Văn hóa

Chạm vào vẻ đẹp điêu khắc gỗ dân gian Tây Nguyên

E-magazine Chạm vào vẻ đẹp điêu khắc gỗ dân gian Tây Nguyên

Tiếng đục chạm vang lên đánh thức không gian yên tĩnh ở Lem Coffee. Nơi đó, nhiều người lần đầu chạm tay vào gỗ và để cho cảm xúc dẫn lối dưới sự hướng dẫn của họa sĩ Đinh Nhật Tân-nghệ sĩ người H’rê đã có 15 năm gắn bó với điêu khắc gỗ Tây Nguyên.

Hoạt động này do chính anh Tân khởi xướng và đồng hành. Trên những tấm gỗ kích thước 20x20 cm, du khách có thể vẽ những điều yêu thích: đó có thể là bông hoa, cánh đại bàng vút bay dưới bầu trời hay hình ảnh con voi cùng người bạn chăm sóc, thuần dưỡng… Sau đó, du khách được hướng dẫn để điêu khắc trên gỗ.

Mỗi nhát đục, đường khắc đều có họa sĩ Đinh Nhật Tân đồng hành. Anh chỉ cách cầm dụng cụ, giữ mảng khối hài hòa, để từ gỗ thô mộc mạc hiện dần lên một tác phẩm mang hơi thở cuộc sống.

1.jpg
Họa sĩ Đinh Nhật Tân đồng hành trong suốt quá trình hoàn thiện tác phẩm. Ảnh: Hoàng Ngọc
2.jpg
Nhiều bạn trẻ lần đầu thử sức với điêu khắc gỗ. Ảnh: Hoàng Ngọc
dscf0496.jpg
Tác phẩm dần thành hình dưới mỗi nhát đục chạm. Ảnh: Hoàng Ngọc

Trong lúc nâng niu từng thớ gỗ, họa sĩ Đinh Nhật Tân chậm rãi chia sẻ: Điêu khắc gỗ Tây Nguyên vốn có hai mạch nguồn. Một mạch mang tính tâm linh, hiện diện trong thế giới tượng nhà mồ - nơi gửi gắm linh hồn và niềm tin của đồng bào vào cõi vĩnh hằng.

Mạch kia thiên về trang trí, hiện diện trên cột nhà, tay vịn cầu thang hay những vật dụng quen thuộc, làm đẹp cho đời sống thường ngày.

“Ở đây, tôi chỉ mượn ngôn ngữ của điêu khắc dân gian để các bạn làm quen theo cách mộc mạc nhất. Điều quan trọng nhất là thả tâm hồn, cảm xúc vào từng đường chạm khắc, để kể câu chuyện của chính mình trên từng thớ gỗ”- anh Tân chia sẻ.

Anh Y Sôl (tỉnh Đắk Lắk) là một trong những người đầu tiên tham gia trải nghiệm. Anh chọn điêu khắc hình tượng con voi bên người thuần dưỡng-một hình ảnh mang tính biểu tượng cho vùng đất Đắk Lắk và cũng là những gì thân thuộc trong cuộc sống thường ngày ở buôn làng mình.

Bố Y Sôl là người thuần dưỡng và chăm sóc voi, nên trong ký ức của anh, bóng dáng con vật hiền lành và người bạn tận tụy bên nó đã trở nên thân thuộc. Y Sôl cho hay: “Nhờ anh Tân mà tôi có thể biến ý tưởng trong đầu thành những đường chạm khắc trên gỗ. Mỗi nhát đục như gợi lại tuổi thơ tôi giữa buôn làng” .

dscf0392.jpg
Những dụng cụ điêu khắc gỗ. Ảnh: Hoàng Ngọc
dscf0419.jpg
Ảnh: Hoàng Ngọc

Lần đầu tiên thử sức cùng điêu khắc gỗ nhưng với chị Võ Thị Diễm Hương (cũng đến từ Đắk Lắk), đây là hành trình đầy thử thách nhưng cũng rất hứng khởi.

