Lý do rạn nứt quan hệ
Quan hệ giữa Nhà Trắng và ông chủ Tesla hiệu rạn nứt khi thời hạn nhân viên chính phủ đặc biệt 130 ngày của Musk kết thúc và sự xuất hiện siêu dự luật của đảng Cộng hòa.
Tổng thống Trump ngày 30/5 đã tổ chức lễ chia tay tỷ phú này tại Nhà Trắng. Ông Trump khi đó ca ngợi ông Musk vì chương trình cải cách chính phủ mà ông gọi là "toàn diện và có tác động sâu rộng nhất trong nhiều thế hệ" còn tỷ phú Mỹ mong "có thể tiếp tục là bạn và cố vấn cho Tổng thống".
Tổng giám đốc Tesla đã quay lại chiến trường chính trị sau khi liên tục công kích dự luật chi tiêu “Big Beautiful Bill” ( “Dự luật to lớn và tuyệt đẹp” ) của đảng Cộng hòa trên nền tảng X suốt ngày 4/6, chỉ vài ngày sau khi ông chính thức rút khỏi Văn phòng Ban Hiệu quả Chính phủ (DOGE) của Nhà Trắng.
Về siêu dự luật thiết lập nền tảng ngân sách để ông Trump triển khai các cam kết khi tranh cử, Hạ viện Mỹ đã thông qua hai tuần trước và đang được Thượng viện xem xét.
Những điểm chính của dự luật là cắt giảm thuế, tăng chi tiêu cho an ninh biên giới, siết quy định với Medicaid và hủy bỏ các khoản tín dụng thuế năng lượng sạch.
Tuy nhiên, Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ đánh giá dự luật tiềm ẩn nguy cơ đẩy nợ công Mỹ tăng thêm 3.800 tỷ USD đến năm 2034.
Ông Musk đã kịch liệt phản ứng trước dự luật nói trên. Điều này khiến tổng thống Trump cảm thấy phiền phức. Tổng thống Trump nói: “Tôi rất thất vọng vì Elon biết rõ nội tình dự luật này. Tôi đã giúp đỡ ông ấy rất nhiều”.
Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson (đảng Cộng hòa) cũng bất ngờ khi Musk đổi thái độ 180 độ với dự luật chi tiêu mới của Tổng thống Trump và đã cố gắng liên lạc nhưng chưa được hồi đáp.
Theo Axios, mối quan hệ Trump - Musk căng thẳng do 4 yếu tố chính:
Việc cắt giảm ưu đãi thuế xe điện ảnh hưởng trực tiếp đến Tesla. Một số nguồn tin cho biết Musk cảm thấy bị "ghẻ lạnh" sau khi nỗ lực vận động hành lang nhằm bảo vệ các ưu đãi thuế xe điện không thành công. Tesla đã chi ít nhất 240.000 USD để vận động cho khoản ưu đãi này.
Đó còn vì lý do ông Musk không tiếp tục làm cố vấn chính phủ.
Bị từ chối đề xuất dùng vệ tinh Starlink kiểm soát không lưu quốc gia, do lo ngại xung đột lợi ích.
Theo tờ The Guardian ngày 5/6, ông Musk viết trên mạng xã hội X: “Trước tuyên bố của Tổng thống về việc hủy bỏ các hợp đồng với chính phủ của tôi, SpaceX sẽ bắt đầu ngừng hoạt động tàu vũ trụ Dragon ngay lập tức”.
Trước đó ít phút, ông Trump đã đăng trên mạng xã hội Truth Social rằng có thể chấm dứt các hợp đồng và trợ cấp dành cho các doanh nghiệp thuộc sở hữu của ông Musk, bao gồm SpaceX - đơn vị đang triển khai nhiều dự án lớn về tên lửa và không gian vũ trụ. Theo kế hoạch, Dragon sẽ thực hiện chuyến bay tiếp theo vào ngày 10/6 trong khuôn khổ Nhiệm vụ Axiom 4, đưa bốn phi hành gia lên ISS.
Ông Trump đột ngột rút đề cử Jared Isaacman – đồng minh của Musk – làm giám đốc NASA, cũng đã khiến Musk “bị tổn thương”. Theo một nguồn tin nội bộ tiết lộ: "Elon Musk cảm thấy như bị xúc phạm với vụ NASA. Với ông ấy, đây là giọt nước tràn ly".
Sau cuộc đấu khẩu là gì?
Tỷ phú Musk đã phản bác trên mạng xã hội X, rằng thông tin siêu dự luật đã được xem trước nội dung. "Không đúng, tôi chưa từng thấy dự luật này, dù chỉ một lần. Nó được thông qua trong đêm nhanh đến mức gần như không nghị sĩ nào kịp đọc", ông viết.
Musk đã gọi siêu dự luật của Đảng Cộng hòa của tổng thống Trump là “một thứ kinh tởm đầy mùi thịt lợn” và cảnh báo rằng nó sẽ khiến núi nợ công 36.000 tỷ USD của Mỹ ngày càng phình to.
"Dự luật chi tiêu khổng lồ, táo tợn và thừa mứa vừa qua đúng là một tài liệu quái gở đáng kinh tởm. Những người nào đã bỏ phiếu cho dự luật này nên cảm thấy xấu hổ. Các ông bà đã làm sai và biết rõ mình sai", tỷ phú Elon Musk, viết trên X ngày 3/6.
Tỷ phú Musk còn ám chỉ ông Trump "có tên trong hồ sơ Epstein", nhắc đến các tài liệu của chính phủ Mỹ về tỷ phú Mỹ Jeffrey Epstein, người tự tử trong tù năm 2019 khi đang chờ đưa ra xét xử với cáo buộc ấu dâm.
Musk còn đăng một thăm dò liệu ông có nên lập một chính đảng mới hay không. Động thái khiến đảng Cộng hòa có thể mất đi sự ủng hộ từ cử tri.
Elon Musk tiếp tục đăng thêm những lời chỉ trích gay gắt khác. "Không có tôi, ông Trump đã thất cử. Đảng Dân chủ sẽ kiểm soát Hạ viện còn thế đa số của đảng Cộng hòa ở Thượng viện là 51-49. Thật là vô ơn", Musk viết.
Tính đến thời điểm này, Tesla đã mất 152 tỷ USD vốn hóa thị trường sau cuộc khẩu chiến giữa Musk và Trump. Đây là đòn giáng mạnh nhất từ trước đến nay đối với Tesla.
Musk là cố vấn thân cận nhất của ông Trump trong những năm qua, đóng góp gần 300 triệu USD vào chiến dịch tranh cử và dẫn dắt DOGE – cơ quan chuyên cắt giảm ngân sách liên bang.
Musk đã rời vai trò cố vấn chính phủ mà trở lại tập trung cho Tesla và SpaceX. Nhưng giới quan sát cho rằng cuộc đối đầu giữa hai nhân vật quyền lực này có thể còn kéo dài trong thời gian tới.
