TX Hoài Nhơn từ lâu nổi tiếng với các làng nghề truyền thống, không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa địa phương mà còn tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân. Trong những năm qua, chính quyền thị xã đã tập trung triển khai nhiều giải pháp để bảo tồn và phát triển làng nghề.
Bức tranh làng nghề Hoài Nhơn
Hiện nay, TX Hoài Nhơn có 4 làng nghề, làng nghề truyền thống được công nhận, gồm: Làng nghề dệt chiếu cói Công Thạnh (phường Tam Quan Bắc), làng nghề truyền thống sản xuất bánh tráng, làng nghề bún số 8 Tăng Long 1 (phường Tam Quan Nam) và làng nghề truyền thống dệt chiếu cói Chương Hòa, làng nghề trồng hoa Gia An Nam (xã Hoài Châu Bắc và Hoài Châu).
Theo thống kê, các làng nghề có tổng cộng 363 hộ sản xuất, tạo việc làm cho hơn 1.200 lao động, trong đó có hơn 1.000 lao động thường xuyên. Doanh thu từ hoạt động làng nghề năm 2024 ước đạt hơn 114 tỷ đồng, thu nhập bình quân khoảng 4 triệu đồng/người/tháng. Một số sản phẩm như chiếu cói Hoài Nhơn, bún số 8 Tam Quan Nam đã được đăng ký nhãn hiệu tập thể, góp phần nâng cao giá trị và mở rộng thị trường tiêu thụ.
 |
| Cơ sở sản xuất chiếu cói tại làng nghề dệt chiếu cói Công Thạnh, Tam Quan Bắc. Ảnh: HẢI YẾN |
Một trong những điểm đáng ghi nhận trong năm 2024 là sự quan tâm của chính quyền địa phương trong việc hỗ trợ các làng nghề ứng dụng công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm. Điển hình, làng nghề dệt chiếu cói Chương Hòa đã đưa vào sử dụng thêm 2 máy dệt chiếu tự động, giúp tăng năng suất và chất lượng sản phẩm. Làng nghề trồng hoa Gia An Nam cũng áp dụng hệ thống tưới phun sương, giúp tiết kiệm nước và nâng cao hiệu quả canh tác.
Đặc biệt, sản phẩm chiếu cói của hộ kinh doanh Lý Văn Khánh (làng nghề dệt chiếu cói Chương Hòa) đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao, mở ra cơ hội quảng bá và tiêu thụ sản phẩm rộng rãi hơn. Ngoài ra, làng nghề bánh tráng, bún số 8 Tam Quan Nam cũng đang được triển khai phát triển theo đề án của tỉnh, hứa hẹn mang lại nhiều cơ hội mới cho người dân.
Bà Nguyễn Thị Lệ, một hộ sản xuất bánh tráng tại làng nghề Tăng Long 1, chia sẻ: Trước đây, gia đình tôi làm bánh tráng hoàn toàn thủ công, sản lượng không cao.
Nhưng từ khi có chính sách hỗ trợ máy móc, việc sản xuất thuận lợi hơn, chất lượng bánh cũng đồng đều hơn. Tôi mong rằng thời gian tới, làng nghề sẽ tiếp tục được quan tâm đầu tư để phát triển mạnh hơn.
Định hướng phát triển làng nghề bền vững
Mặc dù đạt được nhiều kết quả khả quan, nhưng các làng nghề ở Hoài Nhơn vẫn gặp không ít trở ngại. Đầu tiên là vấn đề hạ tầng. Hiện một số làng nghề vẫn chưa có đường giao thông thuận lợi, ảnh hưởng đến việc vận chuyển nguyên liệu và sản phẩm. Ngoài ra, sản xuất ở các làng nghề vẫn mang tính nhỏ lẻ, chưa có sự liên kết chặt chẽ giữa các hộ sản xuất và doanh nghiệp tiêu thụ.
Theo ông Nguyễn Chí Công, Phó Chủ tịch UBND TX Hoài Nhơn, các làng nghề hiện vẫn sản xuất chủ yếu theo quy mô hộ gia đình, chưa có sự liên kết chặt chẽ, sản phẩm còn đơn giản, mẫu mã còn đơn điệu. Bên cạnh đó, hạ tầng chưa được đầu tư đồng bộ cũng ảnh hưởng đến quá trình sản xuất, tiêu thụ và phát triển sản phẩm.
 |
| Người dân gắn bó với nghề truyền thống làm bún số 8 ở thôn Tăng Long 1, Tam Quan Nam. Ảnh: HẢI YẾN |
Những hạn chế như vậy khiến giá trị sản phẩm chưa cao, việc tiêu thụ khó ổn định. Cùng với đó việc đăng ký nhãn hiệu, thương hiệu cho sản phẩm làng nghề cũng chưa được thực hiện đồng bộ, dẫn đến hạn chế trong việc quảng bá và tiếp cận thị trường. Hơn nữa, các chính sách hỗ trợ làng nghề hiện nay chưa phát huy tối đa hiệu quả. Nhiều hộ sản xuất vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất.
Trước những khó khăn trên, chính quyền TX Hoài Nhơn đang tập trung triển khai nhiều giải pháp để phát triển làng nghề theo hướng bền vững. Một trong những trọng tâm là gắn kết làng nghề với du lịch, tạo cơ hội quảng bá sản phẩm và thu hút du khách. Trong năm 2024, UBND thị xã đã đưa các làng nghề vào kế hoạch phát triển du lịch, tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại, giới thiệu sản phẩm tại các sự kiện lớn như Lễ hội du lịch La Vuông - Cao nguyên xanh vẫy gọi, Lễ hội văn hóa ẩm thực tỉnh Bình Định…
Bên cạnh đó, TX Hoài Nhơn cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vào sản xuất, khuyến khích các cơ sở sản xuất đăng ký chứng nhận OCOP, nhằm nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường. Đồng thời, địa phương cũng đang nghiên cứu xây dựng thêm khu trưng bày sản phẩm làng nghề, góp phần quảng bá sản phẩm hiệu quả hơn.
Trong năm 2025, thị xã tiếp tục triển khai đề án phát triển làng nghề bánh tráng, bún số 8 Tam Quan Nam, đồng thời xây dựng đề án phát triển làng nghề trồng hoa Gia An Nam, hướng đến việc mở rộng quy mô canh tác lên khoảng 150 ha. Ngoài ra, thị xã cũng đề xuất tỉnh hỗ trợ đầu tư hạ tầng giao thông, thủy lợi tại các làng nghề, giúp việc sản xuất và tiêu thụ sản phẩm thuận lợi hơn.
Thời gian tới, TX Hoài Nhơn sẽ tập trung thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển các làng nghề gắn với thương hiệu OCOP và du lịch làng nghề; tiếp tục hỗ trợ các hộ sản xuất tiếp cận công nghệ, nâng cao năng suất, đồng thời mở rộng kênh tiêu thụ để nâng cao giá trị kinh tế cho các sản phẩm làng nghề. Ông Nguyễn Chí Công nhấn mạnh: Việc đầu tư hạ tầng, hỗ trợ công nghệ, đẩy mạnh quảng bá sản phẩm là những giải pháp quan trọng giúp làng nghề phát triển bền vững, góp phần nâng cao đời sống người dân và bảo tồn giá trị truyền thống của địa phương.
BÙI HẢI