Từ những nhát đục vụng về ban đầu đến khi hình hài con cá dần hiện rõ, chị mất gần một ngày mới hoàn thành. “Đó là trải nghiệm khiến tôi không ngừng tưởng tượng. Vẻ đẹp của điêu khắc gỗ vừa mộc mạc, nhưng gợi nhiều suy tưởng, khiến tôi muốn tìm hiểu sâu hơn về văn hóa Tây Nguyên”-chị chia sẻ.

dscf0589.jpg
Một tác phẩm điêu khắc sau khi hoàn thành. Ảnh: Hoàng Ngọc
dscf0526.jpg
Ảnh: Hoàng Ngọc

Chọn cho mình hình tượng đại bàng bay dưới mặt trời, anh Đinh Đại Đa (người H’rê, tỉnh Quảng Ngãi) xem đó như biểu tượng cho sức mạnh và ý chí bền bỉ. Anh chia sẻ: “Chạm vào điêu khắc gỗ dân gian mới cảm nhận được sự kiên trì của con người. Đổi lại, tôi có những khoảnh khắc chìm đắm hoàn toàn vào tác phẩm, quên đi thời gian, chỉ còn lại xúc cảm và gỗ”-anh nói.

Trong không gian rừng thông xanh rì bên “đôi mắt Pleiku”, workshop điêu khắc gỗ như một khoảng lặng để người tham gia được thả hồn, lắng nghe tiếng đối thoại giữa gỗ và con tim mình.

dscf0556.jpg
Khách du lịch trải nghiệm điêu khắc gỗ giữa ngàn thông xanh bên “mắt ngọc” Biển Hồ. Ảnh: Hoàng Ngọc

Lớp cơ bản chỉ gói gọn trong một ngày, đủ để du khách có thể chạm vào một lát cắt độc đáo của văn hóa Tây Nguyên. Với những ai muốn đi xa hơn, họa sĩ Đinh Nhật Tân còn mở lớp chuyên sâu, đưa học viên bước vào thế giới nghệ thuật dân gian đầy biểu tượng.

Không chỉ là trải nghiệm sáng tạo, những buổi workshop do họa sĩ Đinh Nhật Tân khởi xướng như những nhịp cầu kết nối để chạm tới vẻ đẹp nguyên sơ của văn hóa Tây Nguyên.

Có thể bạn quan tâm

Tiếng trống kơ-toang luôn gắn với các lễ hội truyền thống và sinh hoạt cộng đồng của người Chăm H’roi. Ảnh: Ngọc Nhuận

Tiếng trống kể chuyện đại ngàn

(GLO)- Giải A tại phần thi Liên hoan văn nghệ quần chúng của Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI-năm 2026 vừa diễn ra ở tỉnh Khánh Hòa vào cuối tháng 5 là phần thưởng xứng đáng dành cho tiết mục diễn tấu trống kơ-toang (trống đôi) của đoàn nghệ nhân Chăm H’roi xã Vân Canh (tỉnh Gia Lai).

Lễ tạ ơn của người Jrai vùng hạ lưu sông Ba

Lễ tạ ơn của người Jrai vùng hạ lưu sông Ba

(GLO)- Để bày tỏ lòng biết ơn cha mẹ, người Jrai có một nghi lễ thiêng liêng gọi là lễ tạ ơn (lễ báo hiếu). Hiện nay, nghi lễ này vẫn còn được bảo tồn khá nguyên vẹn ở nhiều cộng đồng Jrai vùng hạ lưu sông Ba với những nghi thức cổ truyền mang đậm bản sắc văn hóa tộc người.

Các vận động viên check-in cùng Ban tổ chức trên đỉnh núi Chư Mố. Ảnh: Vũ Chi

Vinh danh 95 sứ giả mặt trời Chư Mố

(GLO)- Sáng 5-7, UBND xã Ia Tul (tỉnh Gia Lai) đã bế mạc Ngày hội văn hóa-leo núi xã Ia Tul năm 2026 với chủ đề “Chư Mố-Hành trình về phía mặt trời” và vinh danh sứ giả mặt trời Chư Mố.

