Các chuyên gia nhận định, nguyên nhân dẫn đến sự sụt giảm này là vì sản lượng sầu riêng xuất khẩu (mặt hàng chủ lực, đóng góp gần một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành) đã sụt giảm đáng kể khi các thị trường nhập khẩu siết chặt quy định kiểm dịch và an toàn thực phẩm. Tính đến giữa tháng 2-2025, Việt Nam chỉ xuất khẩu 3.500 tấn sầu riêng (giảm 80% so với cùng kỳ năm 2024).
Thời gian qua, các các thị trường lớn như Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản, Liên minh châu Âu (EU)... đã tăng cường kiểm soát chất lượng đối với sầu riêng Việt Nam. Đặc biệt là tại Trung Quốc, thị trường tiêu thụ sầu riêng Việt Nam lớn nhất). Từ ngày 10-1, quốc gia này yêu cầu các lô hàng sầu riêng xuất khẩu của Việt Nam phải có giấy kiểm định chứng minh không chứa chất vàng O (hợp chất có nguy cơ gây ung thư). Điều này khiến quy trình thông quan kéo dài, tăng nguy cơ hư hỏng hàng hóa nên nhiều doanh nghiệp phải quay đầu đưa hàng về tiêu thụ ở thị trường nội địa.
Ngoài ra, kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài cũng làm gián đoạn hoạt động xuất khẩu, khiến nhiều lô hàng rau quả bị ùn ứ, ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng.
Để tháo gỡ các khó khăn trên, Bộ Nông nghiệp và PTNT đang tăng cường kiểm soát chất lượng các mặt hàng nông sản xuất khẩu để đảm bảo đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu. Đồng thời, Bộ chỉ đạo các cơ quan chức năng liên quan đẩy mạnh đàm phán, tháo gỡ rào cản kỹ thuật và mở rộng thị trường để hỗ trợ ngành xuất khẩu rau quả phát triển bền vững.
Năm 2025, ngành xuất khẩu rau quả đặt mục tiêu đạt kim ngạch 8 tỷ USD và sẽ tiến đến mức 10 tỷ USD vào năm 2027.
