Sông băng Taku từng được xem là biểu tượng chống lại biến đổi khí hậu khi từ năm 1946 đến nay nó cứ dày thêm mãi, trở thành sông băng dày nhất thế giới. Nhưng mới đây, NASA đã công bố hai bức ảnh cách nhau 5 năm cho thấy Taku đã bắt đầu tan chảy.
 |
Các bức ảnh quan sát trái đất của NASA đã tiết lộ sông băng dày nhất thế giới đang bắt đầu tan chảy. Ảnh: NASA.
Sông băng Taku ở khu vực băng giá Juneau, Alaska từng được coi là sông băng lớn và dày nhất, nơi băng giá giữ mình như một thành trì chống lại biến đổi khí hậu. Taku là sông lớn nhất trong số 20 sông băng lớn trong khu vực, và là một trong những sông băng dày nhất thế giới. Nó có độ cao 4.860 feet, tương đương 1.480 mét, từ bề mặt đến đáy. Trong khi tất cả các sông băng lân cận co lại, Taku đã tăng khối lượng một cách khủng khiếp và lan rộng ra sông Taku gần đó trong gần nửa thế kỷ. Tuy nhiên, đó chỉ là những ngày vinh quang đã qua.
Trong một cặp ảnh vệ tinh mới được chia sẻ bởi Đài quan sát Trái đất của NASA, sự tan băng của Taku cuối cùng đã trở nên rõ ràng. Được chụp cách nhau năm năm, vào tháng 8-2014 và tháng 8-2019, các bức ảnh cho thấy các nền tảng băng giá nơi sông băng gặp dòng sông bị rút lại. Đây là lần đầu tiên hiện tượng này xảy ra kể từ khi các nhà khoa học bắt đầu nghiên cứu Taku vào năm 1946.
 |
Sông băng Taku trên hình ảnh vệ tinh được chụp vào tháng 8-2014. Ảnh: NASA.
 |
Trong hình ảnh vệ tinh được chụp vào tháng 8-2019, mảnh băng và một đường tuyết rút lui cho thấy sông băng Taku cuối cùng đã chịu khuất phục trước biến đổi khí hậu. Ảnh: NASA.
Mặc dù sự tan chảy này chưa nhiều, nhưng kết quả vẫn gây sốc. Theo nhà nghiên cứu về sông băng Mauri Pelto, giáo sư tại Đại học Nichols ở Massachusetts, người đã nghiên cứu khu vực băng Juneau trong ba thập kỷ, Taku được dự đoán sẽ tiếp tục tan chảy trong phần còn lại của thế kỷ. Pelto cho biết, những dấu hiệu thoái lui này không chỉ đến trước 80 năm so với kế hoạch, mà còn dập tắt hy vọng mang tính biểu tượng trong cuộc đua tìm hiểu sự thay đổi khí hậu. Trong số 250 sông băng mà Pelto đã nghiên cứu trên khắp thế giới, Taku là sông băng duy nhất rõ ràng không bị tan chảy.
"Đây là một vấn đề lớn đối với tôi bởi vì tôi tưởng có một dòng sông băng mà tôi nghĩ là có thể giữ được", Giáo sư Pelto thất vọng nói với NASA. "Nhưng giờ không còn nữa. Điều này làm cho cuộc chiến chống biến đổi khí hậu tác động đến 250 sông băng trên núi cao trở thành con số 0 tròn trĩnh."
Giáo sư Pelto đã phát hiện ra sự tan chảy của sông băng Taku như một phần của một nghiên cứu mới được công bố vào ngày 14-10 trên tạp chí Remote Sensing. Sử dụng dữ liệu vệ tinh, ông Pelto quan sát một vùng của sông băng nơi tuyết biến mất và băng trần trụi bắt đầu. Nếu một dòng sông băng mất khối lượng lớn hơn để tan chảy so với lượng tuyết tích tụ trong một năm cụ thể, dòng tuyết của nó sẽ di chuyển lên độ cao cao hơn. Vị trí tương đối của dòng này có thể giúp các nhà nghiên cứu tính toán những thay đổi trong khối lượng của sông băng từ năm này sang năm khác.
 |
Bức ảnh của sông Taku được chụp vào năm 1899, lúc đó băng chưa bao phủ dòng sông. Ảnh: Getty.
Các ghi chép lịch sử cho thấy từ năm 1946 đến 1988, sông băng Taku đã đạt được khối lượng và tăng lên khoảng một bước chân mỗi năm. Sau đó, sự tăng tiến bắt đầu chậm lại và băng bắt đầu mỏng đi một chút. Từ năm 2013 đến 2018, sự tăng lên đã dừng lại hoàn toàn, vào năm 2018, sông băng cuối cùng đã bắt đầu thoái lui. Trong năm đó, Pelto đã quan sát sự mất mát hàng loạt lớn nhất và dòng tuyết cao nhất trong lịch sử sông băng Taku biến mất. Những thay đổi đó trùng hợp với tháng 7 ấm nhất được ghi nhận ở Juneau, Giáo sư Pelto viết.
Mặc dù không thể tránh khỏi ngay cả một dòng sông băng dày như Taku chuyển đổi từ giai đoạn tiến tới sang thoái lui, nhưng những chuyển đổi đó thường dẫn đến sau nhiều thập kỷ ổn định. Trong khi đó, quá trình chuyển đổi từ tăng trưởng sang suy tàn của Taku dường như chỉ kéo dài một vài năm.
"Để quá trình chuyển đổi diễn ra quá nhanh thế này cho thấy biến đổi khí hậu đang lấn át chu kỳ tự nhiên tiến lên và rút lui mà sông băng thường trải qua", Giáo sư Pelto kết luận.
 |
Sông Taku đã tan chảy sớm hơn 80 năm so với kế hoạch. Ảnh: Getty.
Hoàng Dương (NDĐT/TheoLivescience, Express)
