạy, đào tạo nhân lực đến nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Điều đó cho thấy kiều bào còn đóng góp quan trọng về "trí lực", đặc biệt trong các lĩnh vực then chốt như khoa học - công nghệ, giáo dục, y tế, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
Bởi vậy, cần nhìn nhận kiều bào không đơn thuần là một cộng đồng hướng về nguồn cội, mà là một phần máu thịt không tách rời của dân tộc, đang hòa mình vào dòng chảy của quốc gia, bằng chất xám, bằng sự kết nối toàn cầu. Họ không chỉ cần được ghi nhận ở tấm lòng, mà còn xứng đáng được vinh danh ở vai trò, vị trí và những đóng góp thực chất.
Những năm qua, TP.HCM nói riêng và cả nước nói chung đã có nhiều nỗ lực cụ thể nhằm thu hút và phát huy nguồn lực từ kiều bào. Điều này không chỉ thể hiện bằng các chính sách khuyến khích đầu tư, chuyển giao tri thức mà còn qua sự ghi nhận mang tính biểu tượng và tinh thần. Nhân dịp 50 năm đất nước thống nhất (30.4.1975 - 30.4.2025), TP.HCM đã trang trọng vinh danh 50 kiều bào có những đóng góp nổi bật cho sự phát triển của quê hương, âm thầm bền bỉ cống hiến vì một VN hùng cường.
Điều này cho thấy nhà nước, xã hội đã thật sự trân quý, xem kiều bào là người đóng góp tài lực, trí lực, là người giữ lửa văn hóa, mang trí tuệ VN vươn tầm thế giới.
Theo Phạm Thu Ngân (TNO)
