Khi nói đến các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI), chúng ta đều biết giang mai, chlamydia, lậu... Nhưng danh sách bệnh đang kéo dài hơn và gây lo lắng bởi bệnh mới kháng kháng sinh, khó phát hiện, dễ nhầm lẫn.
Có hơn 30 bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI) đã được biết, đặc biệt, có 4 STI đang trở nên phổ biến hơn với tốc độ đáng lo ngại. Theo các chuyên gia, quan hệ tình dục đồng giới nam/nam, quan hệ tình dục với nam (MSM) có nguy cơ nhiễm bệnh cao nhất.
 |
| Đeo bao cao su khi quan hệ tình dục, thăm khám định kỳ thường xuyên và ngay khi có biểu hiện bất thường là cách tối ưu phòng chữa STI - Ảnh: Shutterstock |
Giám đốc của Johns Hopkins International STI Respiratory Diseases và Biothreat Research Laborator - bà Charlotte Gaydos - là người tiên phong trong khoa học STI. Bà giúp phát triển các công cụ chẩn đoán mới để phát hiện mầm bệnh. Nhưng ngay cả khi chúng ta giỏi hơn trong việc chẩn đoán thì các trường hợp STI vẫn đang gia tăng do sự kỳ thị việc xét nghiệm, cũng như cắt giảm tài trợ tại CDC. “Đó không chỉ là một dịch bệnh, mà còn là một cuộc khủng hoảng”, bà Gaydos nói trên DM.
Trước sự thật ấy, bà Gaydos cho rằng giáo dục là sự bảo vệ đầu tiên.
Dưới đây là thông tin cơ bản về 4 bệnh lây truyền qua đường tình dục mới đang gia tăng cần được phổ biến cho mọi người biết.
Mycoplasma Genitalium (Mgen)
Các nhà khoa học đã biết về mycoplasma genitalium từ năm 1981, nhưng CDC lần đầu tiên thừa nhận nó là STI vào năm 2015. Mgen thích xâm nhập niệu đạo và đường sinh dục, thường không gây ra triệu chứng. Nhưng, trong một số trường hợp, nó dẫn đến viêm niệu đạo, tương tự như bệnh lậu hoặc chlamydia.
Nếu không được điều trị, Mgen gây đau và sưng bìu nam giới, làm hỏng ống dẫn trứng ở phụ nữ, gây chảy máu âm đạo và vô sinh. Mgen kháng nhiều loại kháng sinh. Do các triệu chứng hiếm gặp của nó, các bác sĩ có thể đưa ra phác đồ điều trị sai dẫn đến kéo dài các triệu chứng và khiến bệnh nặng hơn, theo DM.
Neisseria meningitidis
Viêm màng não là sưng màng bảo vệ não và tủy sống, có thể gây tử vong. Bệnh gây ra bởi ký sinh trùng, nấm, vi rút, và vi khuẩn lây truyền qua đường tình dục neisseria meningitidis (NM). Vi khuẩn này gần đây đã thích nghi để tồn tại trong bộ phận sinh dục. Điều này do NM liên quan chặt chẽ với neisseria gonorrhoeae, vi khuẩn gây bệnh lậu. Chúng có thể đã trao đổi một số điểm DNA.
NM không luôn luôn gây ra các triệu chứng (nếu có triệu chứng thì dễ nhầm với lậu), có thể lây qua quan hệ tình dục bằng miệng và gây viêm niệu đạo cũng như sưng não. Bệnh lậu đang dần trở nên kháng tất cả trừ một số loại kháng sinh, nghĩa là, một ngày nào đó NM có thể phát triển khả năng tương tự.
Shigella flexneri
Shigella flexneri gây tiêu chảy ở người, trong “gia đình” vi khuẩn gồm cả E. coli và Salmonella. Nó lây lan khi ta không rửa tay hoặc uống nước bị ô nhiễm, nhưng cũng có thể qua “yêu cửa sau”, quan hệ tình dục ngả hậu môn, bà Gaydos nói. Những dịch nhỏ đã được quan sát thấy trong cộng đồng MSM.
Giới chuyên gia lo lắng vì shigella flexneri đang phát triển kháng kháng sinh. Bên cạnh đó, “nó có khả năng lây nhiễm rất cao. Chỉ cần 1 đến 10 sinh vật, trong khi đối với Salmonella có thể cần 1.000 sinh vật, để lây nhiễm cho ai đó”, bà Gaydos chia sẻ trên DM.
Lymphogranuloma venereum - LGV (bệnh hột xoài)
Chlamydia trachomatis quen thuộc gây ra chlamydia. Biểu hiện bệnh lây truyền qua đường tình dục này là cảm giác nóng rát khi giao hợp hoặc đi tiểu, tiết dịch khó chịu và thậm chí mù lòa nếu không được điều trị. Nhưng càng rắc rối hơn khi chúng xâm nhập vào các hạch bạch huyết. Nếu điều này xảy ra, nó có tên là lymphogranuloma venereum (LGV). Cái tên này gần như không được nói đến, ngoại trừ ở châu Phi, cho đến khoảng 15 năm trước.
Tuy nhiên, một đợt bùng phát LGV ở Amsterdam (Hà Lan) trong giới MSM dương tính với HIV đã gây chú ý cho các nhà lâm sàng châu Âu. Ban đầu, họ không nhận ra nó. Những người đàn ông bị suy giảm miễn dịch do HIV nên tình trạng nhiễm trùng nghiêm trọng đến mức các bác sĩ nghĩ rằng bệnh nhân bị ung thư ruột. Thậm chí, họ đã lên kế hoạch phẫu thuật nhưng sau đó phát hiện vi khuẩn LGV, vậy là chỉ cần kê thuốc kháng sinh và điều trị, Gaydos kể trên DM.
Kêu gọi hành động
Đối với các STI mới nổi, chuyên gia cũng khuyên giống như với các bệnh lây truyền qua đường tình dục nổi tiếng hơn. Đó là:
- Sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục.
- Bình thường hóa xét nghiệm STI thường xuyên, đặc biệt là nếu bị bỏng rát, đau hoặc tiết dịch.
- Tất cả phụ nữ dưới 25 tuổi nên được xét nghiệm chlamydia và lậu mỗi năm một lần vì những bệnh nhiễm trùng này có thể không có triệu chứng.
- Đừng sợ hãi. Hầu hết các bệnh tình dục này đều điều trị được.
Theo Tạ Ban (thanhnien)
