Không nên uống bia lạnh ngay sau chơi thể thao
Theo thạc sĩ - bác sĩ Võ Thị Tố Hi, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Gia An 115 (TP.HCM), sau khi vận động mạnh, cơ thể thường rơi vào trạng thái mất nước, mất điện giải, nhịp tim và huyết áp còn cao, đồng thời mạch máu ngoại biên đang giãn để tỏa nhiệt. Trong bối cảnh này, việc uống bia lạnh ngay là không nên.
“Nhiệt độ lạnh của bia có thể gây co mạch ngoại biên tương đối đột ngột, làm giảm khả năng tỏa nhiệt và điều hòa tuần hoàn. Điều này có thể khiến một số người cảm thấy choáng váng, nhức đầu hoặc khó chịu, đặc biệt khi vừa kết thúc vận động cường độ cao”, bác sĩ Tố Hi cho biết.
Cồn trong bia có tác dụng lợi tiểu do ức chế hormone chống bài niệu (ADH), từ đó làm tăng lượng nước tiểu. Khi uống bia trong lúc cơ thể chưa được bù đủ nước, tình trạng mất nước và mất điện giải có thể trở nên trầm trọng hơn, kéo dài cảm giác mệt mỏi và làm chậm quá trình hồi phục sau khi chơi thể thao.
Bên cạnh đó, sau tập luyện, hệ tim mạch đang trong giai đoạn điều chỉnh từ trạng thái gắng sức sang nghỉ ngơi. Việc nạp cồn vào thời điểm này có thể làm tăng nguy cơ hồi hộp, tim đập nhanh hoặc rối loạn nhịp tim thoáng qua, đặc biệt ở những người có yếu tố nguy cơ tim mạch.
Ngoài ra, theo bác sĩ Tố Hi, trong và sau khi vận động mạnh, lưu lượng máu đến hệ tiêu hóa giảm, uống bia có thể gây kích thích đường tiêu hóa, dẫn đến đầy bụng, buồn nôn hoặc khó chịu vùng thượng vị ở một số người.
Trong trường hợp không thể từ chối (ví dụ các buổi giao lưu sau trận đấu), cần hiểu rằng bia chỉ nên được xem là đồ uống mang tính xã giao, hoàn toàn không có vai trò bù nước hay phục hồi sau vận động. Bác sĩ Tố Hi nhấn mạnh: “Nguyên tắc quan trọng nhất là chỉ uống khi cơ thể đã ổn định, ít nhất sau 20-30 phút nghỉ ngơi, khi nhịp tim và hô hấp gần trở về bình thường. Trước đó cần bù nước bằng khoảng 500-700 ml nước lọc hoặc nước điện giải”.
Về liều lượng, nam giới khỏe mạnh không nên uống quá 1 lon bia 330 ml, còn nữ giới nên giới hạn ở khoảng 150-170 ml. Không nên uống nhiều hơn mức này, đặc biệt khi vẫn còn những dấu hiệu cho thấy cơ thể chưa hồi phục đầy đủ như cảm giác khát nhiều, chóng mặt, chuột rút hoặc mệt lả. “Vượt quá liều lượng trên, cồn có thể làm tăng mất nước, làm chậm phục hồi cơ bắp và gây ảnh hưởng bất lợi đến tim mạch”, bác sĩ Tố Hi cảnh báo.
Cà phê có thể có lợi nếu sử dụng đúng
Caffeine đã được chứng minh có thể giảm cảm giác đau mỏi cơ sau vận động thông qua việc ức chế thụ thể adenosine, hỗ trợ quá trình tái tổng hợp glycogen cơ, đặc biệt khi dùng cùng bữa ăn giàu carbohydrate, đồng thời giúp cải thiện tỉnh táo và tập trung sau tập luyện.
Tuy nhiên, theo bác sĩ Tố Hi, cà phê không nên dùng ngay khi cơ thể còn mất nước. Uống quá sớm hoặc quá nhiều có thể gây hồi hộp, đánh trống ngực, khó chịu tiêu hóa hoặc ảnh hưởng đến giấc ngủ. Nếu chơi thể thao vào buổi tối, nên hạn chế hoặc tránh cà phê để không làm gián đoạn giấc ngủ, một yếu tố rất quan trọng cho phục hồi thể lực.
“Liều caffeine thường được xem là an toàn và có lợi là khoảng 1-2 mg/kg cân nặng, tức là 80-150 mg caffeine đối với đa số người trưởng thành, tương đương khoảng 1 tách cà phê phin hoặc 1 ly cà phê pha máy nhỏ. Không nên vượt quá 200 mg caffeine trong một lần hoặc vượt quá 400 mg/ngày”, bác sĩ Tố Hi cho biết.
Cà phê chỉ nên uống sau khi đã bù đủ nước, chẳng hạn sau khi uống 500-700 ml nước hoặc nước điện giải. Những người có bệnh tim mạch, tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, rối loạn lo âu hoặc dễ mất ngủ nên dùng liều thấp hơn hoặc tham khảo ý kiến bác sĩ.
Sau khi chơi thể thao nên uống gì?
Sau khi vận động, ưu tiên đầu tiên là bù nước và điện giải bằng nước lọc hoặc nước điện giải, giúp hạn chế chuột rút và hỗ trợ cân bằng dịch. Sau đó, người tập nên bổ sung carbohydrate kết hợp protein trong vòng 30-60 phút sau khi chơi thể để tái tạo glycogen và sửa chữa mô cơ.
Bác sĩ Tố Hi gợi ý một số thực phẩm và nước uống dưới đây phù hợp cho người vừa vận động xong:
*Sữa ít béo hoặc sữa chocolate ít đường nhằm cung cấp carbohydrate, protein, điện giải.
*Sữa đậu nành cho người không dung nạp lactose hoặc ăn chay.
*Thực phẩm dễ tiêu như chuối, khoai lang, bánh mì nguyên cám, trứng, cá, ức gà, sữa chua không đường.
Tóm lại, để phục hồi hiệu quả, người tập nên ưu tiên bù nước đúng cách, ăn nhẹ giàu carbohydrate và protein, thay vì sử dụng bia hoặc cà phê ngay sau vận động. Với người có bệnh nền hoặc tập luyện cường độ cao, nên có tư vấn dinh dưỡng cá nhân hóa từ chuyên gia.
Theo Nguyễn Thanh Hương (TNO)
