Thời gian gần đây, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) đã ban hành nhiều quyết định thu hồi số tiếp nhận phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm nhập khẩu, trong đó có cả sản phẩm của nhiều nhãn hiệu nổi tiếng, do không đúng công thức như hồ sơ đã công bố. Tuy nhiên, công tác quản lý ngành hàng này còn nhiều lỗ hổng, bất cập.
Khó kiểm tra, xử lý
Trên cơ sở này, Sở Y tế yêu cầu các phòng y tế huyện, thị xã, thành phố thông báo đến cơ sở kinh doanh mỹ phẩm khẩn trương thu hồi sản phẩm bị đình chỉ lưu hành. Đồng thời, Thanh tra Sở Y tế, Trung tâm Kiểm nghiệm thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm kiểm tra, giám sát việc thực hiện của các cơ sở và xử lý vi phạm theo quy định hiện hành.
 |
| Cần sớm ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý mỹ phẩm để đảm bảo thống nhất trong quản lý mỹ phẩm. - Trong ảnh: Người tiêu dùng chọn mua sản phẩm mỹ phẩm tại cơ sở kinh doanh tại TP Quy Nhơn. Ảnh: M.H |
Theo Sở Y tế, trên địa bàn tỉnh không có cơ sở sản xuất mỹ phẩm, vì vậy Sở không cấp phiếu tiếp nhận công bố sản phẩm mỹ phẩm cho sản phẩm nào. Từ năm 2024 đến tháng 5.2025, cơ quan này đã ban hành 45 văn bản thông báo đình chỉ lưu hành, thu hồi sản phẩm mỹ phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng lưu hành trái phép trên thị trường.
Theo Giám đốc Sở Y tế Lê Quang Hùng, thời gian qua, Sở Y tế đã chỉ đạo tăng cường kiểm tra, giám sát tình trạng sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm giả, không rõ nguồn gốc. Việc kiểm tra được lồng ghép vào các đợt kiểm tra định kỳ hằng năm về dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng. Đặc biệt, từ giữa tháng 5.2025, Sở Y tế chủ trì, phối hợp với CA tỉnh, Chi cục Quản lý thị trường (Sở Công Thương) tiến hành kiểm tra đột xuất việc chấp hành các quy định pháp luật về lĩnh vực dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm trên địa bàn tỉnh.
Tuy vậy, việc kiểm tra, giám sát sản phẩm mỹ phẩm không đảm bảo chất lượng gặp nhiều khó khăn. Từ đầu kiểm tra cao điểm giữa tháng 5 đến nay mới có 1 cơ sở kinh doanh mỹ phẩm trên địa bàn tỉnh bị xử lý vi phạm. Chánh Thanh tra Sở Y tế Châu Văn Sơn cho hay, hiện chưa có quy định về trách nhiệm của cơ sở sản xuất mỹ phẩm trong theo dõi, quản lý chất lượng sản phẩm mỹ phẩm; cũng như quy định về kiểm soát chất lượng đối với sản phẩm mỹ phẩm kinh doanh, phân phối tại siêu thị, các cửa hàng tạp hóa… Việc đánh giá tính an toàn của sản phẩm còn nhiều khó khăn do chưa có quy định cụ thể về đánh giá viên, chưa có những tiêu chí đánh giá/xét duyệt/kiểm tra tính hợp lý, an toàn của hồ sơ mỹ phẩm do cơ sở tự xây dựng…
Cần thống nhất trong quản lý mỹ phẩm
Sự bùng bổ của sàn thương mại điện tử và các trang mạng xã hội là môi trường lý tưởng cho thị trường mỹ phẩm phát triển mạnh, trong khi chưa có văn bản quy phạm pháp luật về quản lý mỹ phẩm (luật, nghị định) để đảm bảo thống nhất trong việc quản lý mỹ phẩm (từ công bố, sản xuất, lưu thông, phân phối, quảng cáo… đến sử dụng), cũng như phân công trách nhiệm quản lý cho các bộ, ngành, địa phương.
Một nghịch lý là sản xuất mỹ phẩm là ngành kinh doanh có điều kiện và phải được cấp phép, trong khi kinh doanh mỹ phẩm lại là ngành kinh doanh không có điều kiện. Các DN chỉ cần đăng ký hoạt động theo quy định của Luật Đầu tư là có thể triển khai kinh doanh mỹ phẩm.
“Kinh doanh mỹ phẩm không phải ngành nghề kinh doanh có điều kiện, trong khi nguồn lực cho công tác hậu kiểm hiện rất hạn chế, số lượng đơn vị kinh doanh và mặt hàng mỹ phẩm lưu hành trên thị trường ngày càng lớn. Vì vậy, công tác kiểm tra gặp nhiều khó khăn khi các đơn vị kinh doanh mỹ phẩm không hợp tác”, ông Lê Quang Hùng cho biết.
Bên cạnh đó, việc kiểm nghiệm mỹ phẩm để đánh giá chất lượng sản phẩm hiện rất khó khăn vì thiếu tiêu chuẩn và phương pháp kiểm nghiệm, thiếu trang thiết bị kiểm nghiệm mỹ phẩm; phải mua mẫu mỹ phẩm để kiểm tra, nhưng giá nhiều loại mỹ phẩm đắt tiền, kinh phí mua mẫu hạn hẹp; cơ sở bán lẻ mỹ phẩm chỉ có số lượng ít, không đủ mẫu để kiểm nghiệm…
Hiện, Bộ Y tế đang lấy ý kiến cho dự thảo Nghị định về quản lý mỹ phẩm, thay thế Nghị định số 93/2016/NĐ-CP, nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả, trật tự, kỷ cương quản lý nhà nước về thực hiện quản lý mỹ phẩm, tạo môi trường kinh doanh thông thoáng, minh bạch, ổn định, an toàn.
MAI HOÀNG
