Hoãn áp thuế với Canada và Mexico vào phút chót
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 3.2 hoãn việc áp mức thuế 25% đối với hàng hóa từ Mexico và Canada trong 30 ngày sau khi đạt thỏa thuận với Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum và Thủ tướng Canada Justin Trudeau về việc thắt chặt an ninh biên giới để ngăn chặn dòng người di cư và thuốc gây nghiện fentanyl vào Mỹ. Những thỏa thuận này đạt được không lâu trước khi mức thuế 25% lúc đầu dự kiến có hiệu lực từ ngày 4.2 (theo giờ Mỹ).
Tổng thống Trump cho hay sau các cuộc đàm phán "rất thân thiện" với Tổng thống Sheinbaum, ông sẽ lập tức tạm dừng việc áp thuế đối với hàng hóa từ Mexico và bà Sheinbaum đã đồng ý cử 10.000 quân đến biên giới Mỹ - Mexico, theo AFP. Tổng thống Trump cho biết thêm sau hai cuộc gọi với Thủ tướng Trudeau, Canada đã "đồng ý đảm bảo chúng ta có một biên giới phía bắc an toàn và cuối cùng chấm dứt nạn tuồn ma túy chết người như fentanyl".
Về phần mình, ông Trudeau cho hay Canada sẽ triển khai gần 10.000 nhân viên công lực để hỗ trợ bảo vệ biên giới, đưa các băng nhóm ma túy vào danh sách tổ chức khủng bố, bổ nhiệm người phụ trách ngăn chặn fentanyl và trấn áp nạn rửa tiền.
Trong khi Mexico và Canada tạm thời tránh được việc Mỹ áp thuế vào phút chót, Trung Quốc vẫn phải đối mặt với mức thuế bổ sung 10%, có hiệu lực từ 0 giờ 1 phút ngày 4.2 (giờ Mỹ). Tổng thống Trump còn thông báo ông có thể tăng thuế thêm nữa đối với Bắc Kinh, theo Reuters.
Đáp lại, Bộ Tài chính Trung Quốc hôm qua (4.2) tuyên bố từ ngày 10.2, bộ này sẽ áp thuế 15% đối với than và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Mỹ và 10% đối với dầu thô, thiết bị nông nghiệp và một số ô tô. Ngoài ra, Bộ Thương mại Trung Quốc và Tổng cục Hải quan Trung Quốc thông báo họ đang áp dụng biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với các kim loại đất hiếm như vonfram, tellurium, ruthenium, molypden và những mặt hàng liên quan ruthenium để "bảo vệ lợi ích an ninh quốc gia". Trung Quốc kiểm soát phần lớn nguồn cung đất hiếm của thế giới trong lúc những kim loại này rất quan trọng đối với quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.
Ông Trump cân nhắc bỏ Bộ Giáo dục ?
Trong khi đó, Reuters hôm qua dẫn lời một quan chức tiết lộ chính quyền Tổng thống Trump sẽ thực hiện các bước để cắt giảm ngân sách của Bộ Giáo dục Mỹ. Tiết lộ này được đưa ra sau khi tờ The Wall Street Journal loan tin các cố vấn của Tổng thống Trump đang cân nhắc những hành động nhằm giải thể Bộ Giáo dục như một phần trong chiến dịch của tỉ phú Elon Musk và các đồng minh của ông hướng tới giảm quy mô lực lượng lao động trong chính phủ Mỹ.
Tỉ phú Musk, đồng lãnh đạo Ban Hiệu quả Chính phủ (DOGE) thuộc chính quyền Tổng thống Trump, đang dẫn đầu chiến dịch của ông Trump nhằm cắt giảm chi tiêu lãng phí. AFP hôm qua đưa tin tỉ phú Musk và các trợ lý của ông trong DOGE đã nắm quyền kiểm soát hệ thống thanh toán của Bộ Tài chính Mỹ. "Cách duy nhất ngăn chặn gian lận và lãng phí tiền của người đóng thuế là theo dõi các luồng thanh toán và tạm dừng các giao dịch đáng ngờ để xem xét", tỉ phú Musk nhấn mạnh trên mạng xã hội X ngày 3.2.
Ngoài ra, Reuters ngày 3.2 dẫn lời một quan chức cấp cao Nhà Trắng tiết lộ rằng Tổng thống Trump đang cân nhắc sáp nhập Cơ quan Phát triển quốc tế Mỹ (USAID) vào Bộ Ngoại giao Mỹ và đã "ủy thác cho ông Elon Musk giám sát cơ quan này". Ông Musk muốn đóng cửa USAID, gọi đây là cơ quan cánh tả không chịu trách nhiệm trước Nhà Trắng, theo Reuters.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cùng ngày cho hay ông hiện là quyền Giám đốc USAID, cơ quan viện trợ lớn nhất thế giới. Ông Rubio đã thông báo cho quốc hội về việc sắp tổ chức lại USAID, nói rằng một số bộ phận của USAID có thể được Bộ Ngoại giao tiếp nhận và phần còn lại có thể bị bãi bỏ.
Ông Trump ra lệnh lập quỹ đầu tư quốc gia
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 3.2 ký một sắc lệnh hành pháp ra lệnh thành lập quỹ đầu tư quốc gia (SWF), nói rằng quỹ này có thể được dùng để mua lại ứng dụng chia sẻ video ngắn TikTok. Reuters trích dẫn nội dung sắc lệnh cho hay Bộ Tài chính và Bộ Thương mại phải đệ trình một kế hoạch lập SWF trong vòng 90 ngày.
Tân Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết thêm SWF sẽ được thành lập trong vòng 12 tháng tới. Thông thường, các quỹ như thế dựa vào thặng dư ngân sách của một quốc gia để đầu tư, nhưng chính phủ Mỹ đang hoạt động trong tình trạng thâm hụt ngân sách. Các quan chức Mỹ chưa tiết lộ SWF sẽ hoạt động hay được tài trợ như thế nào, nhưng ông Trump từng nói rằng quỹ này có thể được tài trợ bằng "thuế và những thứ thông minh khác".
Theo Văn Khoa (TNO)
