Bất chấp việc Iran ra thông báo đóng cửa eo biển Hormuz, Tổng thống Mỹ Donald Trump và giới chức hàng hải ngày 12/7 đồng loạt khẳng định tuyến đường thủy huyết mạch này vẫn duy trì hoạt động giao thông thương mại.
Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh Mỹ và Iran vẫn tiếp tục các cuộc tấn công trả đũa lẫn nhau, làm dấy lên những lo ngại sâu sắc về an toàn trên một trong những tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng nhất thế giới.
Cùng ngày, Trung tâm Thông tin Hàng hải Chung (JMIC) do Mỹ đứng đầu cũng xác nhận tuyến đường phía Nam dọc theo bờ biển Oman hiện vẫn khả dụng và đã được mở rộng để phục vụ giao thông hai chiều.
Trích dẫn thông tin từ Bộ Tư lệnh Trung tâm Hải quân Mỹ, JMIC nhấn mạnh Hormuz là tuyến đường thủy quốc tế, hoàn toàn không chịu sự kiểm soát hay ép buộc của bất kỳ quốc gia đơn lẻ nào.
Lực lượng Mỹ khẳng định luôn sẵn sàng duy trì quyền tự do hàng hải và bảo vệ các hoạt động thương mại hợp pháp tại đây.
Động thái cứng rắn của Mỹ nhằm đáp trả trực tiếp thông báo từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Sáng sớm cùng ngày, IRGC tuyên bố Iran sẽ phong tỏa eo biển Hormuz cho đến khi có thông báo mới và "cho đến khi sự can thiệp của Mỹ tại khu vực này chấm dứt".
Đánh giá về tình hình thực địa, JMIC cảnh báo mức độ đe dọa an ninh hàng hải trong khu vực hiện vẫn ở mức "nghiêm trọng".
Cơ quan này khuyến cáo các thủy thủ cần đặc biệt cảnh giác với nguy cơ thủy lôi nằm trong phạm vi của Hệ thống Phân luồng Giao thông (TSS) truyền thống. Kể từ khi xung đột giữa Mỹ-Israel và Iran bùng phát, hệ thống TSS cũ đã không còn an toàn cho việc di chuyển.
Kể từ sau khi Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ (MoU), eo biển Hormuz đã hình thành hai tuyến đường di chuyển thay thế trên thực tế: tuyến phía Bắc do Iran kiểm soát và tuyến phía Nam dọc bờ biển Oman do lực lượng Mỹ điều phối, hỗ trợ.
Tuy nhiên, dữ liệu tổng hợp từ các nền tảng hàng hải cho thấy lưu lượng tàu thuyền qua eo biển đã sụt giảm mạnh trong những ngày gần đây do ảnh hưởng của các vụ tấn công quanh khu vực phía Nam.
Phản ứng trước rủi ro này, phần lớn các tàu chở hàng đã chủ động chuyển hướng sang tuyến phía Bắc, trong khi chỉ còn một số lượng rất hạn chế tiếp tục sử dụng tuyến đường phía Nam./.
Theo Minh Hằng (TTXVN/Vietnam+)