Sơn mài Ái Vân: Khi trầm mặc biết reo vui

Sơn mài Ái Vân: Khi trầm mặc biết reo vui

(GLO)- Trong đời sống mỹ thuật Gia Lai những năm gần đây, nhiều họa sĩ nữ thuộc thế hệ 8x đang tìm cho mình những hướng đi riêng, mạnh dạn thể nghiệm, bứt phá trong ngôn ngữ tạo hình. Giữa không khí ấy, họa sĩ Châu Thị Ái Vân chọn một lối đi có vẻ lặng lẽ hơn.

Tác phẩm điêu khắc ánh sáng tạc chân dung cố Tổng bí thư

Gửi lòng kính trọng đến cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng qua tác phẩm điêu khắc ánh sáng

(GLO)- Từ một khúc gỗ thông khô khan, anh Nguyễn Văn Dũng (làng Bruk Ngol, phường Thống Nhất) đã dành gần 2 năm miệt mài nghiên cứu để tạo nên tác phẩm điêu khắc ánh sáng chân dung cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, gửi gắm sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc của mình.

Các nghệ nhân trình diễn cồng chiêng tại chương trình. Ảnh: Vũ Chi

Âm vang đại ngàn Chư Mố

(GLO)- Tối 26-6, trong khuôn khổ Ngày hội văn hóa-leo núi xã Ia Tul năm 2026 với chủ đề “Chư Mố-Hành trình về phía mặt trời”, UBND xã Ia Tul (tỉnh Gia Lai) tổ chức chương trình văn nghệ “Âm vang đại ngàn Chư Mố” thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham gia, trải nghiệm.

Cuộc vui chung từ “Khoảng trời riêng”

Cuộc vui chung từ “Khoảng trời riêng”

(GLO)- Từ ngày 4 đến 10-7, tại Gallery 3B (phường Cầu Kiệu, TP. Hồ Chí Minh) sẽ diễn ra cuộc hội ngộ đầy cảm xúc của 7 họa sĩ đến từ nhiều vùng miền khác nhau trong và ngoài nước với triển lãm “Khoảng trời riêng”, trong đó có 4 nữ họa sĩ của Gia Lai.

Ươm mầm văn hóa đọc

Ươm mầm văn hóa đọc

(GLO)- Hơn 42.300 bài dự thi từ học sinh toàn tỉnh, hàng trăm trường học hưởng ứng và những ý tưởng sáng tạo về phát triển văn hóa đọc đã cho thấy sức lan tỏa mạnh mẽ của Cuộc thi Ðại sứ văn hóa đọc tỉnh Gia Lai năm 2026.

Một bậc thầy chỉnh chiêng

Nay Phai - Bậc thầy chỉnh chiêng

(GLO)- Nghệ nhân Ưu tú Nay Phai (SN 1954, ở tổ dân phố 3, xã Phú Túc, tỉnh Gia Lai) dành phần lớn cuộc đời rong ruổi theo tiếng chiêng khắp vùng hạ lưu sông Ba và nhiều địa phương ở Tây Nguyên.

Mỗi miền một hương vị trên mâm cúng Tết Đoan Ngọ

Mỗi miền một hương vị trên mâm cúng Tết Đoan Ngọ

(GLO)- Tết Đoan Ngọ, diễn ra vào ngày mùng 5-5 Âm lịch, là một trong những ngày lễ truyền thống quan trọng của người Việt. Dù cùng mang ý nghĩa tưởng nhớ tổ tiên, cầu mong sức khỏe và mùa màng thuận lợi, mâm cúng Tết Đoan Ngọ ở mỗi vùng miền lại mang những nét đặc trưng riêng.

Lăng Ông Nam Hải ở xã đảo Nhơn Châu hiện lưu giữ hai đạo sắc phong triều Nguyễn được người dân xem như “báu vật” của làng biển. Ảnh: Ngọc Nhuận

Giữ văn hóa biển đảo qua những đạo sắc phong

(GLO)- Ở xã đảo Nhơn Châu (tỉnh Gia Lai), những đạo sắc phong thời nhà Nguyễn được người dân gìn giữ suốt gần một thế kỷ tại Lăng Ông Nam Hải và đình làng Nhơn Châu. Qua bao biến động thời gian, những sắc phong này không chỉ là cổ vật quý hiếm mà còn mang “hồn cốt” văn hóa biển đảo.