(GLO)- “Nắng chiều xôn xao, lung linh trên vịnh Xuân Đài/Có hàng dừa xanh xanh thắm trải dài quê hương/Ai ngồi đan lưới, môi cười bên hàng tóc rối/ Gió lả lơi hời, ơi em gái Sông Cầu mến yêu”. Lời hát của cư dân Sông Cầu như một lời mời không thể cưỡng lại trên vùng đất “Hoa vàng trên cỏ xanh”.
Vịnh Xuân Đài nằm giữa TP. Quy Nhơn và TP. Tuy Hòa, thuộc thị xã Sông Cầu, Phú Yên. Dãy núi Cổ Ngựa dài khoảng 15 km ôm một góc biển vào lòng tạo thành vịnh với hơn 130 km2 mặt nước quanh năm yên ả với nhiều thắng cảnh và sản vật độc đáo. Người dân ở đây có câu “Vũng La, Vũng Sứ, Vũng Chào/ Vũng Dông, Vũng Mắm, vũng nào cũng xinh…”. Vũng là những eo nhỏ trên vịnh tạo thành những vùng nước yên ả, bình lặng, nơi tàu bè trú ẩn an toàn. Trong khi đó, những vách núi tạo ra nhiều hang hố rộng cùng với vũng tạo môi trường sinh thái đa dạng.
 |
| Một góc vịnh Xuân Đài. Ảnh: Dương Thanh Xuân |
Nổi bật trên vịnh Xuân Đài là đảo, bán đảo như cù lao Ông Xá, hòn Nhất Tự Sơn, mũi Đá Mài, mũi Tai Mã... Hòn Nhất Tự Sơn được cho là đẹp nhất trên vịnh Xuân Đài, có một địa thế vô cùng đặc biệt. Đảo nằm cách bờ chừng 500 m nối nhau bằng con đường ngầm lúc ẩn lúc hiện tùy theo con nước thủy triều lên xuống. Đảo được bao bọc bởi rừng nguyên sinh, nhiều cây gỗ quý với thiên nhiên hoang dã. Hầu hết cây và thú ở rừng này không bị khai thác, bởi người dân ở đây cho rằng Nhất Tự Sơn là ông thần giữ biển, che chắn gió, bảo vệ dân làng nên họ xem đó như là nơi linh thiêng để thờ phụng.
Ở cửa vịnh Xuân Đài có Gành Đèn, nơi một ngọn hải đăng 2 màu đỏ trắng nhô lên giữa những khối đá nhiều hình dáng và màu sắc độc đáo, báo hiệu cho tàu thuyền ngoài khơi biết đường ra vào vịnh. Trên mặt nước đẹp và giàu sản vật này, người dân nuôi thêm tôm hùm và biến nơi đây trở thành “thủ phủ tôm hùm” cả nước. Đến vịnh Xuân Đài thưởng thức các loại hải sản tươi, đa dạng, nướng cá dìa, tôm hùm trên những lều nổi của bè tôm giữa vịnh, vừa ăn vừa ngắm hoàng hôn thì không gì bằng.
Bình minh vịnh trong vắt, rộn ràng. Nhưng chỉ có hoàng hôn mới tạo ra đường nét và độ sâu của phong cảnh Xuân Đài, như trong một bức ảnh. Những chiếc thuyền thúng nhỏ bơi nhẹ vào bờ, những trại tôm bắt đầu chong đèn, những ngư dân đốt lửa tự thưởng cho mình một bữa nhậu hải sản tươi sau ngày làm việc... Đó là lúc vịnh đẹp nhất, lung linh nhất.
Không chỉ là một thắng cảnh đẹp, vịnh Xuân Đài còn là nơi lưu dấu nhiều chiến tích xưa. Thời mở đất, vịnh Xuân Đài là bản doanh của các tướng trấn thủ; thời Tây Sơn, đây là nơi diễn ra những trận thủy chiến giữa nhà Tây Sơn với Nguyễn Ánh. Vịnh còn là nơi diễn ra hoạt động ngoại giao đầu tiên giữa Việt Nam và Mỹ thời nhà Nguyễn... Nhiều di vật lịch sử như súng thần công đã được tìm thấy tại Xuân Đài.
Vịnh Xuân Đài hợp cùng các danh thắng dọc bờ biển Phú Yên như gành Đá Đĩa, đầm Ô Loan, đầm Cù Mông... đã tạo nên quần thể phong cảnh-di tích độc đáo thu hút bước chân du khách. Năm 2011, vịnh đã được công nhận là danh thắng cấp quốc gia, đồng thời được đề cử là thành viên của Câu lạc bộ những vịnh đẹp thế giới.
Trường Đăng
